İşveren işçisine her işi yaptırabilir mi?

İşçiye her iş yaptırılabilir mi?

İşyerinde çalışan bir işçi iş görmeyi, işvereni de bunun karşılığında ona ücret ödemeyi peşinen kabul etmiş demektir. Dolayısıyla işçinin borcu, işini yapmak; işverenin borcu ise, işçiye maaşını tam ve zamanında ödemektir. O halde; işçiye maaşını tam ve zamanında ödeyen işveren, işçisine bunun karşılığında her işi yaptırabilir mi?

Her iş nedir?

Bu sorunun cevabını aramadan önce, yukarıdaki sorunun cevabını bulmamız gerekir. İşçinin şikayetlendiği ve patronunun kendisine yaptırdığını söylediği “her iş” nedir? Her iş kavramından anlaşılması gereken, işçinin görev tanımı dışında olup da ona yaptırılan işlerdir. Bu durumda, bir işçiye yaptırılan işin, işçinin görevlerinden olup olmadığını anlamanın ilk ve en önemli yolu, onun iş sözleşmesine bakmaktır.

İş sözleşmesi ne diyor?

Her iş sözleşmesinde, işçinin görev unvanı ve tanımının yer alması gerekir. Özellikle görev unvanının yer aldığı bir iş sözleşmesi incelendiğinde işçinin görevlerinin neler olduğu görülecektir. Eğer işçinin unvanı ya da yapacağı işin ayrıntısı iş sözleşmesinde yazılmamışsa, işçinin emsali olan diğer işçilerin çalışma koşullarına bakılması gerekir.

Maaşı ödeyen işveren her işi yaptırabilir mi?

işçiye er işin yaptırılması

Hangi işçi olursa olsun, işçiler işe alınırken belirli bir görevi yapmak için işe alınırlar. Bir işçi örneğin makine ustası ya da kasiyer, temizlikçi, çaycı veya satış elemanı vb. birçok unvandan biriyle işe alınmış olabilir. Önemli olan; işçiye, işe alındığı amaçla iş yaptırılmasıdır. İşe kasiyer olarak alınan birine temizlik yaptırılamazken, çaycı olarak alınan bir işçiye de makine ustalığı yaptırılamaz.

Görevi dışında kendisine iş verilen işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Eğer işçiye görevi dışında bir iş veriliyorsa ve işçinin buna yazılı olarak rızası alınmamışsa ve bu iş, işçi açısından işin ağırlaştırılması anlamına da geliyorsa işçi iş akdini haklı nedenle feshedebilir. Böyle bir durumda işçinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapıldığı kabul edilmelidir.

SONUÇ

Görevi belli olan bir işçiye bu görevi dışında bir işin yaptırılması, ancak işçinin bu durum için yazılı onay vermesine bağlıdır. Eğer işçinin yazılı rızası yokken, onun görevi değiştirilmişse veya ona farklı işler yaptırılmak isteniyorsa, işçi iş sözleşmesini İş Kanununun 24/2-f maddesi gereğince haklı nedenle ve derhal feshedebilir.

Burada işçilere önemli bir tavsiyem de olacaktır. Eğer işçinin değiştirilen görevi ya da ona verilen ekstra iş; işçinin çalışma koşullarını ağırlaştırmıyorsa ve hatta hafifletiyorsa, yukarıda yazılı olanların geçerli olamayabileceğini unutmayın. Her olayın kendi içinde değerlendirilmesi ve dikkatlice tetkik edilmesi önem arz etmektedir.

71 Yorum

  1. Merabalar mustafa bey ben bir otomotiv fabrikasında taşeron bir şirkete bağlı çalışmakta olan bir güvenlik görevlisiyim biz ögg’lere işimiz dışında iş yaptırıyorlar şöyle örnek vermek gerekirse parça sevkiyatı yapan firmalara fatura veya irsaliyeyi biz kesiyoruz tır yanastırıyoruz rampalara hasar olursa fatura veya tutanak bize kesiliyor dökümhane bölümüne isg kurallarına uyulmadan (baret,celik burun ayakkabı,gözlük,kulaklık,yelek) elimizi kolumuzu sallayarak giriyoruz. Fabrika bakıma veya tatile girerse ocak ve kazan açıp kapatıp derece yazıyoruz üstelik hiçbir belge sertifikamız yokken.Kargo teslim alıyoruz ayaklarına kadar götürüyoruz. Parça getiren firmalar olunca yeri geliyor biz faturaya imza atıp teslim alıyoruz. Güvenlik şirketi bunlara göz yumuyor para için 3 yıllık tazminatım var ne yapabilirim yardımcı olurmusunuz lütfen

    1. Yasin bey illa işten çıkmayı düşünüyorsanız, bütün bu durumları açıkladığınız bir ihtarnameyi noter kanalıyla işverene göndererek işten ayrılabilirsiniz. Özellikle iş sağlığı ve güvenliği konusunu vurgulamanız yararınıza olacaktır. Ama bu durumda işveren kıdem tazminatınızı ödemezse, iş mahkemeye intikal edecektir. Mahkemede, bütün bu işleri yaptığınızı tanık ya da başka delillerle ispat etmeniz gerekecektir.

  2. Mustafa bey mrb.ben dokum sektorunde calisiyorum.saglik problemim nedeniyle isten ayrilma talebimi bildirdim.fakat talebim kabul gormedi.ustune birde calisma yerim degistirildi.yapmak istemedegim bir gorevde yapamayacagimi bildirdigim halde zorla calistirilmaktayim.tazminat vermemek icin ellerinden geleni yapiyorlar.gorev degisikligini hicbir yazili belge olmadan yaptilar.su an verdikleri gorevde etkin ve istekli olarak calismiyorum ve bu yuzden de surekli uyarilar aliyorum.tazminatimi almak icin nasil bir yol izlemeliyim.tesekkurler

  3. Mustafa bey dokum sektorunde calisiyorum.saglik problemi nedeniyle cikis istedim fakat cikartmadilar.ustune ustlukte gorev yerimi degistirip zorlastirarak kendim gideyim diye baski uyguluyorlar.cikis vermemek icin ellerinden geleni yapiyorlar.koklu bir kurulus calistigim yer.nasil bir yol izlemeliyim tsk .

  4. Merhaba Mustafa Bey,

    Turizm Sektöründe bir otelde 5 yıldır çalışmaktayım.Fakat gecen yıl istifamı istediler fakat ben istifa etmedim cünki sonuçta kaç yıldır emek veriyorum çalışarak yani acıkcası hakedişlerimi vermek istemiyorlar. Şu zamana kadar yaklaşık 9 ay gecti üzerinden ve tekrardan istifa etmem konusunda baskı yapılıyor ve işveren tarafından üstü kapalı tehditler almaya başladım Bulunduğum Departmanda sorumluyum bana istifa etmezsem bahcivanlık yaptıracağını diğer çalışanlar gözünde rezil olmamı sağlayacağını sözlü olarak söylemekte hatta Kurban bayramında çalıştığımız için resmi tatil günleri için herhangi bir ödemede yapılmadı Gerekceleri ise “Yöneticiler bundan böyle resmi tatil günleri için ücret almayacak” idi böyle bir hakları varmıdır ? Ayrıca SGK da görev tanımım mevcuttur sigortamı yatırdıklarında hangi görevde olduğumuda belirtilerek yatırılıyor. Bende artık gerçekten bunaldım ve daha fazla çalışmak istemiyorum fakat ihbar ve kıdem tazminatımıda kaybetmek istemiyorum bu durumda bana nasıl bir izlememi tavsiye edersiniz ? Ayrıca Ocak ayı maaşımıda bugüne kadar hala ödemediler. Yardımcı olursanız mutlu olurum.

    Saygılarımla

    1. İstifa ederseniz birçok hakkınızı yitirirseniz. Sizi çıkarmadıklarına göre de, haklı bir nedenle işten ayrılabilirsiniz. Maaşların geç ödenmesi de, resmi tatil ücretlerinin ödenmemesi de haklı fesih sebebidir. İşten ayrılmaya karar verirseniz, bunu mutlaka noterden ihtarname çekerek ve ayrılış gerekçelerinizi belirterek yapın.

  5. Merhaba, iş sözleşmde
    “Personel, istendiğinde fazla çalışma yapmayı, 4857 sayılı İş Kanununun 64. Maddesi hükmüne uygun olarak telafi çalışmayı kabul eder, bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı peşinen kabul eder…” 
    ibaresi var. ayrıca yıl başında fazla mesai yapmayı kabul ettiğimi onaylayan belge imzalıyoruz.
    Yeni yildan sonra Fazla çalışma onayi icin imza atmami istediler, onayı vermedim ve bugün benden fazla mesai yapmam isteniliyor bende fazla mesaiye kalmadim. bu durumda işveren haklı nedenle fesih yapabilir mi?  Eger edebilirse nasil eder hukuken 1 kez mesaiye kalmadığım icin fesh yapabilir mi tesekkur ederim şimdiden.

    1. Sadece bir kez mesaiye kalmadığınız için haklı fesih yapamazlar. Ama iş sözleşmenizde zaten onay vermişsiniz. Bu sene için onay vermek istemezseniz, kanaatimce işveren kıdem tazminatınızı vererek sizi işten çıkarabilmelidir.

  6. merhaba ben yaklaşık 8 aydır bir işyerinde kasiyer olarak çalışmaktayım işe girerken % 90 kasada olacaksın diyerek alındım ve garson arkadaşın mola saatlerinde ara ara bana garsonluk yaptırıyorlardı yapmak istemediğimi belirttiğim ve anlaşma şeklimizi hatırlattığım halde. Maaşların düzenli yatmadığıda bana işe girmeden önce söylenmişti en fazla 15 gün kadar gecikmeli yatıyor dendi fakat ben girdikten bir kaç ay sonra kayyum atandı ve maaş ödemeleri çok fazla gecikmeye başladı şu anda gecikmeli yatıyor çalıştığım süre içinde en fazla 29 gün geciktirdiler çalışma saatlerimizde 10 yada 9 saat olarak değişmekte mesai ücreti almamaktayız. Bu konuda neler yapılabilir ve bana doğan yasal haklar nelerdir bilgilendirebilirseniz sevinirim teşekkürler.

    1. Bahsettiğiniz tüm hususlar birer haklı fesih gerekçesidir. Dolayısıyla bu gerekçelerle işten ayrılabilirsiniz. Sadece, iş sözleşmenizde buna dair bir hüküm varsa, size garsonluk da yaptırılabilir.

  7. Merhabalar Serkan Bey bir kamu kurumunda taseron olarak calismaktayim benim haberim olmadan izne ayirmislar ama kagit uzerinde hala ayni kurumda calismaktayim izinli olarak ben bu durumda calismama hakkimi kullana bilirmiyim yoksa izinli oldugum halde calismaya devam edeyim mi bir de bu durum yasal mi

  8. Mrb mustafa bey ben sofor olarak calisiyorum ve her turlu is yapiyorum kamyonu tek basima bosaltiyorum ve moloz atiyorum insaatlardan ve asgari ucretten yatiyo maasim ve calisma saatim kisin 10 saat yazin 11 saat ve hicbir resmi tatilde izim ve ekstra mesai vermiyolar ve isten ayrilmak istiyorum nasil tazminatimi alabilirim

    1. Fazla mesai ödenmiyorsa, yıllık izin kullanamıyorsanız, genel tatil ücreti alamıyorsanız bütün bu durumları ve benzeri ihlalleri belirterek bir ihtarname çekmeden işten ayrılmayın. İhtarname sonucunda alacaklarınız ödenmezse de dava açarak hakkınızı aramanız gerekir.

  9. mustafa bey saygılar 2015 te devlet hastanesine giriş yaptım taşreon temizlik olarak 2016 mart ayında bölüm değişikliği yaptım klinik destek olarak bölüm değişilkiğinden dolayı bana mecbur olarak hiç bir hakkım kalmadığıma dair tutanak imzalattılar fakat ben istemediğim halde sağlık problemlerinden dolayı ameliyathaneye verdiler ben kendilerine devamlı beni burdan alın dememi rahmen beni ordan almadılar bende mecburen elim kolum bağlı olduğundan ve işten atılma korkusuyla bir yerlere başvurmadım ayriyetten bana temizlik yaptırıyorlar benim görevim olmadığı halde benim sorum şu olacak ilk girişim olan tutanak yazmış olmamama rahmen o hakkımı alabilirmiyim ikincisi beni zorla bir yerde çalıtırabilermi ve temizlik benim görevim hukuki olarak maddi ve manevi naıl dava açabilirim saygılar

    1. Eğer iş sözleşmesinde peşinen onay vermişseniz, sizi başkaca işlerde de çalıştırabilirler. İlk tutanağın aksini ise her zaman ispat edebilirsiniz. Ama bunu, işten bir gün ayrıldığınızda ve hakkınız ödenmezse mahkeme aşamasında ispat etmeniz gerekir.

  10. Merhabalar Mustafa Bey, 1,5 yıldır özel bir firmada çalışıyorum.çalıştığım bölümlerde sürekli yerim değişti en sonunda personel işlerine bakıyordum, bizden sorumlu kişi ses kaydımızı almış ve bunla beraber onun bilgisayarını kullandım diye ofiste herkes kullanıyordu. görev değişikliğine gitmişler tabi ben yıllık izinde idim. ben bunu kabul etmek istemiyorum görev tanımımda var veyahut yok bilmiyorum bizimle paylaşmayan sorumlu ofiste yani sürekli başka sorumlularla konusuyor anlasıyor. benim yapmadıgım bir işi ben yaptım gibi üstüme yıkmaya calıstı, fakat arkadaşım kendisi yaptıgını söyledi. ben artık video ses kaydı veya fotograf çekilmek istemiyorum cok rahatsız oldum bu durumdan yine de benim yerimi değiştirecekler ne yapabilirim? iyi aksamlar dilerim…görev değişikliği olacagım yer işe ilk başladıgım bölüm.

    1. Görev yeri değişikliği için bir şey diyemem. Ama sizin hakkınızda yapılacak bir değişiklik için ses kaydı vs. gerekçe olamaz. Çünkü izinsiz alınan ses/görüntü kayıtları suçtur.

  11. Mustafa Bey Ben bi kamu kurumunda araç tamir atölyesinde araçların tamir bakımını yapmaktayım Ünvanımda Tekniker yazıyor Mekatronik bölümü 4857 işçi olarak Görev tanımım nedir benim tamir etmekmi Tarif etmekmi motor tamiri aktarma organları bunların her türlü tamiratını kırlan parçaları söküp tamirini yapıp takıyorum şu anda Bilgi Lütfen.Saygılar.

    1. Haydar bey benim bunu bilmem mümkün değil. Çünkü bir işçinin iş tanımı, onun iş sözleşmesinde yazar. Burada yazan ne ise, işçinin görevi de tam olarak o olmalıdır.

  12. Mustafa bey, merhaba ilgi ve alakanızdan dolayı şimdiden teşekürederim. benim sorum şu olacak, aynı fabrikada 6 yıldır düzenli bir şekilde çalışıyorum, bu güne kadar hep aynı makinada aynı işin oparetörlüğünü yaptım son bir yıl öncede fabrikamız bu işin mesleki yeterlilik belgesini aldırdı. sınavada çalıştığım makinada girdim ve ve belgemi aldım. sınavda fabrikamız da yapıldı yazılı ve uygulamalı olarak, efendim şimdi ise başka makinaya geç orayı bırak şu makinaya geç diye tüm makinalar da çalışma mı istiyorlar sözleşme kağıdına 6 yıl önce işe girişte imza atmıştım, her yer de çalışır diye bir ibare varmı onuda bilmiyorum tazminatımı ödeyin ayrılmak istiyorum diyorum onu da kabul etmiyorlar bu durumda ne yapmam gerekiyor .

    1. Merhaba. Sözleşmenizde büyük ihtimalle o tip bir ibare vardır. Buna benzer bir ibare varsa ve siz yine de işten ayrılırsanız kıdem tazminatı hakkınızı yitirebilirsiniz.

  13. Mustafa Bey Merhaba ,
    24.02.2016 itibari ile bir firmada laboratuvar sorumlusu olarak çalışmaya başladım . Laboratuvar sorumlusunun yapması gereken iş takdir edersiniz ki ortada fakat bunun dışında sistem,sevkiyat,istenen raporlar,muhasebeye verilmesi için işçinin puantajina kadar her işi üzerime yıkıldı. Cumartesi çalışma olmamasına rağmen gittim,resmi tatilerde gittim ücret verilmedi.işimi yada işlerini severek yaptığımı sadece bu iş için gerekli ücretin verilmesi gerektiğini defalarca bildirmeme rağmen değişiklik olmadı. Senem dolmadan yada sene dolduktan sonra işten cikarildigimda alabileceğim haklarım nelerdir.

    1. İşten çıkarıldığınızda yazarsanız ve hangi alacaklarınız ödenip hangilerinin ödenmediğini o zaman belirtirseniz daha iyi yardımcı olabileceğimi düşünüyorum.

  14. Merhaba bu konuda daha önce de yazmıştım benim olmayan muhasebe işlerini yaptırıyorlar. Bende muhasebe müdürüne gittim söyledim yapmıyorum bundan sonra diye. O da mecbursun gibi şeyler söyledi. Işte bu tarz mutabakat işlerini sekreterler yaparmış mecburmuşum. Ben dedim kesinlikle böyle değil o konulara muhasebe bakar. Bu yüzden yapmıyorum dedim. Çıkmak istesem bu durumda tazminatımı yinede alamam mı? Ayrıca işe girerken sözleşme yapılmadı bu benim aleyhime mi olur?

    1. Ayrılırsanız ve kıdem tazminatınız ödenmezse mahkemede, fiilen ne iş yaptığınızı ve sonrasında size ne iş yaptırıldığını ispat etmeniz gerekir. Buna göre değerlendirmelisiniz.

  15. mustafa bey 3 yıldır özel sektörde programcı olarak çalışmaktayım görev tanımım bu makinanın programı ve kullanımı için yazıldı şimdi beni bu görevden aldılar herhangi bir yazılı görev değişikliği yazısı verilmedi yeni görevim benim bilgim dışında bu görev yerinde iş yerine faydalı olamam ama iş veren çıkışımı vermiyor bana mail yolunda işine son verildi yazısı gönderdi bu geçerlimi

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir