İşveren kadın işçileri için kreş açmak zorunda mı?

Kadın işçi için kreş zorunluluğu

Günümüz çalışma hayatında kadının yeri oldukça önemli olup tartışmasız biçimde de önemi artmaktadır. İstihdama katılım noktasında; kadın işçinin çalıştırılması için verilen teşvikler, kadını çalışmaya yöneltecek bir takım pozitif ayrımcılıklar hayatımızda yer etmektedir. İşte bunlardan bir tanesi de kadın işçiler için yapılan kreşlerdir.

Kreş nedir?

Kreş, sözlük anlamıyla çocuk yuvasıdır. Bilinen anlamıyla da, belirli bir yaşın altındaki çocukların bir arada eğitim aldığı ve günün bir kısmını geçirdikleri yerdir. Özellikle çalışan anneler için vazgeçilmez imkânlardan biridir. Çocuğunu bırakacak bir yeri olmayan ya da maddi durumu evde çocuk bakımına yetmeyen anneler için kreş önemli bir alternatif olmaktadır.

İşyerinde kreş zorunlu mu?

Bu sorunun cevabı hem evet hem de hayırdır. Çünkü kreş açma zorunluluğu belli sayının üstünde kadın işçi çalıştıran işverenler için getirilmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği kanununa dayanarak çıkarılan ‘Gebe veya emziren kadınların çalıştırılma şartlarıyla emzirme odaları ve çocuk bakım yurtlarına dair yönetmelik” kapsamında kreş açma zorunluluğu düzenlenmiştir.

Kreş yerine çocuk bakım yurdu

Her ne kadar uygulamada kreş olarak bilinse de mevzuatta yer alan zorunluluk “çocuk bakım yurtları” içindir. Dolayısıyla kreş sözünden anlaşılması gereken, çocuk bakım yurtları olmalıdır. Yoksa, kreş açmanın başkaca ve zorlu birçok ön şartı mevzuatımızda bulunmaktadır.

Hangi işyerlerinde çocuk bakım yurdu olmalı?

işçi çocuk kreş 150

Yaşı ve medeni hali ne olursa olsun, 150’den fazla kadın çalışanı olan işyerlerinde, 0-6 yaş aralığındaki çocukların bırakılması, bakılması ve emziren çalışanların emzirmeleri için işverence, çalışma yerlerinden ayrı ama işyerine yakın bir yurdun kurulması zorunludur. Yurt, işyerine 250 metreden daha uzak ise işveren taşıt sağlamak zorundadır.

Bu yükümlülüğü olan işverenler isterlerse bir araya gelerek, ortaklaşa bir yurt da açabilirler ya da kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş yurtlarla anlaşarak işçilerini buralara da yönlendirebilirler.

Kreş için gereken 150 sayısı nasıl hesaplanır?

Oda ve yurt açma yükümlülüğünün belirlenmesi hususunda, işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan bütün işyerlerindeki kadın çalışanların toplamı dikkate alınır. Kadın çalışan sayısının hesabında, erkek çalışanlar içinden çocuğunun annesi ölmüş olan veya çocuğunun velayeti babaya verilmiş olanlar da dikkate alınır.

İşyerindeki kreşten kimler faydalanabilir?

Kadın işçiler ile erkek çalışanlar içinden çocuğunun annesi ölmüş olan veya çocuğunun velayeti babaya verilmiş olanlar faydalanır. Çocuk bakım yurduna velisinin isteği üzerine ilkokul kaydı henüz yapılmayan 66 aylığa kadar çocuklar alınır.

SONUÇ

Yukarıda belirtilen sayıda işçi çalıştıran işverenlerin ya çocuk bakım yurtları açması ya da bu hizmeti dışarıdan satın alması gerekmektedir.

Şartları tuttuğu halde kreş / çocuk bakım yurdu açmayan işveren hakkında ise 6331 sayılı Kanunun  26/1-n maddesi uyarınca; bu durumun tespit edilmesinden itibaren aylık olarak 2016 itibariyle 1.301,00 TL idari para cezası uygulanabilecektir. Bu idari para cezasının, aykırılığın devam ettiği her ay için uygulanacağı ise unutulmamalıdır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

27 Yorum

  1. Bu kreşler ücretsiz mi olmamalıdır? Ve benim kurumumun kreşi 3-6 yaşa hitap ediyor 0-3 yaş bebeğim için talepte bulunabilir miyim ? Eğer karşılamıyorlarsa kreş parasını ödemeleri gerekir mi ?

    1. Merhaba. Normalde 0-6 yaş aralığındaki tüm çocuklar için kreş olması gerekir. Yoksa para ödemeleri gerekmez; ama sizin için bu durum bir haklı fesih nedeni olur.

  2. Merhaba,

    kreş açma zorunluluğunda birşey sormak istiyorum. Çalıştığım işyerinde genel müdürlükte 103 kadın çalışan var. ancak genel müdürlüğe 100 m mesafede yine aynı mahallenin sınırları içerisinde ayrı ek bir binada çalışan kadınlarla toplam sayı 181 oluyor. Bu durum da kreş açmayı zorunlu kılıyor mu? Ben bunu İnsan Kaynakları müdürü ile konuştuğumda bana aynı bina içerisinde olması gerektiğini söylemişti.

    1. Gamze hanım merhaba. “işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan bütün işyerlerindeki kadın çalışanların toplamı” dikkate alınmalıdır. O halde, 181 sayısının dikkate alınması gerekir.

      1. Çok teşekkür ederim. Bu durumda açması gerektiği halde açmamış oluyor. Peki ben bu konuyu neden olarak gösterip tazminatımı talep edebilir miyim?

        İyi çalışmalar dilerim.

  3. Merhaba,
    Eşimin çalıştığı şirkette kadın çalışan sayısı 150 yi bulmamaktadır.
    Yasada geçen işveren ifadesi sadece maaşı veren şirket mi sorumlu?
    Holding yapısında olan şirketler grubunun aynı lokasyon da birden fazla şirketi olup kadın çalışan 150 nin çok üstüne çıkmaktadır.
    Bu durumda bir hak arama imkanımız var mı yoksa yasadaki boşluk işverenin lehine mi?

    1. Merhaba. Bu soruya kesin bir cevap vermem zor. Çünkü işverenin ünvanını ve holding diye adlandırdığınız oluşumun yapısını bilmem gerekir.

      1. Merhaba, Aynı problemi bende yaşamaktayım, şirketimiz 6 ilde birbirine entegreli olarak hizmet vermektedir. ve bu altı ilin toplamı 150 çalışan bayanı aşmaktadır yalnız çalıştığım lokasyonda bayan sayısı 30 dur. ve benim iki bebeğim var biri 20 aylık diğeri 2 aylık bu durumda haklı nedenle istifa edebilir miyim

        1. Yazıda da belirtmiştik; kreş için işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan bütün işyerlerindeki kadın çalışanların toplamı dikkate alınır. Dolayısıyla 6 ilde toplam 150 olması böyle bir zorunluluk doğurmaz.

  4. Benim eşim nisan 2018 tarıhinden işten cçıkartmak zorunda kaldım çocugumun rahatsızlıgını beyan attim bakacakta kimsenin olmadıgını söyledigimiz halde olumsuz yönde cevap geldi mazeretimizden dolayı cıkıs işlemleri gerceklesti şimdi mahkemeye versek tazminat alabilirmiyiz

  5. Merhaba, iş yeri açma zorunluluğu olduğu halde açmayan şirketde, personel sözleşmesini fesh edip tazminat alma hakkını kullanabilirmi?Teşekkür ederim.

    1. Evet, bu durum bir haklı fesih sebebidir. Ama yine de öncesinde işverene yazılı olarak başvurarak bunun için talepte bulunulmasını öneririm.

  6. Merhaba
    Belediye ve mucavir alan derken, örneğin Istanbul sehri mi kastediliyor yoksa ornegin kadikoy mu kastediliyor? Yani sirketin Bir birimi Bakirkoy de, bir birimi Kadikoy de ise toplam sayi aliniyor mu?

  7. Mrb calıstıgım ısyerınde kreş yok ve calıstıgım bolumde 500 den fazla bayan var suan dogum ıznındeyım bu sebeple tazminat alabılıyomuyuz

    1. Merhaba. Öncelikle işverene yazılı olarak başvurup talep etmenizi öneririm. Belki bilmediğiniz bir nedeni olabilir. Haklıysanız ve işverenin dönüşü de olumsuzsa, evet bu durum bir haklı fesih nedenidir.

  8. Merhaba bir eğitim ve araştırma hastanesinde 4/d li işçi olarak görev yapmaktayım. 150 yi aşkın sayıda kadın çalışan mevcut. Hastanemize ait bir kreş var fakat çocuk için 750 tl ücret talep ediyor. Birde 36 ay öncesi çocukları kabul etmiyor.
    1. Sorum işveren kreş için ücret talep edebilir mi? Yoksa bu hizmet ücretsiz mi verilmeli?
    2. Sorum ise kanunda belirtildiği üzere 0 ay dan 6 yaşa kadar olan cocuklar icin olması gereken kreşe 36 ay öncesini kabul etmeme hakkı var mı?

    1. Merhaba.
      1- Kreş hizmeti için ücret talep edilmez.
      2- 66 aya kadar kabul etmek zorundadır.

      Ama buradaki sorun şudur: Bu kreşin işyerinize bir bağlantısı yoksa, yukarıdaki şartlara uyması beklenemez. Ama kreş işverene aitse, o zaman yazımızdaki koşullarda annelerin bu haktan yararlandırılması gerekir. Bütün bunlara rağmen işveren yine de bu kurallara uymazsa, işyeri Alo 170’e şikayet edilebilir.

      1. Merhaba benimde 30 aylık bir çocuğum var. bankada çalışıyorum ve banka kreş bulundurmaması sebebiyle devlete ceza ödüyor. İşten ayrilmak istiyorum noterden kreş için ihtar çekeceğim. Fakat aklıma takılan şu : banka bazı anaokulu / okullara indirim anlaşması yapıyor bu indirimi anlaşmalı kreş diye öne sürme ihtimali var mıdır. Yoksa kresin ücretsiz olması mı gerekiyor teşekkürler

        1. Merhaba. İşveren kreş sağlama yükümlülüğünü taşıyorsa, bunu tamamen ücretsiz sağlamak zorundadır. İşten ayrılmadan önce, işverenin böyle bir yükümlülüğü olduğundan emin olmanızı öneririm. Eminseniz, haklı fesih yapabilirsiniz.

          1. Merhaba bir şey daha sormak istiyorum bankanın kreş bulundurmamasindan dolayı ceza ödemesi dava sürecinde bizim aleyhimize bir durum teşkil eder mi. Teşekkürler

    2. Merhaba ben genclik ve spor il mudurlugunde işci personel olarak calisiyorum taşerondan kadroya geçenlerden 1 yaşında bir cocugum var kuruma ait kreş veya bakim evi yok kidem tazminatimi almak için ilk önce kreş bakim evi talep dilekçe örnegi yazabilirmisiniz bunu örnek göstererek kidem tazminatimi alabilirmiyim

      1. Merhaba. Bundan önce, işverenin kreş açılması için gereken kadın işçi sayısı kriterini taşıyıp taşımadığından emin misiniz?

          1. Bu durumda özel bir dilekçe örneğine ihtiyacınız yok. Yukarıda yazdığınızı içeren bir yazıyı işverene yazılı olarak vermeniz yeterli olacaktır. Sonrasında işverenin cevabını beklemeniz gerekir.

  9. yaşadığım ilde ve başka illerde bicok şubesi olan bi özel şirkette çalışıyorum 26 aylık bi kızım var ve gebeyim işten kendim ayrılsam tazminat alma hakkım varmı

  10. Mrblar bir fabrikada çalışıyorum 150 den fazla çalışan var. Görünürde fakat tek şirket altında mı onu bilmiyorum. Nasıl öğrenebilirim birde işkur la 60 kişi kadar personel çalışıyor bunlarda dahil oluyormu tskler simdiden

Blue için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.