İşçiye yol ücreti ödenmesi zorunlu mudur?

İşçiye yol parası zorunlu mudur?

İş Kanununa tabi olan bir işçinin hakları, temel olarak bu kanunla belirlenmiştir. Genel kural, işçiye İş Kanunuyla verilen hakların iş sözleşmeleriyle geriye götürülemeyeceği yönündedir. Bunun anlamı; işçiye fazladan hak verilebilirken, var olan haklarının ise elinden alınamamasıdır. İşte yol ücretini de bu şekilde değerlendirmek gerekir. O halde işveren işçiye yol ücreti vermek zorunda mıdır?

Yol ücreti nedir?

Burada yol ücretinden kastedilen, işçinin işyerine gelip gitmesi için ona sağlanan imkandır. Bu her zaman para şeklinde olmayabilir. Uygulamada işçilere yol için nakit ödeme yapıldığına, toplu taşıma kartı verildiğine ya da servis sağlandığına rastlamaktayız. Özellikle büyük şehirlerde aylık abonman kartlarının işçiye sağlanması, sık karşılaştığımız durumlardan birisidir.

İş Kanunu yol ücreti için ne diyor?

Yazının başında da belirttiğim gibi; işçinin her hangi bir konuda hakkının olup olmadığını merak eden bir kişinin bakması gereken ilk yer İş Kanunudur. Çünkü işçi ile işveren arasındaki ilişkileri ve işçi ile işverenin hak ve sorumluluklarını düzenleyen yasal mevzuat budur.

Bu kapsamda İş Kanununu incelediğimizde, yol ücretine dair kanunda bir hüküm bulunmadığını görürüz. Bunun anlamı açıktır: İşverenin işçisine yol ücreti verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Bazı hallerde işçilere servis sağlanması zorunlu olup bu hususu daha önce yazmıştım.

Yol parası verilmesi kanunen zorunlu değil

Evet, genel kural budur. Ancak bazı durumlarda, işçiye yol ücreti verilmemesi işçi için haklı fesih nedeni olabilir. Bu iki cümle birbiriyle çelişiyor gibi görünse de; öyle değildir. İş Kanununda yol parasına dair bir zorunluluk bulunmasa bile, şu iki durumda işveren artık bu yükümlülüğün altına girmiş demektir:

  • İş sözleşmesinde, işçiye yol ücreti verileceğine dair açık hükmün bulunması
  • İşyeri uygulaması olarak uzun süredir işçilere yol ücreti veriliyor olması

Hangi durumlarda yol ücreti ödenmesi gerekir?

işveren yol parası vermek zorunda mı

Yukarıda belirttiğim durumlardan birincisi gayet açıktır. İşveren, kanunen yükümlü olmadığı halde iş sözleşmesine hüküm koyarak işçisine yol ücreti vereceğini beyan etmişse; artık onun için bu bir zorunluluk haline gelir.

İkinci durum ise biraz daha karışıktır. Bunun sebebi, bu durumun kaynağının Yargıtay olmasıdır. Eğer bir işyerinde işçilere maaşları dışında yol ücreti veriliyorsa ve bu durum makul bir süredir devam ediyorsa, artık işçiler için bu yol ücreti ücretin bir parçası kabul edilir. Elbette işveren dilediğinde bu uygulamadan dönebilir; ancak böyle bir durumda işçi haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir. Eğer işveren, işyeri uygulaması olarak verdiği yol ücretinden vazgeçer ve işçi de bunu kabul edip çalışmaya devam ederse, haklı fesih imkanını da yitirecektir.

SONUÇ

Bir işyerinde çalışıyor ve size yol ücreti verilmesi gerekip gerekmediğini merak ediyorsanız; öncelikle şu iki hususu araştırmanız gerekir:

  • İş sözleşmenizde işçiye yol ücreti verileceğine dair açık bir hüküm var mı? Varsa size yol parası ödenmesi zorunludur.
  • İşyeri uygulaması olarak uzun süredir işçilere yol parası veriliyor mu? Cevabınız evetse, işyeri uygulaması haline gelen bu ödemenin yapılması da yine zorunludur.

Ancak yukarıdaki iki soruya da hayır cevabı vermişseniz; yani iş sözleşmenizde buna dair bir hüküm yoksa ve işyeri uygulaması olarak da işçilere uzun süredir yol parası verilmiyorsa cevap açıktır: İşverenin kanunen işçilerine yol ücreti verme zorunluluğu yoktur.

İşçi ister İstanbul’da yaşıyor olsun isterse Adana’da, şehir içi ulaşım ücretleri ne kadar pahalı olursa olsun; işveren işçisine maaşı dışında ayrıca yol parası ödemek zorunda değildir.

 

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir