İşe iade arabulucu başvurusu

Zorunlu arabuluculuk sistemi geldiğinden bu yana, iş mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak artık bir dava şartı haline geldi. İşe iade davası açmadan önce de arabulucuya başvurmak gerekiyor. Peki işe iade için arabulucu başvurusu nasıl yapılır?

İşe iade davası hangi durumda açılır?

İşe iade davası, iş sözleşmesinin bildirimli fesih işe sonlandırılması halinde açılır. Aşağıda belirttiğimiz şartları taşıyan işçi, ortada İş Kanununun 25inci maddesinde belirtilen haklı nedenlerinden birisi yokken işten çıkarılıyorsa, bir GEÇERLİ neden gösterilmesi gerekir.

Ama bu geçerli neden, ancak ve ancak işçi aşağıdaki şartları taşıyorsa, gösterilmek zorundadır.

İşe iade şartları

İşe iade davası açmak, her zaman yapılabilecek bir şey değildir. Bunun için şu 3 şartın aynı anda sağlanması gerekir:

  • İşyerinde çalışan işçi sayısının en az 30 olması
  • İşçinin o işyerindeki kıdeminin en az 6 ay olması
  • İşçinin iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması

iscidunyasi.com/adim-adim-ise-iade-davasi

İşe iade neden önemli?

İşe iade davasının önemi, muhtemel sonuçlarından ileri gelir. Öyle ki; işçi işten ayrıldığında klasik anlamda kıdem tazminatı ya da ihbar tazminatı vb. haklarının peşinden koşarken, işe iade davasının iki farklı kazanımı daha olmaktadır:

  • İşe başlatmama tazminatı
  • Boşta geçen süreler için ücret

Bu konularla ilgili yazdığımız yazılara aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz:

iscidunyasi.com/bosta-gecen-sureler-icin-hangi-ucret-esas-alinir

iscidunyasi.com/ise-iade-tazminati-kime-odenir

iscidunyasi.com/ise-iade-tazminati-nasil-hesaplanir

Aklınıza şöyle bir soru da gelebilir: Ben işe geri dönmek istemiyorum; o halde neden işe iade davası açayım?

İlk bakışta bu soru mantıklı da gelse, birçok dava sonucunda, aslında işverenler işçiyi işe geri almamaktadır. Çünkü işe iade davası kazanıldığında mahkeme, işverene seçimlik iki hak sunar: Ya işçiyi işe al ya da benim belirlediğim işe başlatmama tazminatını öde!

arabulucu işe iade başvurusu

Böylece, işverenler çoğu zaman işçiyi işe almayı tercih etmez ve işçinin 8 aylık ücreti tutarına kadar belirlenen işe başlatmama tazminatını ödemeyi tercih eder.

Hatta mahkeme bir de, işçi lehine, dava süresince işsiz kalmışsa 4 aylık ücretine kadar da boşta geçen süreler için ücrete hükmeder.

Sonuç olarak; işe iade davasını kazanan bir işçi, daha kıdem veya ihbar tazminatlarına sıra gelmeden, 12 aya kadar ücreti tutarında ödemeye hak kazanabilir.

Peki bunun riski yok mudur? Yani işveren, işçiyi mahkeme kararına istinaden geri işe alabilir mi? Evet alabilir ve bu durumda işçinin de çalışmaya başlaması gerekir. Ama bu risk almak ya da almamak, işverenle ilişkisine göre, işçinin karar vermesi gereken bir durumdur.

Arabulucu başvurusu nasıl yapılır?

Arabulucu başvurusu zorunlu olduğundan beri, başvuru yapan binlerce işçi olmuştur. Bu başvuru için illa ki avukat gerekmez ve kolayca işçinin kendisi de bizzat başvurabilir.

Sürecin nasıl işlediğini ve nasıl başvurabileceğinizi daha önce yazmıştık: iscidunyasi.com/isciler-icin-arabulucu-basvurusu-nasil-yapilir

İşe iade için arabulucu başvurusu

İşe iade davası açmak isteyen işçinin önce arabulucu başvurusu yapması gerekir. Bu ne anlama gelir? Sizin için maddeler halinde özetleyelim:

  • İşçi arabulucu başvurusu yapar ve işe iade istediğini söyler.
  • İşçi ve işveren ya da vekili bir araya gelir.
  • İşçiyi işe iade etme konusunda uzlaşırlar.
  • Bu konuda uzlaşamazlarsa, işçi mahkemede işe iade davası açar.

Sürecin anlamını yukarıda açıkladık. Peki dikkat edilmesi gereken yasal ayrıntılar nelerdir? Bunları da aşağıya sıralayalım:

  • İşçi işten çıkarıldığı ya da kendisine fesih bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren en GEÇ 1 ay içinde işe iade talebiyle arabulucu başvurusu yapmak zorundadır.
  • 1 aylık süreyi geçirirse, ne kadar haklı olursa olsun, işe iade hakkını KAYBEDER.
  • Arabulucuk faaliyetinde iki sonuç olabilir: Uzlaşma ya da uzlaşmama
  • İlk olarak; işçi ve işveren işe iade konusunda uzlaşır. Bu durumda işçinin işe başlayacağı tarih, boşta geçen süreler için ücret ve işe başlatmama tazminatının miktarı da taraflarca birlikte belirlenir.
  • İkinci olarak uzlaşma olmaz. Bu durumda işçinin, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren en GEÇ 2 hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açması gerekir.

Arabulucuya başvurmadan işe iade davası açma

işe iade arabulucu

Arabulucuya başvurmadan doğrudan işe iade davası açmak mümkün değildir. Burada da iki ihtimal söz konusu olabilir.

İlkinde; yani arabulucu başvurusu yapılmış ama mahkemeye bununla ilgili evrakın sunulması unutulmuşsa, mahkeme işçiye bir davetiye gönderir ve “arabuluculuk son tutanağının 1 hafta içinde mahkemeye sunulmasını” ister. Eğer buna rağmen arabulucu son tutanağı mahkemeye süresinde sunulmazsa ya da arabulucu başvurusu hiç yapılmamışsa, dava usulden reddedilir. Karşı tarafa bununla ilgili tebliğ dahi yapılmaz.

İkinci durumda; yani işçi hiç arabulucu başvurusu yapmamışsa, hiçbir işlem yapılmasına gerek olmadan, dava şartının yokluğu nedeniyle dava usulden reddedilir.

SONUÇ

O halde yukarıdaki süreci kısaca özetlemek gerekirse; işe iade için arabulucu başvurusu yapmak yasal bir zorunluluktur.

İşe iade davası açmak isteyen işçi, istese de istemese de önce arabulucuya başvurmak ve işverenle uzlaşma masasına oturmak zorundadır.

Bunu yapmadan; yani işverenle görüşmeden ya da en azından görüşmeyi denemeden, doğrudan iş mahkemesine dava açmak mümkün değildir. Dava böyle doğrudan açılırsa da usulden reddedilecek ve görülmeyecektir.

İşe iade için özel bir arabulucu başvuru dilekçesi kullanmanız gerekmez. Sitemizde yer alan arabulucu başvurusu dilekçesini aynen kullanabilirsiniz. Sadece, başvuru konusu kısmını sizin talebinize göre düzenlemeniz yeterli olacaktır:

https://drive.google.com/arabulucu-işe-iade-dilekçesi-örneği

Son olarak; size fesih bildirimi yapıldığı andan ya da işten çıkarıldığınız andan itibaren, işe iade arabulucu başvurusu yapmak için 1 aylık süreniz olduğunu hatırlatırım. Ayrıca unutmayın ki; arabulucuda uzlaşma sağlanmazsa, iş mahkemesinde işe iade davası açmak için sadece 2 haftalık süreniz olacaktır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.