İşten nasıl istifa edilir?

Nasıl istifa edilir?

Özel sektörde çalışan bir işçi, işten iki temel şekilde ayrılabilir. Ya işveren onu çıkarır ya da işçi kendisi işten ayrılır. İstifa ise, işçinin kendi rızası ile işten ayrılmasıdır. Peki ama istifa nasıl olmalı? İşverene nasıl verilmeli? İstifa eden işçi hangi haklara sahip olur?

İstifa nedir?

İş Kanunu bakımında istifa; işçinin haklı bir nedene dayanmaksızın işten ayrılmasıdır. İş Kanununda istifa kavramı özel olarak düzenlenmemiştir. Hal böyle olunca, bu konudaki uygulamaya Yargıtay yön vermektedir.

İşçinin istifa etmesi

İstifa kavramı, işçinin işten hür iradesiyle ayrıldığı her durum için kullanılsa da; ortada bir neden yokken işten ayrılmak ile haklı bir neden ile ayrılmayı birbirinden ayırmak gerekir. Çünkü birinci durum istifa olarak nitelendirilirken, ikincisi haklı nedenle fesih olarak tanımlanmaktadır.

İstifa kavramı ile haklı fesih kavramını birbirine karıştırmamak gerekir. Uygulamada; işçi ister haklı bir nedenle işten ayrılsın, ister hiçbir sebebi yokken işi bıraksın, her defasında istifa kavramı kullanılmaktadır. Halbuki işçinin, İş Kanununun 24üncü maddesinde sayılı sebeplerden birine ya da birkaçına dayanarak işten ayrılması istifa değil, haklı nedenle fesihtir.

Teknik olarak haklı nedenle fesihte; istifadan farklı olarak ihbar sürelerine uyulması gerekmeyeceği gibi, kıdem tazminatı alınması da mümkündür.

Ancak bu yazımızın konusu, ortada bir sebep yokken işten ayrılmak şeklindeki istifa olacaktır.

İstifa halinde işçinin hakları ve yükümlülükleri

Tekrarlamak gerekirse, bu yazıya konu istifa kavramı, ortada haklı bir neden yokken işten ayrılmayı ifade etmektedir. O halde işçi her şeyden önce, ihbar sürelerine uymakla yükümlüdür.

Ayrıca unutulmamalıdır ki; istifa eden bir işçi işe iade davası açamayacak ve kıdem tazminatını da hak edemeyecektir.

İhbar süresi

istifa nasıl olmalı

Ortada bir neden yokken istifa ettiğinize göre, ihbar sürelerini çalışmak zorundasınızdır. İhbar süresi, işçinin kıdemine göre değişmektedir. İşyerindeki kıdeminiz 0-6 ay arasında ise 2 hafta, 6 ay ila 1,5 yıl arasında ise 4 hafta, 1,5-3 yıl arasındaysa 6 hafta ve 3 yıldan çok ise 8 hafta ihbar süreniz var demektir.

İstifa ettiğinizde işi derhal bırakmanız yasal olmayacaktır. Eğer yukarıda belirtilen süreler kadar daha işyerinde çalışmazsanız, bu defa işveren sizden, bu sürelere karşılık gelen ücretiniz kadar ihbar tazminatı isteme hakkına sahiptir.

İstifa mektubu

İstifa genelde yazılı olarak yapılır. Ama hiçbir yazılı beyanda bulunmadan işe gitmemek de haliyle istifa olarak kabul edilecektir. Tavsiyem, istifanın yazılı olarak yapılmasıdır. Böylece işten ayrıldığınız günü ve hatta ayrılma sebebini kayıt altına almış olursunuz.

Daha önce yayımladığımız istifa mektubu örneğini kullanabilirsiniz. Ancak bu istifa dilekçesi son derece basit ve her hangi bir nedene dayanmayan bir istifa metni içermektedir. Sizin haklı gerekçeleriniz varsa, bu durumda istifa mektubunu değil; ihtarname kullanarak haklı fesih yapmanız doğru olacaktır.

İstifa dilekçesi elle mi yazılmalıdır yoksa e-posta ile de olur mu?

Bundan 30 sene öncesine gidersek, böyle bir tartışma olmadığını görebiliriz. Ancak günümüzde internet, hayatımızın her alanına girdi ve iş yaşamının da ayrılmaz bir parçası oldu. İstifa etmek isteyen bir işçi, istifa mektubunu elle mi doldurmalıdır? Yoksa bilgisayar çıktısı ile olur mu? Ya da e-posta göndererek istifa edilir mi? Bu soruların cevaplarına, Yargıtay kararları ışığında bakalım.

Yargıtay’a göre istifa nasıl olmalı?

Bu konuda Yargıtay’ın öngördüğü kriterler ve tanımlamalar şunlardır:

  • İstifa iradesi karşı tarafa ulaşınca, iş ilişkisi sona erer.
  • İstifanın işverence kabul edilmesi zorunlu değildir.
  • Ama istifa işverence kabul edilmez ve işçi de çalışmaya devam ederse, istifa geçersiz kabul edilir.
  • Şarta bağlı istifa geçerli olmaz. Örneğin kıdem tazminatının ödenmesi şartıyla yapılan bir istifa, işverence de kabul edilirse, bu artık bir istifa değil de ikale olarak kabul edilecektir.
  • İşverenin baskısı ile verilen istifa beyanına değer verilmez.
  • İşçinin haklı fesih nedenleri açıkça varken, istifa dilekçesi vermiş olması halinde, bu dilekçeye de değer verilmez.

E-mail ile istifa olur mu?

Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki, en doğru istifa yöntemi, elle yazılan ve imzalanandır. Bu tip bir evrak işçinin iradesini tam olarak ortaya koyacağı gibi, işveren açısından da büyük önem arz etmektedir. Peki ama, e-mail ile istifa olmaz mı?

İstifada temel amaç, işten ayrılma iradesinin karşı tarafa ulaştırılmasıdır. O halde, işverene ait olduğu herkesçe bilinen ve yine işçi tarafından kullanıldığı açık olan bir e-posta hesabından da irade beyanının ulaştırılması mümkün olsa gerekir.

Özellikle daha önce işçi ile işveren arasındaki yazışmalarda kullanılmış ya da bizzat işveren tarafından işçiye sağlanmış bir e-posta adresi üzerinden yapılan görüşmeler daha da önem arz edecektir.

Bir Yargıtay kararında şöyle denilmektedir: “Somut uyuşmazlıkta, davacı işçinin kullandığı davalı şirket uzantılı e- mail hattından …..’e gönderdiği; “istifa” konulu 27.11.2014 tarihi itibariyle kendi isteğiyle istifa ettiğini detaylı şekilde belirtir mail yazısı olup, Mahkemece davacı tarafa gösterilerek diyeceklerinin sorulması, irade fesadı hali olup- olmadığının tespitiyle yapılacak araştırmayla sonuca gidilmesi gerekirken, mahkemece eksik incelemeyle hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.”(9 Hukuk, 2016/473 E.)

Bir başka karar ise şöyledir: “Davacı, izni sırasında işverene gönderdiği 1.4.2009 tarihli maili ile, eşinin tedavisinin düşündüğünden daha uzun süreceğini, gelecek altı ayı ailesine ayırmak zorunda olduğunu, bu nedenle kendisinin yeniden yapılanma sürecinde değerlendirilmesini, ancak bu arada 11,5 yıllık kıdemine göre tazminatları ve işçilik haklarının ödenmesini, yanı sıra sağlık sigortasının da sürdürülmesini istemiştir. Davacının bu maili işverenden iş sözleşmesinin feshini talep niteliğindedir.”(9 Hukuk, 2010/1650 E.)

Yukarıdaki kararlardan açıkça görülmektedir ki; Yargıtay e-mail ile yapılan bildirimlere ve beyanlara değer vermektedir. Amaç, irade beyanını işverene ulaştırmaksa, e-posta ile de bu beyanın ulaştırılması mümkündür.

 

Adım adım istifa süreci

İstifa sürecini sizin için maddeler halinde özetlemek isterim:

  • İstifa mektubu hazırlayın (Haklı fesih gerekçeniz varsa, istifa değil ihtarname hazırlamalısınız.)
  • İstifa mektubunuzu işyerine verin ve mümkünse evrak kayıt numarası talep edin.
  • İhbar süreniz kadar daha çalışmanız gerektiğini unutmayın.
  • İhbar süreniz boyunca günde 2 saat iş arama izninizi kullanın.

SONUÇ

İstifa etmek çok zor bir süreç olmasa da; burada yapılan en büyük yanlış, istifa eder etmez işyerini terk etmektir. Oysa, istifa eden işçinin ihbar süreleri kadar daha çalışması gerektiği, İş Kanununun amir hükmüdür.

Hem istifa etmek hem de hemen işten ayrılmak isteyen bir işçi, ihbar süresi kadar ücreti ihbar tazminatı olarak işverene ödemeyi göze almalıdır.

İstifa sadece yazılı olarak değil, e-mail ile de yapılabilir. Buradan önemli olan, işverenin fiilen kullandığı bir adrese mail göndermeniz ve gönderdiğiniz e-postanın ona ulaştığından emin olmanızdır.

Bunun dışında son olarak hatırlatmak isterim ki; işten ayrılmak için haklı bir gerekçeniz varsa istifa etmemeli, bunun yerine işverene ihtarname göndererek haklı nedenle derhal fesih yapmalısınız.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

19 Yorum

  1. Merhaba ben evleneli 9 ay oluyor. Bir kurumsal şirkette 2 yıl 8 aydır çalışıyorum. Evlilik nedeniyle işten ayrılacağımı belirten dilekçeyi hazırladım. Aslında işten ayrılmamın esas sebebi eşimin başka bir yere tayininin çıkması. Şimdi dilekçeyi verdiğimde patronum neden çıkıyorsun devam et diyecek bende ona sözlü olarak eşimin tayini çıktı desem ama verdiğim dilekçe evlilik nedeniyle işten ayrıldığımı belirtiyor bu sıkıntı olur mu tazminatı vermemek için iş veren tayin sebebiyle olduğunu söyledi deyip kabul etmeyebilir mi?

    1. Gülcan hanım, isterse işveren ödeme yapmasın. Bu durumda mahkeme ile alırsınız. Ne olursa olsun, yazılı dilekçenizde tayinden bahsetmeyin.

  2. Merhaba 1 yılı aşkın güvenlik eğitim kurumunda çalışıyorum. haftanın 6 günü çalışıyorum 08:30 19:30 saatleri arasında günlük 11 saat çalışıyorum. Ancak çalıştığım şirket şuana kadar bana mesai ücreti ödememiştir. öğlen paydosunda şube kapatılmayacak yemekler şubeye istenecektir gibisinden öğlen ve çay paydoslarımızı vermemektedir. bu şirkette herhangi bir iş sözleşmemiz yoktur.Bu durumda ne yapabilirim. İş fesih hakkım doğar mı? iyi günler dilerim

    1. Nihat bey iş sözleşmeni olmasa da, haklarınız hâlâ vardır. Bahsettiğiniz koşullar altında haklı fesih yapabilirsiniz. Ama mutlaka ihtarname çekerek ve mümkünse profesyonel destek alarak bunu yapın.

  3. Merhaba ben 10 yıldır bir firmada çalışıyorum.2 ay sonra patrona çıkacağımı söğledim ama işten çıkamayacağımı söyledi beni mahkemeye vermekle tehtid etti. Beni mahkemeye verme hakkı var mı?

    1. Yasin bey, aranızda bir sözleşme ve bu sözleşmede cezai şart hükümleri var mı? Yoksa, yazılı olarak ve 8 hafta önceden işverene bildirim yaparsanız bir şey olmaz.

  4. Yaklaşık 4 yıldır bir özel şirkette çalışıyorum 3 ay önce bir iş kazası sonucu kolum kırıldı rapurluydum raporum bitti işe başladım ama patronun bana bakış açısı değişti verimimin düşük olduğunu söyledi daha öncesinde nasıl bir verimle çalışıyorsam aynısını yapıyorum işten ayırmak istiyorum tazminatımı alabilirmiyim

  5. Slm 2014 yolundan beri kupa da çalışmaktayım yenı çıkan bedellı için askere cçgıtcem ama işveren kidem tazmınatı odemenmeyecegjnı soyluyor

  6. Ben bir markette sezonluk olarak çalışıyorum bir vefat sebebi ile işten izin aldım.ise geri dönmek istediğimde bana telefonla işten cikarildigimi ve istifa dilekçesine imza atmam için çağırdılar iş yerinde 7 kişi calisiyorsuk.birde çalışma saatleri değişkendi. 8 saatin üzerinde measai yapılıp hiç bir mesai ucreti ödenmedi.

  7. İyi günler Bir şirkette danışman olarak çalışıyorum sigorta girişim yapılmasına rağmen yazılı bir sözleşme imzalamadım başka bir işe geçmek istiyorum bu durum ihtarname için haklı bir gerekçe olur mu

  8. Merhaba çağrı merkezi da 2 senedir çalışıyorum ses tellerim de kanama yırtılma ve nödül başlangıcı var doktorlar çalışamamazlık raporu veriyorlar ben buna şirkete verdiğim takdir de tazminat alabilir miyim ve iş kura işsizlik maaşı için bilgilendirme yapabilir miyim?

  9. Özel sektörde 5.yilimi doldurmaktayim ocak itibariyle..çalışma saatleri yüzünden ayrılmak istiyorum artık ama aradaki 5 yılım boşa gidecek ayrılırsam.tazminat almadan ayrılmak istemiyorum bunun için ne yapabilirim

  10. Merhaba ben 55 gündür çalışyorum kısa bir süre önce maaşım ödenmediği için işten birşey imzalamadan ayrıldım bir haftadır ücretimin ödenemesi için bekliyorum ödeme yapmıyorlar ne yapmalıyım

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

Bu yazımızı, alttaki sosyal medyada hesaplarının birinden paylaşan ziyaretçilerimizin yorumları ÖNCELİKLE cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla Sosyal Medya kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.