İşyerinde verilen yemeğin kaldırılması

İşyerinde yemeğin kaldırılması

Birçok işyerinde günlük asgari mesainin 7,5 saat sürdüğü düşünüldüğünde, işçilere yemek verilmesi bir ayrıcalıktan öte gereklilik halini almaktadır. Özellikle çalışma süresinin 7,5 saatin de üzerine çıktığı işyerlerinde işçilere verilen yemek, işçiler açısından çok değerli hale gelmektedir. Buna rağmen, işveren işyerine verdiği yemeği kaldırabilir mi?

İşyerinde yemek verilmesi

Öncelikle şuradan başlamak gerekir. İşverenin işçilerine yemek vermesi bir zorunluluk değildir. Şu yazımda daha önce açıkladığım üzere; İş Kanununa göre işverenin işçilerine yemek sağlama mecburiyeti bulunmamaktadır. Ancak toplu iş sözleşmesine ya da iş sözleşmesine yemek verilmesine dair bir hüküm konulmuşsa, bu durumda yemek verilmesi zorunlu hale gelecektir.

Verilen yemeğin kaldırılmak istenmesi

İşyerinde bazı haklar işçilere yazılı olarak verilirken, bazı haklar ise işyeri uygulaması haline gelerek kazanılır. İşte yemek de bu kabildendir. İşyerinde uzun süredir yemek veriliyor olması, bunun bir işyeri uygulaması haline geldiğini gösterir ve işçiler açısından bir tür kazanılmış hak olarak kabul edilir.

Whatsapp Grupları ve Çalışan Serbest Zamanı

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Yani işçilere işyerinde yemek vermek ya da onlara yemek ücreti ödemek normal şartlar altında zorunlu değilken; işçilerine uzun süredir yemek veren ya da yemek ücreti ödeyen işverenin işçileri bakımından artık bu kazanılmış bir hakka dönüşür.

Yargıtay yemek konusunda ne diyor?

ticket ücreti kaldırılması

Yargıtay’ın bir kararında (9 Hukuk, 2004/14486) “Nisan 2000 tarihinde işverenin işyerinde duyum yaparak ekonomik kriz sebebiyle işyerindeki ikramiye ve yemek parasının kaldırıldığını bildirmiş ve bu tarihten sonra akdin feshedildiği 1.12.2001 tarihine kadar ikramiye ve yemek parası ödemesi yapılmamış, tüm işçilerin ve bu arada davacı bu değişikliğe karşı çıkmamış ve bu uygulamayı benimsemiştir. Aradan bir buçuk sene geçip hizmet akdi feshedildikten sonra işverenin uygulamasına karşı çıkmış ikramiye ve yemek parası alacak isteğinde bulunmuştur… İkramiye ve yemek parasının kaldırılması tüm işçilerin karşı çıkmayarak kabulüyle işyeri uygulaması haline gelmiştir. Böyle olunca ikramiye ve yemek ücreti alacak isteklerinin reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü hatalıdır.” denilmektedir.

İşçinin hakkı olan yemeğin kaldırılmasının sonucu

Toplu iş sözleşmesinde yer alan ya da iş sözleşmesiyle işçiye tanınan veya işyeri uygulaması haline gelmiş olan yemek verilmesinin ya da yemek ücreti ödemesinin kaldırılmak istenmesi halinde işçinin onayı şarttır. Böyle bir değişikliğe onay veren işçi, bu haklarını yitirir. Ancak, bu kaldırılma işlemine onay vermeyen işçinin, yapılan bu değişikliği gerekçe göstererek İş Kanununun 24/2-f maddesi uyarınca iş akdini haklı nedenle feshetme hakkı vardır.

SONUÇ

İşyeri uygulaması haline gelmiş olan ya da bireysel veya toplu iş sözleşmeleriyle işçilere hak olarak verilen yemeklerden ya da yemek/ticket ödemelerinden vazgeçilmesi kolay değildir.

İşyerinde yemek vermekten vazgeçmek isteyen ya da işçilerine bundan sonrası için yemek ücreti ödemek istemeyen işveren, öncelikle işçilerinin onayını almak zorundadır.

Böyle bir talebe onay veren işçi, artık işyerinde yemek hakkından ya da yemek ücreti hakkından bahsedemez. Ancak; buna onay vermeyen işçi, buna rağmen yemeğin kaldırılması ya da yemek ücretinin azaltılması/kaldırılması halinde İş Kanununun 24/2-f maddesi gereğince kıdem tazminatını talep ederek işten ayrılabilir.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

24 Yorum

  1. 2007 Temmuz ayından beri aynı iş yerinde çalışmaktayım Haftaiçi günlük 9 saat çalışmaktayım , ayda bir kere cumartesi 8 saat çalışmaktayım.iş yeri eskiden cumartesi günü için. Mesai ücreti vermezken önümüzdeki aydan itibaren vereceğini bildirdi, sorum şu ; iş yeri bu parayı vererek şuan bize iyilik mi yapmış oluyor yoksa eskiden vermediği hakkımızı hatasını düzeltmek adına şimdi mi veriyor.

    1. Aylin hanım, işverenin bundan sonra fazla mesai ödemesi, bundan önceki ödenmeyen mesailer açısından sonuç doğurmaz. Ama ödemeye devam ederlerse, geçmişteki ödenmeyen mesaileri gerekçe göstererek işten ayrılma hakkınız ortadan kalkacaktır.

  2. On sekiz ayda çalıştığım iş yerinde aldığım yemek parasını bugün iptal ettiler yanlız yemek parasını elden aldığımız için elimizde bir evrak yok ben altı gün gece çalışan bir insanım akşam beş sabah beş ciddi bir işadamının evinde gece şöförlüğü yapmaktayım bu durum da az maaş la çalışan bir insanım bukadar saat çalışıp yemek hakkımı nasıl alabilirim işten nasıl ayrılırım hakkımı nasıl arayabilirim acaba saygılar

  3. Guvenlik olarak gece çalışıyorum
    Yemek molası kullanamıyorum
    Ama bir saat günlük bizden kesinti yapıyorlar. 12saat üzerinden çalışıyorum.normalde bir saat hakkım.n
    Var.bunu kullanmak.istedigimdetek çalışıyorsun. Yapacak bi şey yok diyorlar.yoksa ödeme yapması gerekmezmi. Ara molada yok
    Sizden.fikir istiyorum

    1. Merhaba. Evet, kullanamıyorsanız tabi ödenmesi gerekir. Ancak buradaki kritik soru şudur: Ödenmezse ne yapabilirsiniz?

      1. Ödenmiyor ne yapmam gerekiyor
        Yemek ve ara mola yok
        Tek çalışıyorum gece
        Gündüz çalışan kullanıyor.yerinw temizlikçi bakıyor.o yemek molasini kullanıyor.bana fikir verirseniz sevinirim.birde yol parasını elden alıyoruz maaşa yatmıyor.

        1. Şahin bey, bu durumda haklı fesih yaparak işte ayrılabilir ve kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz. Ancak risk almanız ve gerekirse mahkemede bu hususları ispat etmeniz gerekir. Bu nedenle size kesin bir şey söylememiz mümkün olmaz.

  4. Yukarda anlattım gece yemek.kesintisi.kullanmadigim molayı kesiyor.gece guvenlik olarak çalışıyorum tek kisiyim yemek molamı kullanmadığım hâlde bir saat kesiyor işveren.ara molada yok
    Yek çalıştığım için.boyleymis ozsman.kesme paramı.

  5. Guvenlik.olarak çalışıyorum.bizim.yol.paralari ay sonu hesaba değilde elden geliyor.nasil.bir hakkım.olabilir.bu.magduriyetin giderilmesi için.hak çalınıyor.
    Ne yapmam.lazim

  6. İyi günler diliyorum benim bir sorum olucaktı şehir içi ağır vasıta şoförüyüm calisma saatimiz belllideyil sabah 8 aksam cikismiz daha gec işverenimiź yemek paralarimizi bordroda fazla mesai olarak gösteriyor ayrılsam hukuki olarak ne gibi hakkım olabilir şimdiden teskler

  7. Merhaba. 2 senedir çalıştığım şirkette yemek parasını ilk etapta nakit olarak maaş ile birlikte alıyorduk. Daha sonra Ticket’a geçtik ve uzun süre bu şekilde devam etti. Şu an ise şirketimiz Ticket’ı iptal etti ve yemekhaneye geçtik. Fakat hiçbirimiz bundan memnun değiliz ve eskiden olduğu gibi yemek paramızı almak istiyoruz. Bu konuda yapılabilecek herhangi bir şey var mı acaba?

    1. Merhaba. Açıkçası, işveren öyle ya da böyle yemek hakkınızı vermeye devam ettiği müddetçe, yönetim hakkı kapsamında böyle bir değişiklik yapmasının mümkün olduğunu söylemeliyim.

  8. Merhaba.satış danışmanı olarak çalıştığım şirkette satış başına elden aldigim toplu primimizin 380 tl si artık yemek kartlarına yatırılıyor ,elden yada maaş ile birlikte alamıyoruz.işveren sanırım gider olarak gösterip burdanda kâr ediyor ve ne kadar itiraz etsek te degismicek diyor ne yapabiliriz

    1. Merhaba. Evet, yemek kartına yatan para SGK primine tabi olmadığı için böyle şeyler tercih edilebiliyor. Sizin bu durumda hak kaybınız olur; ama ne yapabilirsiniz? Ya bu gerekçeyle işten ayrılırsınız ya da ne yazık ki kabul ederek çalışırsınız. Keşke üçüncü bir ihtimal olsa; ama bana göre sadece iki seçenek mevcut.

        1. Bu durumda kıdem tazminatı alma hakkınız olur; ama bahsettiğiniz durumun varlığına gerekirse mahkemeyi ikna etmeniz gerekir. İşten ayrılan siz olursanız, ihbar tazminatını hiçbir şekilde hak edemezsiniz.

  9. Merhaba, özel anaokulunda öğretmen olarak çalışmaya başladım.ucret asgari.fakat yemek olayına gelince 200 lira kesiliyormus yani elimize 1800 gibi para gecicek..ben kaabul etmek istemedim ama diğer calisanlarin kabul ettiğini söylediler..sorum şu: bir işveren bize yemek verirken maasimizdan kesebilir mi?

    1. Merhaba. Bu kesintiyi zorla yapamaz. Ama bunun için onay vermişseniz ya da imzaladığınız iş sözleşmesinde böyle bir hüküm varsa, bu kez siz bunu kabul etmiş olursunuz ki, bu durum yasal kabul edilecektir.

    2. Merhaba, haziran 2017de işe başladım. İşyeri esnaf lokantasından yememezi , aylık fatura tutarında ödemeyi lokantaya yapıyordu. 5 ay boyunca yemeye calıştım. Ama yemekleri beni rahatsız etmeye başladı. İşverenimden ücretini talep ettim fakat kabul etmiyor. İşine geliyorsa diyor. 2 yıldır yemek ücreti alamıyorum. Lokantadan da yiyemiyorum. Diğer çalışan lokantadan yediği için yemek ücreti karşılanıyor.Evden getirmek istesem işyerinde dolap veya ocak bile yok.yemekler bozuluyor. Bu durum haklı fesih yapmamı sağlarmı?

      1. Merhaba. Hayır, bunun haklı fesih nedeni olacağınız zannetmiyorum. Hele lokantayla ilgili bir sağlık sorunu yokken ve diğer işçiler de yiyorken, haklı feshin mümkün olmadığı kanaatindeyim.

  10. İyi günler çalıştığım yerde yemekler çok kötü ve sürekli aynı şeyler cıkıyo ve tarihi geçmiş ürünler oluyo biz bunu iş verene söyledik ama hiç bişi yapmadılar yemek yemek istemiyoruz dışardan söylememize de izin vermiyorlar bunun için napmamız gerekiyo

    1. Her ay periyodik sizlerle görüşmesi gereken bir işyeri hekiminiz yok mu? Hiç doktor görmediniz mi işyerinde? Ürünlerin geçmiş skt tarihini çekip 174 Alo gıda hattına şikayet edin. İsminizi gizlemek istediğinizi de bildirin. 1 haftaya kalmadan denetimciler gelir.
      Yemek kalitesi olarak da işveren veya insan kaynakları birimine sürekli şikayette bulunun.

  11. Özlem hanım merhaba, yaşadığınız problem maalesef ki tazminatlı fesih sebebi değildir.
    İşvereninizi yemek kartı uygulamalarına ikna etmeyi de deneyebilirsiniz (Sodexo, Setcard vb.)

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.