Ramazanda işçiye iftar verilmesi

Ramazan ayını birçok çalışan oruçlu geçirecek. İster işveren olsun ister işçi, çalışırken oruç tutmanın fiziksel olarak insanları zorlayacağı bir gerçek. Özellikle vardiya usulüyle çalışılan işyerlerinde iftar vakti, çalışma süresinin içine denk gelirse ne yapılır? İşverenin bu durumda işçilerine iftar verme yükümlülüğü var mıdır?

İşyerinde yemek zorunlu mu?

İftar, bildiğimiz gibi bir tür yemektir. O halde, bu sorunun cevabını bulmak için öncelikle işverenin işyerinde yemek düzenleme zorunluluğu olup olmadığına bakmamız lazım.

İşverenin işçiye yemek verme sorumluluğu olmadığı gibi yemek ücreti verme zorunluluğu dahi yoktur. Gerek İş Kanunu gerekse ilgili mevzuat araştırıldığında, bu konuda her hangi bir yükümlülüğe rastlanmayacaktır. Bu durumda önemli olan toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesiyle bir zorunluluk yüklenip yüklenmediğidir. Bunlarda da işverenin bir yükümlülüğüne rastlanmazsa işveren yemek vermek zorunda değildir.

Bir başka deyişle, işçilere yemek verilmesi gibi İş Kanununu özel olarak düzenlemediği alanlarda belirleyici olan iş sözleşmeleri, toplu iş sözleşmeleri ya da işyeri genel uygulamalarıdır. Bütün bu belgelerde ve uygulamalarda işçilere yemek verilmesine dair bir zorunluluk yoksa işverenin yemek verme zorunluluğundan bahsedemeyiz: iscidunyasi.com/iscinin-yemek-hakki

Ramazanda iftar zorunlu mu?

Peki, insanların günün yarısından çoğunu aç ve susuz geçirdiği bir orucun sonunda çalışmakta olan insanlara en azından yarım saat yemek molası verilmesi işverenler açısından zorunlu değil midir? Hayır değildir.

Bu durumdaki hiçbir işverenin işçilerini mağdur etmeyeceğini tahmin etmekle birlikte, bunun işveren için bir yükümlülük olmadığını bilmekte fayda vardır.

İşyerinde iftar verilmiyor diye işçi tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, işçinin önemli hak kayıplarına uğrayabileceği unutulmamalıdır. İşveren için önem arz eden şey, işçiyi kanuni sınırlar içerisinde süresinde çalıştırmak, gerekli ara dinlenmeleri ona vermektir. Bunların dışında işverenin ayrıca yemek vermek ya da iftar düzenlemek zorunluluğu bulunmamaktadır.

oruç tutan işçi

Oruçlu işçi erken paydos edebilir mi?

Unutulmamalıdır ki işyerindeki çalışma saatlerini, dinlenme aralıklarını veya buna benzer uygulamaları belirlemek işveren takdirindedir. Kanuni sınırlamalara uymak şartıyla işveren, yasal sınırlar içinde dilediği değişiklikleri yapmakta serbesttir.

Öyleyse işverenin işe başlama ve işin bitiş saatlerini, ara dinlenmelerinin verileceği aralığı ekonomik gerekçelerle belirlemesi normaldir. Ramazan ayı geldiğinde, işverenden bu süreleri sahur ve iftara göre belirlemesi yasal olarak beklenemez.

Buna rağmen; iyi bir işverenin, çalışma saatlerini ve molaları özellikle sahur ve iftar saatlerine göre ayarlaması beklenir: iscidunyasi.com/iyi-isveren-kimdir

ramazanda erken paydos hakkı

Ramazanda yemek ve çay servisinin kaldırılması

İşçilerin genelinin oruç tuttuğu bir işyerinde yemek ve çay servislerinin kaldırılmasının tercih edilebildiğini görüyoruz. İşçiye halihazırda sağlanan bir yemek imkanı varsa, bundan geri dönmek hem vicdanen hem de yasal olarak doğru değildir. Ara dinlenmelerinde işçilere sağlanan çay/kahve ikramlarından vazgeçilmesi de yanlış olacaktır.

Çünkü oruç tutan işçiler olduğu gibi, çeşitli sebeplerle tutmayan ya da tutamayan çalışanlar da olabilir. Olması gereken; en azından oruç tutmayanların ihtiyacını giderecek kadar yemek ve çay servislerine devam edilmesidir.

Oruç tutan işçinin yemek parası / kuponu kesilir mi?

Bir başka konu ise ramazan ayında oruç tutan işçilerin yemek paralarının ne olacağıyla ilgilidir. Bazı işyerlerinde işçilere yemek vermek yerine ticket/sodexho vb. kartlar verilir ve işçi bu kartların içindeki bakiyeleri harcayarak yemek yer ve hatta bu tutarları markette bile harcayabilir.

İşçi’nin ticket ya da sodexho alması, onun oruç tutup tutmamasıyla ilgili değildir. Kaldı ki; işverenin hangi işçinin oruç tutup hangisinin tutmadığını işçilere sorması da doğru değildir. Normal zamanda ödenen yemek paraları ramazan ayında da aynen ödenmeye devam edilmelidir.

ramazanda işçi iftar sahur

 

SONUÇ:

İşveren için kanuni yükümlülük olan; işçileri kanuni sürelere uyarak çalıştırmak, ara dinlenmelerini tam zamanında ve süresine riayet ederek vermek, işçinin işini yapabileceği asgari çalışma ortamını sağlamaktır.

Bunun dışında işverenin işçiye iftar verme yükümlülüğü olmamakla birlikte uygulamada bu konuda işverenler tarafından gerekli düzenlemelerin genelde yapıldığı görülmektedir. İşçiler, işveren kendilerine iftar yemeği vermedi diye iş akitlerini feshetme yoluna gitmemelidirler. Aksi takdirde önemli hak kayıplarına uğrayabilirler.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.