İşveren işçisine her işi yaptırabilir mi?

İşçiye her iş yaptırılabilir mi?

İşyerinde çalışan bir işçi iş görmeyi, işvereni de bunun karşılığında ona ücret ödemeyi peşinen kabul etmiş demektir. Dolayısıyla işçinin borcu, işini yapmak; işverenin borcu ise, işçiye maaşını tam ve zamanında ödemektir. O halde; işçiye maaşını tam ve zamanında ödeyen işveren, işçisine bunun karşılığında her işi yaptırabilir mi?

Her iş nedir?

Bu sorunun cevabını aramadan önce, yukarıdaki sorunun cevabını bulmamız gerekir. İşçinin şikayetlendiği ve patronunun kendisine yaptırdığını söylediği “her iş” nedir? Her iş kavramından anlaşılması gereken, işçinin görev tanımı dışında olup da ona yaptırılan işlerdir. Bu durumda, bir işçiye yaptırılan işin, işçinin görevlerinden olup olmadığını anlamanın ilk ve en önemli yolu, onun iş sözleşmesine bakmaktır.

İş sözleşmesi ne diyor?

Her iş sözleşmesinde, işçinin görev unvanı ve tanımının yer alması gerekir. Özellikle görev unvanının yer aldığı bir iş sözleşmesi incelendiğinde işçinin görevlerinin neler olduğu görülecektir. Eğer işçinin unvanı ya da yapacağı işin ayrıntısı iş sözleşmesinde yazılmamışsa, işçinin emsali olan diğer işçilerin çalışma koşullarına bakılması gerekir.

Maaşı ödeyen işveren her işi yaptırabilir mi?

işçiye er işin yaptırılması

Hangi işçi olursa olsun, işçiler işe alınırken belirli bir görevi yapmak için işe alınırlar. Bir işçi örneğin makine ustası ya da kasiyer, temizlikçi, çaycı veya satış elemanı vb. birçok unvandan biriyle işe alınmış olabilir. Önemli olan; işçiye, işe alındığı amaçla iş yaptırılmasıdır. İşe kasiyer olarak alınan birine temizlik yaptırılamazken, çaycı olarak alınan bir işçiye de makine ustalığı yaptırılamaz.

Görevi dışında kendisine iş verilen işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Eğer işçiye görevi dışında bir iş veriliyorsa ve işçinin buna yazılı olarak rızası alınmamışsa ve bu iş, işçi açısından işin ağırlaştırılması anlamına da geliyorsa işçi iş akdini haklı nedenle feshedebilir. Böyle bir durumda işçinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapıldığı kabul edilmelidir.

SONUÇ

Görevi belli olan bir işçiye bu görevi dışında bir işin yaptırılması, ancak işçinin bu durum için yazılı onay vermesine bağlıdır. Eğer işçinin yazılı rızası yokken, onun görevi değiştirilmişse veya ona farklı işler yaptırılmak isteniyorsa, işçi iş sözleşmesini İş Kanununun 24/2-f maddesi gereğince haklı nedenle ve derhal feshedebilir.

Burada işçilere önemli bir tavsiyem de olacaktır. Eğer işçinin değiştirilen görevi ya da ona verilen ekstra iş; işçinin çalışma koşullarını ağırlaştırmıyorsa ve hatta hafifletiyorsa, yukarıda yazılı olanların geçerli olamayabileceğini unutmayın. Her olayın kendi içinde değerlendirilmesi ve dikkatlice tetkik edilmesi önem arz etmektedir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

116 Yorum

  1. Merhaba Mustafa Bey

    Çalıştığım iş yerinde işim dışında patronun site yöneticisi olması nedeniyle ayrıca site yönetim işine bakıyorum (hem fiziki hem muhasebesel olarak) bu işlem için fesih hakkım doğarmı

    1. Mustafa bey, sorunuzun cevabı yazıda mevcut. Buna göre kendiniz değerlendirmelisiniz.

  2. Merhaba kurumsal bir firmada 6 yildir bilgi teknolojileri bölümü nde calismaktayim is statumdede bu sekilde gorulmektedir. Fakat isveren gonul rizam olmadan isyerinde teknik olan her iste calitirmaktadir ornegin kapi takma lamba takma elektrik islerinde insaat islerinde yuk tasima islerinde suhhi tesisat islerinde ve bir cok seylerde calistirmakta cok kalabalik bir is yerinde calistigimiz icin kendi islerimi ve harici bir cok isleri yaptirmakta vede bazen saatlerce caliakta olup mesai ucretimizi vermemektedir. Bu konuyla ilgili isimi fesih edebilirmiyim.

    1. Taner bey, yazıda da belirttiğimiz üzere bu durum iş sözleşmesinde hükümlere bağlıdır. Ama öyle ya da böyle haftalık çalışma süreniz 45 saati geçtiğinde, fazla mesai ücretinin mutlaka ödenmesi gerekir. Fazla mesai ücreti ödenmiyorsa bu bir haklı fesih sebebidir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.