İşveren tarafından açılabilecek dava türleri

İşveren tarafından işçi aleyhine açılabilecek davalar

Çalışma hayatında genelde hakkı yenilen taraf işçidir. Bunun istisnaları olsa da, bir tarafın daha güçlü olmasından kaynaklanan bu durum, sadece ülkemizde değil, dünyada da böyledir. Ama iş mevzuatı sadece işçinin hakkını korumaz, işverenin hakkını da gözetir.

Haliyle işverenin de işçiye açabileceği davalar vardır. Peki bu davalar nelerdir ve hangi şartlarda açılabilir?

İş ilişkisinde anlaşmazlık türleri

Bunları temelde ikiye ayırabiliriz. İlki iş ilişkisi devam ederken yaşanan anlaşmazlıklar, ikincisi ise iş ilişkisi sona erdikten sonra yaşanan anlaşmazlıklardır.

İşçi çalışmaya devam ederken yaşanan anlaşmazlıklar şu şekilde sıralanabilir:

İş akdi sona erdikten sonra gündeme gelen uyuşmazlıklar ise şunlardır:

  • Kıdem tazminatı
  • İhbar tazminatı
  • Yıllık izin ücreti
  • Ödenmeyen ücret alacakları
  • Feshin geçersizliğine ilişkin süreçler

İşveren işçisine hangi davaları açabilir?

Öncelikle şunun bilinmesi gerekir ki; kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ya da diğer ücret alacakları sadece işçi tarafından talep edilebilecek alacak türleridir.

İhbar tazminatı ise, şartları oluştuğunda, iki tarafça da talep edilebilir.(iscidunyasi.com/istifa-eden-isci-ihbar-tazminati-odemek-zorunda-mi) O halde, işveren tarafından işçisi aleyhine açılabilecek ilk dava konusu ihbar tazminatı olabilecektir.

İşveren ihbar tazminatı talep edebilir

İhbar tazminatı, ihbar sürelerine uyulmaması halinde gündeme gelir. Eğer işçinin bir haklı fesih sebebi yoksa, yani işçi istifa ederek işten ayrılacaksa, bu durumu işverene belirli bir süre önceden bildirmek zorundadır.(iscidunyasi.com/ihbar-sureleri-kac-haftadir)

Bu bildirim süresi yükümlülüğü işçinin, o işyerindeki kıdemine göre belirlenmektedir. Buna göre;

  • Kıdemi 6 aya kadar olan işçi en az 2 hafta önce
  • Kıdemi 6 ay ile 1,5 yıl arasında olan işçi en az 4 hafta önce
  • Kıdemi 1,5 yıldan 3 yıla kadar olan işçi en az 6 hafta önce
  • Kıdemi 3 yıldan çok olan işçi en az 8 hafta önce

İşverene yazılı bildirimde bulunmak zorundadır. Bir başka deyişle işçi, bu süreler kadar önceden işverene, belirli bir tarihte işten ayrılacağını bildirmekle mükelleftir.

İşte bu süreye uymadan, yani ortada haklı bir gerekçesi yokken aniden işten ayrılan işçiden, işveren ihbar tazminatı talep edebilir. İhbar tazminatının tutarı ise, yukarıda belirtilen süreler kadar işçinin brüt ücreti tutarında olacaktır.

İşveren tarafından açılabilecek diğer dava türleri

işverenin açabileceği davalar

Açıkçası ihbar tazminatı dışında, işveren tarafından açılabilecek başkaca NET bir dava türü yoktur. Ancak iş sözleşmesinde cezai şart ya da rekabet yasağı hükümlerinin bulunması halinde, bunların tahsili için iş mahkemesine dava açılması mümkündür.

Örneğin iş sözleşmesinde, sözleşmenin bitiminden evvel işçi tarafından haklı bir gerekçe gösterilmeden iş akdinin sona erdirilmesi için bir cezai şart öngörülmüşse, işveren bunun tahsili için dava açabilir.(iscidunyasi.com/is-sozlesmesinde-yer-alan-cezai-sart-maddeleri)

İş sözleşmesinde işçiye rekabet yasağı konmuş ama işçi işten ayrıldıktan sonra, bunu ihlal etmişse yine tazminat davası açılabilir.(iscidunyasi.com/is-sozlesmesine-rekabet-yasagi-koyulabilir-mi)

Ya da işveren işçisine bir eğitim vermiş ve bunun karşılığında işçinin belirli bir süre çalışması gerekiyorsa; ama işçi çalışmamışsa, bu durumda eğitim ücretinin de geri istenmesi mümkün olacaktır.(iscidunyasi.com/egitim-masrafi-isciden-geri-istenebilir-mi)

SONUÇ

İşverenseniz ve işçiye hangi davaları açabileceğinizi merak ediyorsanız, ya da bir işçi olarak, işverenin size hangi davaları açabileceğini öğrenmek istiyorsanız, doğru yerdesiniz.

İş mahkemelerinde işveren tarafından işçi aleyhine açılabilecek dava türleri şu şekilde sıralanabilir:

  • İhbar tazminatı
  • Cezai şartın tahsili
  • Rekabet yasağının ihlalinde tazminat talebi
  • Eğitim masraflarının geri istenmesi

Bunlar haricinde; iş hukukunun konusu dışında olan, maddi ve manevi tazminat ya da ceza davası gibi diğer davaların açılması elbette her zaman mümkündür. Ama iş mahkemelerinde açılabilecek dava türleri, yukarıdakilerden ibarettir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

3 Yorum

  1. Bu ülkede bir iş kurup ayakta kalmanın ne demek olduğunu bilmeyip işçi sayfasında bol keseden sallamak kolay. İşe aldığınız elemanların maaşını sigortasını düzenli yatırıyorsunuz kazansanizda kazanmasanızda vergi ödüyorsunuz kira ısıtma yemek su elektrik maliyetleriyle bir iş ortamı hazırlıyorsunuz. Butun bunların yaşattığı sıkintiyi anlamaniz beklenemez dürüst calisanlar sözümun dışinda öyle kalleş bir toplumda yaşıyoruz ki işe aldığınız elemanların umrunda degilsiniz adam 2 yıl çalışıp kendini attırmak için elinden geleni yapıyor. Sizin hakkinizda orda burda konuşuyor onca emek verdiğiniz firmanizi lekelemeyle uğraşıyor. İsveren güçlüymüş hak yermiş bu ülkede ayakta kalmaya calisan o kadar ufak çaplı isletme var ve muzdarip. İşverenin gerçek bir emekçi olduğunu ne zaman göreceksiniz çalısan işini maasıni bilir işletme sahibi uykusunda bile oraya buraya yetiştireceği isleri maliyetleri hesaplar makine arızalanır servis arızalanır işler terse döner bi sürü şey. Birde bu üçkağıtçılarla uğrasirsiniz. Aman abi ben herişi yaparım calıskanım 2 yıl sonra attırmak için iş yapmaz pişkin pişkin sırıtir. Yüzde elli böyle. Tutup biride çıkıp isveren hak yer dedimi tepenizde böyle atar. İşveren bu ülkenin düşmanıdır kardeşim ayı dır kaç kıl koparsan kar. Bu işverenler milletin sırtına yüktür çünkü istihdam saglar. Bunları yok edeceksin işçide rahata kavuşsun şikayet edeceği bir iş olmasın…

    1. Merhaba. Madalyonun diğer tarafından bakınca, söylediklerinizde haklı olduğunuzu söylemem gerekir. Ama siz de kabul edersiniz ki, bahsettiğiniz işçi profilinin benzeri bir işveren profili de mevcut. Olan, dürüst ve çalışkan işçi ile işverene oluyor.

  2. Evet işveren kardeşim Birde bunları orgutleyen bu konuyu sektör haline getiren avukatlar var . Ben dürüstlük ile 6 sene uzun vadeli eleman çalıştırıyorum devletin sundugundan fazlasını veriyorum fakat bir zaman sonra personelin biri basliyor konuşmaya şu Bilmem kim avukat işten cikarilmam durumunda en az 50 bin lira alabileceğini söyledi der ve içeriye sızar bu fitne , Hadi bakalım iş veren ne yapacaksın ???

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.