İşçiye yol ücreti ödenmesi zorunlu mudur?

İşçiye yol parası zorunlu mudur?

İş Kanununa tabi olan bir işçinin hakları, temel olarak bu kanunla belirlenmiştir. Genel kural, işçiye İş Kanunuyla verilen hakların iş sözleşmeleriyle geriye götürülemeyeceği yönündedir. Bunun anlamı; işçiye fazladan hak verilebilirken, var olan haklarının ise elinden alınamamasıdır. İşte yol ücretini de bu şekilde değerlendirmek gerekir. O halde işveren işçiye yol ücreti vermek zorunda mıdır?

Yol ücreti nedir?

Burada yol ücretinden kastedilen, işçinin işyerine gelip gitmesi için ona sağlanan imkandır. Bu her zaman para şeklinde olmayabilir. Uygulamada işçilere yol için nakit ödeme yapıldığına, toplu taşıma kartı verildiğine ya da servis sağlandığına rastlamaktayız. Özellikle büyük şehirlerde aylık abonman kartlarının işçiye sağlanması, sık karşılaştığımız durumlardan birisidir.

İş Kanunu yol ücreti için ne diyor?

Yazının başında da belirttiğim gibi; işçinin her hangi bir konuda hakkının olup olmadığını merak eden bir kişinin bakması gereken ilk yer İş Kanunudur. Çünkü işçi ile işveren arasındaki ilişkileri ve işçi ile işverenin hak ve sorumluluklarını düzenleyen yasal mevzuat budur.

Bu kapsamda İş Kanununu incelediğimizde, yol ücretine dair kanunda bir hüküm bulunmadığını görürüz. Bunun anlamı açıktır: İşverenin işçisine yol ücreti verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Bazı hallerde işçilere servis sağlanması zorunlu olup bu hususu daha önce yazmıştım.

Yol parası verilmesi kanunen zorunlu değil

Evet, genel kural budur. Ancak bazı durumlarda, işçiye yol ücreti verilmemesi işçi için haklı fesih nedeni olabilir. Bu iki cümle birbiriyle çelişiyor gibi görünse de; öyle değildir. İş Kanununda yol parasına dair bir zorunluluk bulunmasa bile, şu iki durumda işveren artık bu yükümlülüğün altına girmiş demektir:

  • İş sözleşmesinde, işçiye yol ücreti verileceğine dair açık hükmün bulunması
  • İşyeri uygulaması olarak uzun süredir işçilere yol ücreti veriliyor olması

Hangi durumlarda yol ücreti ödenmesi gerekir?

işveren yol parası vermek zorunda mı

Yukarıda belirttiğim durumlardan birincisi gayet açıktır. İşveren, kanunen yükümlü olmadığı halde iş sözleşmesine hüküm koyarak işçisine yol ücreti vereceğini beyan etmişse; artık onun için bu bir zorunluluk haline gelir.

İkinci durum ise biraz daha karışıktır. Bunun sebebi, bu durumun kaynağının Yargıtay olmasıdır. Eğer bir işyerinde işçilere maaşları dışında yol ücreti veriliyorsa ve bu durum makul bir süredir devam ediyorsa, artık işçiler için bu yol ücreti ücretin bir parçası kabul edilir. Elbette işveren dilediğinde bu uygulamadan dönebilir; ancak böyle bir durumda işçi haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir. Eğer işveren, işyeri uygulaması olarak verdiği yol ücretinden vazgeçer ve işçi de bunu kabul edip çalışmaya devam ederse, haklı fesih imkanını da yitirecektir.

SONUÇ

Bir işyerinde çalışıyor ve size yol ücreti verilmesi gerekip gerekmediğini merak ediyorsanız; öncelikle şu iki hususu araştırmanız gerekir:

  • İş sözleşmenizde işçiye yol ücreti verileceğine dair açık bir hüküm var mı? Varsa size yol parası ödenmesi zorunludur.
  • İşyeri uygulaması olarak uzun süredir işçilere yol parası veriliyor mu? Cevabınız evetse, işyeri uygulaması haline gelen bu ödemenin yapılması da yine zorunludur.

Ancak yukarıdaki iki soruya da hayır cevabı vermişseniz; yani iş sözleşmenizde buna dair bir hüküm yoksa ve işyeri uygulaması olarak da işçilere uzun süredir yol parası verilmiyorsa cevap açıktır: İşverenin kanunen işçilerine yol ücreti verme zorunluluğu yoktur.

İşçi ister İstanbul’da yaşıyor olsun isterse Adana’da, şehir içi ulaşım ücretleri ne kadar pahalı olursa olsun; işveren işçisine maaşı dışında ayrıca yol parası ödemek zorunda değildir.

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

6 Yorum

  1. benim is yerim tasindi

    daha once yurume mesafesindeydi

    su an 85 km uzaga gitti

    is veren bana servis yoluna kadar gkendi imkanlarimla gelmemi istiyor

    servis yolu 3.5 km uzaklikta

    dolmus parasi alma durumum nedir

    1. Emre bey, iş sözleşmeniz var mı? Varsa, sözleşmede buna ilişkin bir hüküm söz konusu mu?

  2. yol parası almak icin biz iscilerden akbil fişi isteniyor (205tl ) biz bu fişî vermek zorundamiyiz? akbil fisi yerine akaryakıt fisi versek olmazmı? sonucta ise arac lari ile gidenler de var

    1. Adem bey, bu durum işverenle aranızdaki anlaşmaya ya da iş sözleşmesi hükümlerine göre değişir.

  3. Aynı iş yerinde 5 senedir çalışmaktayım. İşçilere servis verilmekte fakat ben farklı bir güzergahta oturduğum için servisten yararlanamıyor ve dolmuş kullanmak durumunda kalıyorum. İş sözleşmemizde yol ücreti servis gibi herhangi bir madde bulunmamakta. Servis ile ilgili elimde hakkediş tutanakları ve faturaların fotokopileri mevcut. İşe başladığımdan bu döneme kadar da ikametgahımı hiç değiştirmedim. Geçmişe dönük ödemiş olduğum yol paralarımı ve yolda geçen süre ile ilgili (45 dk) mesai ücretini mahkeme yolu ile alabilir miyim?

    1. Volkan bey, sizin de söylediğiniz gibi, işverenin size servis konusuna bir taahhütü yoksa, bununla ilgili bir hak iddia etmeniz çok zordur.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.