İşveren işçisine her işi yaptırabilir mi?

İşçiye her iş yaptırılabilir mi?

İşyerinde çalışan bir işçi iş görmeyi, işvereni de bunun karşılığında ona ücret ödemeyi peşinen kabul etmiş demektir. Dolayısıyla işçinin borcu, işini yapmak; işverenin borcu ise, işçiye maaşını tam ve zamanında ödemektir. O halde; işçiye maaşını tam ve zamanında ödeyen işveren, işçisine bunun karşılığında her işi yaptırabilir mi?

Her iş nedir?

Bu sorunun cevabını aramadan önce, yukarıdaki sorunun cevabını bulmamız gerekir. İşçinin şikayetlendiği ve patronunun kendisine yaptırdığını söylediği “her iş” nedir? Her iş kavramından anlaşılması gereken, işçinin görev tanımı dışında olup da ona yaptırılan işlerdir. Bu durumda, bir işçiye yaptırılan işin, işçinin görevlerinden olup olmadığını anlamanın ilk ve en önemli yolu, onun iş sözleşmesine bakmaktır.

İş sözleşmesi ne diyor?

Her iş sözleşmesinde, işçinin görev unvanı ve tanımının yer alması gerekir. Özellikle görev unvanının yer aldığı bir iş sözleşmesi incelendiğinde işçinin görevlerinin neler olduğu görülecektir. Eğer işçinin unvanı ya da yapacağı işin ayrıntısı iş sözleşmesinde yazılmamışsa, işçinin emsali olan diğer işçilerin çalışma koşullarına bakılması gerekir.

İşçinin şikayetinden vazgeçmesi

Bu yazı da ilginizi çekebilir

Maaşı ödeyen işveren her işi yaptırabilir mi?

işçiye er işin yaptırılması

Hangi işçi olursa olsun, işçiler işe alınırken belirli bir görevi yapmak için işe alınırlar. Bir işçi örneğin makine ustası ya da kasiyer, temizlikçi, çaycı veya satış elemanı vb. birçok unvandan biriyle işe alınmış olabilir. Önemli olan; işçiye, işe alındığı amaçla iş yaptırılmasıdır. İşe kasiyer olarak alınan birine temizlik yaptırılamazken, çaycı olarak alınan bir işçiye de makine ustalığı yaptırılamaz.

Görevi dışında kendisine iş verilen işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Eğer işçiye görevi dışında bir iş veriliyorsa ve işçinin buna yazılı olarak rızası alınmamışsa ve bu iş, işçi açısından işin ağırlaştırılması anlamına da geliyorsa işçi iş akdini haklı nedenle feshedebilir. Böyle bir durumda işçinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapıldığı kabul edilmelidir.

SONUÇ

Görevi belli olan bir işçiye bu görevi dışında bir işin yaptırılması, ancak işçinin bu durum için yazılı onay vermesine bağlıdır. Eğer işçinin yazılı rızası yokken, onun görevi değiştirilmişse veya ona farklı işler yaptırılmak isteniyorsa, işçi iş sözleşmesini İş Kanununun 24/2-f maddesi gereğince haklı nedenle ve derhal feshedebilir.

Burada işçilere önemli bir tavsiyem de olacaktır. Eğer işçinin değiştirilen görevi ya da ona verilen ekstra iş; işçinin çalışma koşullarını ağırlaştırmıyorsa ve hatta hafifletiyorsa, yukarıda yazılı olanların geçerli olamayabileceğini unutmayın. Her olayın kendi içinde değerlendirilmesi ve dikkatlice tetkik edilmesi önem arz etmektedir.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

99 Yorum

  1. Merhaba mustafa bey muhasebe ofisinde 3 yıldır muhasebe elemanı olarak çalışmaktayım işe başladığım zamanlarda ofiste temizlik, çay kahve servisi, özel şahsi işler için stajyer vardı. stajyerin olmadığı zamanlar ofisi kısa zamanlı olarak ben idare ediyordum.ancak artık stajyer alınmaya ve bu işleri tamamiyle benim yapmam istendi.Muhasebe ile birlikte bu işleri yapmak istemiyorum.İşten ayrılış için haklı sebep olur mu? Teşekkürler iyi çalışmalar.

    1. Ayşe hanım, bu iş sözleşmenize ve yıllar içindeki fiili çalışma şeklinize bağlıdır. Sizi buradan yönlendirmem yanlış olur.

  2. merhaba 15 yıldır devlet dairesinde daimi işci statüsünde çalışıyorum 2003 yılında başladım verilen sözlü görev bilet gişeciliği yaptım 4 yıl aradan sonra tayinimi isteyerek aynı kuruma baglı başka birime geçtim ve şuanda çalıştıgım kurumum benden temizlik işlerini yapmamı istiyor ve aralıklar ile çay dagıtma ve angare işleride yaptırılıyor kurumda 15 işci bulunuyor aynı kadroya sahibiz 13 işci masa başı iş yapıyor sadece biz 2 işciye bu angar`e işleri yaptırıyorlar biz sorduğumuzda siz ilk okul mezunusuz yapıcaksınız deniliyor ve iş sözleşmemizde 5620 sayılı kanun geregince müdürlük işcilerine işletme işcisi ünvanı verildiği ancak işletme işcilerine ilişkin iş kanunu toplu iş sözleşmesi ve hizmet akitlerinde herhangi bir görev tanımları yetki ve sorumluklarına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadıgı işcilerin idarı sorumlulugu görev yaptıkları birim müdürlerinde dir diye yazıyor ve çalıştığımız kurumda temizlik şirketi personeli de var ilgili sendikamıza durumu anlattık sendikamız ise temizlik şirketi çalıştırılıyor ise size temizlik ve bu gibi işleri yaptırmaları yasal değildir dedi sizden yardımlarınızı istiyoruz şimdiden çok teşekkürler….

    1. Merhaba. Söylediklerinizi anladım. Ancak bunlar sizin için haklı fesih gerekçesi olabilir. Bunun dışında, işvereni zorlamanın yolu yoktur.

  3. Merhaba mustafa bey ben bir şirkette çay ve temizlik elemanı olarak çalışıyorum ve beni bazen karşıya paket toplanan için gönderiyorlar ve ben çok yoruluyorum,işten ayrilsam tazminat hakkın dogarmi ve bana iyi davranmıyorlar,çalıştığım yerde herkes mühendis müdür yada kimyager tek ben varım neden işçisi olarak, bu nedenler kanunen normalmi

  4. Mustafa Bey Merhaba

    Bir hali sirketinde mudurum. Anlasmamiz geregi sabir bir ucret degil sadece cirodan prim alarak calisiyorum. Yani ne kadar magazalarda satis yaparsak o kadar miktar uzerinden anlastigim primi aliyorum. Calisma saatleri icerisinde bulunmam gereken yerden ayrilmadan telefonla yada internet uzerinden isverenin isini aksatmadan kendi isimi yapabilir miyim.

    Saygilarimla

    1. Fuat bey, bu tamamen işverenle aranızdaki iş sözleşmesine bağlıdır. Hem çalışma saatleri içinde hem de işverenin işini aksatmadan ikinci bir iş yapmanın çok da mümkün olmayabileceği kanaatindeyim.

  5. Mustafa Bey merhaba,
    Çalıştığım firmadaki bütün görev tanımlarında aşağıdaki iki madde bulunmaktadır;
    – Zorunlu ve olağan üstü hallerde bağlı bulunduğu yöneticisinin vereceği diğer görevleri yerine getirir.
    – İhtiyaç halinde işiyle ilgili bağlı bulunduğu yöneticisinin vereceği diğer görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.
    Bu maddelerin ucu açıktır ve amirin vereceği birçok görevi işiyle ilgili diye yaptırabilir. Bu maddelerin kanunda yeri var mıdır? Bu maddelerin çalışma hayatı etiğine aykırı olduğunu düşünmekteyim.

    1. Maalesef ki dediğiniz gibi ucu açık maddeler. Fakat etik olup olmayacağı yine yargıya intikal edebilecek somut vak’alarla netleşecektir.
      Aslında bu tartışmalı ve profesyonellikten bir o kadar da uzak meseledir. Bu 2 maddenin Angarya doğurup doğurmayacağı belirlenmelidir.

      Örneğin, satış-pazarlama sorumlusu adı altında alınan bir çalışanın, C.tesi yarım gün çalışmasında depoya kutu taşımak için veya depo temizliği ile görevlendirilmesi… Profesyonel firmalar bu konuları netleştirip görev dağılımı yapmışlardır. Fakat maalesef patron şirketi dediğimiz küçük işletmeler 1 adam eksik çalıştırıp kar etmek için tuhaf yollara başvururlar, ondan sonra 1 adam maliyetinden misli misli İPC öderler. Akıllanmıyorlar…Akıllanmıyorlar…

  6. Mustafa Bey merhaba 18 aydır bir fabrikada calisiyorum mesayilerimiz kaldırıldı yeni düzenleme yapıldı ve makina ve personel sayısına göre 2 kişi fazla oluyor çalıştığımız bölümde makina operatörü olarak çalışıyorum ve çalıştığımız makinalar kauçuk enjeksiyon ve kauçuk pres fazla kişi sayısından dolayı beni plastik enjeksiyon gönderdiler ve bu bana hiç bildirilmedi ise girerken farklı bölümde çalışabilir onayı verip vermediğimi hatırlamıyorum tazminatımı alabilirmiyim teşekkürler

    1. Merhaba, sözleşmenin incelenmesi ve irdelenmesi lazım. İşyerinde benzer görevlerde görevlendirilebileceğin yazıyorsa vb. buna benzer maddeler, tazminat alman güçleşir.

  7. Mustafa bey merhaba ben iş yerimde 5 yıldır çalışıyorum.Ve her hangi bir iş tanımım yok. Bu zamana
    kadar şefaatten sözle verilmiş işleri üstümü aldım ve artık bütün işlerden sorumlu tutuluyorum.En son olarak benimde tam olarak bilmediğim ancak geçici olarak bakmam istenen bir iş mail olarak atıldı.Ve bu işi yapmam gerektiği deklare ediliyor.işi Bilmediğimden yapmak istemiyorum.nasıl bir yaptırımda bulunabilirim. teşekkürler iyi çalışmalar.

    1. Murat bey, buradan yorum yaparsam yanıltıcı olur. Netice iş tanımınızı ve işyeri faaliyetini bilemiyorum. Bunun kararını sizin vermeniz gerekir.

  8. Merhaba mustafa bey bende 6 yıldır bir şirkette satış temsilcisiyim iş sözleşmemiz veya görev tanımımız 6 yıldır yokken bu sene bize bir görev tanımı kağıdı imzalattılar o kağıtta şu ibare var ben satış yaptığım ürünleri sevkiyatcı arkadaş gelmezse onun yerine onun şefi ben olduğum için ben çıkmam gerekiyor onun işinide ben yapacam kendi işimide aynı zamanda yapacam bunu baskı altında kötü olmamak için imzaladık işimizden olmayalım kötü olmayalım bunun bir yaptırımı varmıdır yani o işçi işi bıraksa gelmemezlik yapsa devamlı bizmi onun yerinede çalışacağiz burda kötü niyet varmı

    1. Merhaba. İşveren işçisine, iş sözleşmesi kapsamında her işi yaptırabilir. Siz eğer bu evrakı imzaladıysanız, bunu kabul etmişsiniz demektir ve işi yapmanız gerekir.

  9. Merhaba mustafa bey ben 3 yıldır bir firmada şoförlük yapıyorum su anda soforlugun dışında rampadansak aktarımı ve sarımı yapıyorum bir fitil birde böbrek amaliyatı geçirdim ve bel fıtığı başlangıcı var müdürden çıkışımı rica ettim kabul etmediler bu durumda işsizlik maaşı ve kıdem tazminatı almak icin ne yapabilirim teşekkürler iyi calismalar

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.