İşveren istediği işçiyi dilediği zamanda çıkarabilir mi?

İşveren dilediği zaman işçiyi çıkarabilir mi?

İşçi ile işveren arasındaki ilişki, İş Kanunuyla düzenlenmiştir. Devlet, bu özel ilişki alanını kişilerin inisiyatifine bırakmamış; bunun yerine temel kuralları koymayı tercih etmiştir. İşçinin işten çıkarılma halleri de kanunla düzenlenmiştir. İşveren, istediği işçiyi ve istediği zaman işten çıkarabilir mi?

İşten çıkarmanın sonuçları

İş Kanunu, özel bir hukuk alanı olduğu için mutlak kurallar koymak yerine, bu kurallara uymamanın yaptırımlarını düzenlemiştir. Örneğin bir memur işten çıkarılsa ve idare mahkemesine açtığı davayı kazansa, işe tekrar alınmak zorundadır.

İşçi için aynı şeyi söyleyemeyiz. Çünkü İş Kanunu; işçi ile işveren arasındaki ilişkiye bir yere kadar karışır. O noktadan sonra, kesin kararı verecek olan iş ilişkisinin tarafları olacaktır.

Ortada haklı bir nedeni yokken işçiyi çıkaran işveren ona kıdem tazminatı başta olmak üzere ihbar tazminatı ya da eşit davranmama tazminatı ödemek zorunda kalabilir. Ya da işçi işe iade davası açarak işe tekrar alınmasını isteyebilir. Bütün bunlar, işçinin haklarıdır. Ama ortada bir gerçek vardır ki; son kararı verecek olan yine de işveren olacaktır.

Derhal fesih nedir?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

İşveren maliyetlere katlanmayı göze alırsa!

işveren dilediği işçiyi çıkarabilir mi?

Aslında yazımızın konusu olan sorunun cevabı tam olarak burada yatmaktadır. İşçiyi sadece canı istediği için işten çıkaran bir işverene uygulanacak tüm yaptırımlar maddidir. O halde işveren; tüm bu maddi yaptırımları göze alıyorsa, işçisini işten çıkarır ve bir daha onunla çalışma zorunda kalmaz.

SONUÇ

Bu hususta bir ayrımı iyi yapmak gerekir. İşçinin ortada haklı bir neden yokken işten çıkarılması sonucunda, işçi birçok hakka sahiptir. İşe iade davası açmak, kıdem tazminatını ya da ihbar tazminatını istemek veya diğer tüm yasal haklarını talep etmek bunlardan bazılarıdır.

İşçiyi geçerli bir neden yokken işten çıkaran işverenin maruz kalacağı birçok maddi yaptırım ve tazminat bulunmaktadır. Bu yaptırımlar da işverenleri, İş Kanununun koyduğu kurallara uymaya itmektedir.

Ancak ortada bir gerçek vardır ki; tazminat ödemeyi göze alan bir işveren, işçisini istediği zaman ve gerekçe dahi göstermeksizin işten çıkarabilir. Hiçbir hukuki sonuç da, onu işçisini tekrar işe almaya zorlayamaz. Dolayısıyla, işverenin istediği işçisini işten çıkarabileceğini; ancak bunun karşılığında bir takım maddi yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını söyleyebiliriz.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

26 Yorum

  1. iyi akşamlar.2012 yılında girmiş oldugum kurumsal şirket tarafından 2014 te işten çıkartıldım hemde hiçbir hak talep etmiyorum diye bir istifa kağıdı önüme konuldu.kağıdı imzalamdım ve sen imzalamasan da ika ve müdür imzaladı zaten çıkardık sana gerek yok denildi.gerekçe olarak yanlış olan birşeyi gösteriip (kötü niyet ) işten çıkartıldım öncesinde herhangi bilgilendirme de yapılmadı.işten çıktıktan sonra işsizlik maaşı alabildim ancak.ay sonu maaşım eksikti. yatan ücretim de tam olarak yatırılmadı.78 saat fazla çalışmışlığım vede 2 yıllık yıllık izin param bulunuyordu.bununla ilgili elimde yazılı imzalı kağıt var kurumsal şirkete ait.şuanda yıl 2017 ne yapmam gerekiyor geri alabilir miyim tüm bu ücretlerimi 2 yıllık ihbar ve kıdemim hiç olsun istemiyorum.yapılan haksızlık yanlarına kar kalmamalı. yönlendirirseniz sevinirim.avukat vs vereck paramda yok bu arada.şimdiden teşekkürler.

    1. Fesih tarihinizden itibaren 5 yıllık bir zamanaşımı süreniz var. İş mahkemesine dava açabilirsiniz.

  2. Merhaba, 16 yılık avukat katibiyim. İki ortaklı bir hukuk bürosunda katip ve sekreter olarak 6 yıl çalıştım. Ben çalışmaya devam ederken müvekkili maddi zarara uğrattığım gerekçesiyle işten çıkarıldım. istifa mektubu imzalamaya zorlandım imzalamadığım için hakkımda bilgim olmayan ve bana yazılı yada sözlü olarak gösterilmeyen bir tutanak ile karşı karşıya kaldım. Tazminatım ödenmedi. Tutulan tutanakta işten çıkarılan elemanların yaptığı hataları dahi bana yükleyen hatta diğer elemanın yaptığı ve ceza aldığı hırsızlığı dahi benim yaptığımı iddia ettiler. ssk çıkışımı madde 29 dan verdiler. Bu nedenle işkurdan maaş alamadığım gibi hakkımda yaptıkları asılsız dedikodular nedeniyle hukuk bürolarında iş bulamıyorum. Üstelik işten çıkarıldığım gün duruma şahit olan arkadaşlarımın hepsi patronun yanında yer aldılar ve hiç tanığım yok. Kendime dava açmak için avukat tayin edemiyorum ve dava açacağım kişi avukat olduğundan kimse yanaşmıyor. Arabulucuk kurumu ve diğer görüştüğüm avukatlar dahil mesleki etik gereği meslektaşlarına karşı bir dava veya işlem alamayacaklarını bahane ederek tarafıma vekil bulma durumum kalmadı. Hukuka olan inancım adalete olan inancım tamamen kayboldu. 6 yıllık emeğim gitti.Tanığım yok ve ne yapmalıyım bilmiyorum. Teşekkürler…

    1. Merhaba. Her şeyden önce, dava açmak için avukat tutmanıza gerek yok. Ayrıca bir avukatın, başka bir avukata karşı dava alması etik olduğu gibi olması da gerekendir.
      Bir dava dilekçesi hazırlayın ve bu hususları orada da belirterek doğrudan siz iş mahkemesinde dava açın. Böylece, gerisine mahkeme karar verecektir. Davada hem kıdem tazminatınızı hem de ücret ve benzeri tüm alacaklarınızı talep edersiniz.

  3. Merhaba ben bir kurumsal şirkette işçi olarak çalışıyorum benim sorunum çalıştığım bölümde forklift kullanma mi istiyorlar falan ben istemiyorum forklift kullanma belgem var ama forklift operatörü olarak girmedim ise normal çalışan işçi olarak girdim ben girdiğimde de belge m yoktu zaten sonradan aldım lazım olur diye şimdi ise bana forklift kullanacaksin diyorlar ben istemiyorum acaba bu verilen görevi red eder de kullanmazsam tazminatlı ayda tazminat siz cikarilmam söz konusu olabilir mi tesekkurler

    1. Erhan bey, işveren bu durumda sizi çıkarabilir. Ama bu durumda ihbar süresi kullandırması ve kıdem tazminatınızı ödemesi gerekir. Yalnız, iş sözleşmeniz varsa incelemenizi öneririm. Orada, işveren tarafından verilecek tüm işleri yapmayı peşinen kabul ettiyseniz, iş değişir.

  4. Öncelikle yazacağım yazımı değerlendirmeye alacağınız için teşekkür ederim ..!
    Şuan çalıştığım firmada iki ay gibi sürem olacak ama işveren hiç ummadığım bir şekilde işten çıkarıldığını öğrendim , ne için , ne sebeple anlamadım zaten sebebini de söylemediler , şok oldum daha alacağımı da almamışım sadece işten çıkarıldığımı öğrendim , şuan mağdurum hakkımı almam gerekiyor , bu konuda ne yapabilirim , yardımcı olmanızı istiyorum
    Teşekkürler !!

  5. Merhabalar
    Ben Kur’an Kursu Yöneticisiyim.
    Kursumuzda zaman zaman işkur çalışanlarımiz oluyor.
    1-Ben kursumda çalışacak kişiyi seçebilir miyim.
    2- çalışmasını beğendiğim işkur elemanını daimi olarak nasıl istihdam edebilirim.
    Zira yatılı bir kurs.
    Saat 5’ten sonra , hafta sonları büyük problem yaşıyoruz.
    Bir de işkur çıkış verirse tamamen ortada kalıyoruz.
    Bana yardımcı olursanız sevinirim.
    Teşekkür Ederim.
    Saygılar.

    1. İlknur hanım, bu soruları bize değil müftülüğe sormanız gerekir. Çünkü orası özel bir işyeri değil de bir kamu kurumu olsa gerek.

  6. Ben ozel bir sirkette restorant muduruyum. 7 yilldir. Bu sirkette calisiyorum
    2 ay once yeni bolge muduru atandi bolgemize bolge mudurumuz en ufak hatada noter tastikli ihbarini alirsin gibisinden cumlelerle beni tahrik ediyor. Ve mesai dışı sahsi telefonuma bakmamakla beni surekli sucluyor. En ufak hatada bana savunma yazdiriyor. Beni bu sekilde isten kovdura bilirmi veya cikarta bilirmi. Kendimi nasil savunurum 7 yillik birikimi mi nasil korurum.

    1. Merhaba. Açıkçası yapabileceğiniz en iyi şey sakin kalmak ve çalışmaya devam etmektir. Bir gün işten çıkarılırsanız, hakkınızı aramanız daha kolay olur. Ama siz işten ayrılmaya karar verirseniz, süreç daha zorlu olacaktır.

  7. İş kurla ile işe alınan bir çalışan daha 3 ay dolmadan hatta bir ayı doldurmadan gereksiz bir bahaneyle istediği zaman işten çıkarılma hakkına sahip mi iş kura güvenerek giren işçi haklarını nasıl savubabilir

  8. Benim oğlum benim oğlum özel bir fabrika çuval fabrikasında 1 ay giriş yaptı Bütün Evrakların kendine tamamlayıp işe başladı Bir ay tamamlandıktan sonra çocuğu başka bir bölgeye bölgede aynı aynı çuval fabrikasında çalışmak üzere çıkış çıkardılar çıkış verdiler sonra dediler ki ay içerisinde çıkardığımız dan dolayı tekrar ay içerisinde sana giriş yapamıyoruz o yüzden ay sonra beklemen lazım Dediler bu sefer ait olduğu tekrardan gitti başvurdu ve aldığı cevap çocuğun biz 6 ay içerisinde 6 ay sonrası giriş yapabiliyoruz alamıyoruz Yani sizi işe Demişler bu yasal olarak doğru mudur Ben bunu öğrenmek istiyorum Yoksa daha var daha var gibi bir şey yapalım Hani hiçbir uyarı Yok iş yerinde bir suç teşhir edilecek bir durum yok hani sen bir hata yaptın Bundan dolayı seni işten çıkarıyoruz diye bir konu yok ama durduk yere çocuğu başka bir sadece iş fabrika değişikliği Dolayısıyla seni yakın olduğu bölgeye alıyoruz dediler Bu yüzden çıkartmışlar bu doğru mudur Sizce Yani ben şu an çok sinirliyim

  9. mrb ben 2 yıldır bir koltuk fabrikasında çalışıyorum çalıştığım yer kafasına göre girdi çktı yapıyor ve benim tazminat hakkım elimden alındı geçtiğimiz bayramda haberim olmadan sigorta çıkışımı verip kovulmuş göstermişler ve 4\5 aydır sigortamın olmadığını öğrendim ben bu işyerinde 2 tane fıtık çıkarttım ezildim hafta sonları bile çağırdılar gene de karşılık vermeden her istediklerini yaptım bana yapılan şeyleri haketmediğime inanıyorum şimdi de hem kendi paramı almak istiyorum hemde sağlam ceza almalarını istiyorum ne yapabilir ve ne alabilirim

    1. Hakan bey ne alabileceğiniz buradan hesaplayamayız. Ama hakkınızı almak istiyorsanız yasal yollara başvurmanız gerekir ve imkanınız varsa bir avukatla görüşerek hareket etmek en doğrusu olacaktır.

  10. Ben bir kimya firmasında yemek yapıyordum ve işe girerken ışık kura gidip işi aradığınızı aktifleştirin dediler bende yaptık aktifleştirin 2 ay çalıştım 2 ayım dolmadan 1 gün kala beni işten çıkardılar bu kanunen hakları imiş dediler doğru mu acaba bunu merak ettim teşekkür ederim

  11. bir iş veren olarak sigortalı 6 aydır calışan işcim salı günü ramazan bayramı tatili oldugundan dolayı salı carşamba perşembe 3 gün tatil yaptık sonra cuma acil iş cıktıgı icin işe gitmemiz gerekti bu yüzden işci gelmedi telefonlarıma cevap vermiyo cumartesi gelmedi bende babasını arayıp oglun işe gelmiyo cuma acil gelsin söyledim babası haberim yok diyo bende cuma gelmesse daha hic gelmesin söyledim işci hic bir hak idda etmeden işe gelmiyo ve beni tehdit ediyo sen beni işten cıkarttın ben seni mahkemeye verecem diyo burda haksız taraf kim

    1. Merhaba. İşçi kaç iş günü üst üste işe gelmedi? Normalde bayram ve sonrası için işçiye izin vermiş miydiniz?

  12. 2 yildir bi firmada calisiyorum ve ansizin işten cikartildim sebebini sordum sebep söylemediler sebep söylemeden işten cikartilabilir mi SEBEP SÖYLEMELERI gerekmiyor mu tazminati mi veriyorlar mahkeme versem sebep söylemeden cikartildim diye kazababilir miyim

    1. Merhaba. Sebep gösterilmesi bazen gerekir, bazen gerekmez. Bu, işyerindeki işçi sayısına, sizin kıdeminize ya da işverenin gerekçesine göre değişir. Aslolan, işverenin gerçekte hangi sebeple sizi çıkardığıdır. Bu sebep size göre geçerli ya da doğru değilse, hakkınızı arayabilirsiniz.

  13. Bir markette 8 yildir emekli calisanim isten ayrilmak istiyorum tazminat alabilirmiyim yerdimlariniz icin teskkur ederim

  14. 17-7-2018 yilinda ise basladim. Ocak ayinda asgari ycrete zam geldi bankaya tam yatirip gelen zammi elimden almak istediler . Vermeyince: Yildirma , Bezdirme , beni gormezden gelmeye basladi is veren en son kurban bayrami oncesi yillik izinde biz bir hafta kullandiriyoruz diyip yil icinde kullandigim 2 gunluk kullandigim izinler ve yarim gunleri yillik iznimden dusmeye kalktilar itirazim sonucunda bir gun dusuldu bende kanuni hakkim 14 gun bende bir hafta istiyorum dedim .Hakkimda iki yillik kagit duzenlenmisti biri 5 gun biri 9 gun . Bir hafta iznimi kullanip dondugumde benim gorevim olan cay servisi temizlik isime yeni birinin alindigini gordum bana isten cikartma fesh kagidi imzalattilar kirizden dolayi cikartildigim yaziliyordu is aramam icin 2 saat izin verildi onlarin belirledigi saat iki bayan isin sezon olmadigi halde ayni gorevde bir ay calistim temizlik bitince cay servisi bekledigimiz oda kapisi kitlendi iki kapi onunde bekletildik. Ve ise baslarken 1 saat molam yokdu isveren yillik izine itiraz ettigim icin ceza gibi sadece bana 1 saat mola verdi bayram oncesi 2 gun ve is arama donemimde 11 kisi calisiyor yeni caycida dahil kimse bir saat mola kullanmiyor onlar istedikleri zaman yemek yiyor cay kahve iciyordu ,gunlere bolup yaptigim isleri bir gunde yapmam isteniyordu dukkan tavanlarina kadar sildirdiler ertesi gun olmamis diye tekrar, bir sey soylesem azarlaniyordum butun arkadaslarimi yanimdan cektiler benimle kimsenin konusmasini istemiyorlardi.Is arama hakkimin bitmesine bir hafta kala ayrilmak istedigimde bana erken ayrilirsan bize tazminat odersin alacaklarini odemeyiz denildi iş yeri isin yogun olmadigi ve ayni gorevde iki kisi calismamiza ragmen izin verilmedi.Surem bitti kidemimi 20 gunluk maasimi kullanmadigim 7 gunluk ucretimi odediler ama fazla mesayilerimi odemedikleri icin uzlasmaya bas vurdum 1 aydir is ariyorum ve bulamiyorum . Uzlasmada fazla mesayimi , Resmi bayram ve dini bayram gunlerimin ucretini odeyebileceklerini istedigim ayrimcilik tazminati , Kotu niyet tazminati ve manevi tazminati odemececeklerini hepsinin bir olarak gorulen suc oldugundan bahsettiler . Ben sabah 8/30 aksam 18/30 calistim Cumartesi dayil . Dava acsam hata mi etmis olurum Birde maas bodrosunu isten cikarilirken gordum imzalattilar 1 yil 2 ay calistim hic gormemistim bana fesih bildirimi ihbarname ve mola disi sigara iciyor diye tutanak tutulan ayrilirken imzalattiklari hic bir evrak vermediler her seyi av larina soruyorlardi istemiyorsaniz vermeyin diyormus av katlari.Bana dava acmami onerirmisiniz sahitim 1 tane onunda elinden asgari ucret farki aliniyordu.

    1. Merhaba. Kıdem tazminatınızı ve yıllık izin ücretinizi aldınız mı? Üstüne bir de fazla mesai için işveren ödeme yapmayı mı düşünüyor? Açıkçası daha fazla uğraşıp uğraşmamak sizin takdirinizdedir. Ama öncesinde, bir avukata, bunlardan daha çok ne alabileceğinizi bizzat sormanızı öneririm.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.