İşçiye enflasyon farkı ödenir mi?

İşçi enflasyon farkı alır mı?

Enflasyon farkı denince akla, memur maaşları gelmektedir. Bilindiği üzere memur maaşlarındaki artışlar; toplu sözleşme ile belirlenmekte ve enflasyon artışı, zam artışından fazla ise aradaki fark memurlar ödenmektedir. Peki işçiler için de enflasyon farkı uygulaması var mıdır?

İşçinin zam oranını kim belirler?

Asgari ücretin her sene yeniden tespit edildiğini biliyoruz. Dolayısıyla asgari ücretle çalışan bir işçinin zam oranı aslında hükumet tarafından belirlenmektedir. Ancak bu rakamın üstünde maaş alan işçilerin maaşlarındaki artış, her bir işyerinde ve ayrı ayrı belirlenmektedir. Burada devreye işverenin yönetim hakkı girmektedir.

İşverenin yönetim hakkı ve zam oranı

İşverenin yönetim hakkı; İş Kanunundaki temel hükümlere aykırı olmaması kaydıyla, çalışma koşullarının işveren tarafından serbestçe belirlenmesini ifade eder. İşçinin maaşı, hangi saatlerde çalışacağı, yıllık iznini ne zaman kullanacağı ya da zam oranının ne olacağı gibi konularda takdir hakkı işverenindir. Ancak işveren bu hususta sınırsız bir özgürlüğe sahip değildir.

İşveren iki hususu dikkate almak zorundadır. İlki elbette İş Kanunudur. Bu kanunla işçiye verilen hakların geriye götürülmesi hiçbir şekilde söz konusu olmaz. İkincisi ise eşit davranma ilkesidir. İşveren serbestçe karar alma yetkisine sahipken, işçileri arasında ayrım yapamaz. Din, dil, ırk, cinsiyet ve benzeri konularda ayrım yapmadan ve objektif ölçülerde kararların alınması gerekir.

Enflasyon farkı işçiye yok mu?

işçiye enflasyon zammı

İşyerinde zam oranlarının belirlendiğini ve yıl başında açıklanan enflasyon oranının altında kaldığını varsayalım. Örneğin işçilere 2017 yılı için %3 zam yapılmış ancak bir önceki yılın enflasyon oranı ise %5 çıkmış olsun. İşçi, enflasyondan kaynaklanan zam farkının da uygulanmasını isteyebilir mi?

Olaya insani açıdan baktığımızda bu soruya “evet” cevabını verebiliriz. Çünkü işçiye yapılan zammın, enflasyon oranının altında kalması demek, aslında işçinin hayat standartlarının geriye gitmesi demektir. Ama İş Kanunu ve diğer mevzuat açısından baktığımızda işin rengi değişmektedir.

Enflasyon farkı ödemesi için mevzuat hükmü şart

Böyle bir genel kuralın varlığından bahsedebilmemiz için, bunun bir hukuki dayanağının olması gerekir. Örneğin İş Kanununda ya da başkaca bir mevzuatta hüküm olmalı veya iş sözleşmesinde buna ilişkin bir madde olmalı veya toplu iş sözleşmesinde bu husus düzenlenmiş olmalıdır.

Ancak mevzuatımızda böyle bir düzenleme yoktur. O halde iş sözleşmesinde böyle bir zam farkı öngörülmemişse ya da mevcut toplu iş sözleşmesinde buna ilişkin bir düzenleme yoksa, işçinin enflasyon farkı alamayacağını söyleyebiliriz.

SONUÇ

Memurlarda enflasyon farkı uygulamasının varlığının sebebi, bunun hukuki bir dayanağının olmasıdır. Ancak ne İş Kanununda ne de diğer mevzuatta işçilerin de enflasyon farkı alacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu durumda; iş sözleşmesinde özel olarak enflasyon farkına ilişkin bir hüküm bulunmayan ya da işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinde farkın ödeneceğine dair bir hüküm olmayan işçinin enflasyon farkı alması mümkün değildir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir