İşyerinden tazminat alarak nasıl çıkılır?

İşyerinden nasıl tazminat alınır?

Bu soruyu soran işçilerin kastettikleri tazminat, genelde kıdem tazminatı olmaktadır. Ancak elbette bazı durumlarda ihbar tazminatı da ifade edilmek istenmektedir. Bu nedenle bu yazımda kıdem ve ihbar tazminatı özelinde, işyerinden nasıl tazminat alınabileceği sorusuna cevap bulmaya çalışacağım.

Reklam

Geçerli bir neden yokken tazminat almak

Eğer işçinin niyeti buysa, bunun pek de mümkün olmadığını söylemem gerekir. Çünkü hangi hallerde kıdem tazminatının ya da ihbar tazminatının alınabileceği İş Kanununda açıkça belirtilmiştir. Bu haller dışında tazminat almak mümkün değildir. Ortada haklı bir nedeni yokken işten ayrılmak isteyen, daha yaygın bir deyişle istifa etmek isteyen işçi bu tazminatları alamaz. Ancak yine de bunun istisnaları olduğunu söylemeliyim. Bu istisnaların da zaten her işçide bulunması mümkün değildir.

İstifa ettiği halde kıdem tazminatı alabilmenin 3 yolu vardır. Bunlardan ilki kadın işçinin evlenmesidir. Evlenen kadın işçi, bu tarihten itibaren 1 yıl içinde istifa ederse kıdem tazminatı ödenmek zorundadır. Benzer şekilde erkek işçi muvazzaf askerlik görevini yapmak üzere istifa etmişse, ona da kıdem tazminatı ödenmelidir. Ayrıca emeklilik hakkı kazanan ya da 15 yıl ve 3600 gün şartlarını taşıyan işçi de istifa ederek kıdem tazminatı alabilecektir. Tabi, bütün bu hallerin temel şartının, işçinin işyerinde en az 1 yıl kıdeminin varlığı olduğunu vurgulamam gerek. Bir yıllık kıdemi olmayan işçi, hiçbir şekilde kıdem tazminatını hak edemez.

Kıdem tazminatı almanın diğer yolları

Yukarıda bahsettiğim durumlar sizin için geçerli değilse ve istifa ederek işten ayrılacaksanız, üzülerek belirtmeliyim ki, kesinlikle kıdem tazminatı alamazsınız. Peki ne yapmanız gerekir? İşten kendiniz ayrılacaksanız, bu ayrılmanın gerekçesini bulmalısınız. İş Kanununun 24üncü maddesinde sayılı haklı gerekçelerle işi bırakıyorsanız, işvereniniz size kıdem tazminatınızı ödemek zorundadır. Burada yazılı gerekçelerden hiçbiri sizin için geçerli değilse ve yine de kendiniz işten ayrılırsanız kıdem tazminatı alma hakkınızın olmadığını söyleyebilirim.

İhbar tazminatı alarak nasıl iş bırakılır?

Bu, kıdem tazminatından da zordur. Hatta imkânsız olduğunu vurgulamam gerekir. Çünkü kural olarak, iş akdini kendisi fesheden işçi ihbar tazminatı alamaz. Fesih gerekçesi ne olursa olsun, ister haklı ister haksız olsun; İş Kanunu gereğince, işi bırakan işçiye ihbar tazminatı ödenmemektedir. Bu tazminatı almanız için işvereninizin sizi 25inci maddedeki haller haricinde işten çıkarmış olması gerekir. Başka türlü ihbar tazminatı alınamaz.

SONUÇ

işçi tazminat alması

İşyerinden tazminat almanın yollarını arıyorsanız, bu sorunun cevabını özetle bu makalede bulacağınıza inanıyorum. Ancak şu temel mantığı iyi anlamak gerektiği kanaatindeyim. Ortada haklı bir nedeniniz yokken işten ayrılacaksanız, yani istifa edeceksiniz; yukarıda belirttiğim evlilik / askerlik / emeklilik halleri hariç olmak üzere, kıdem ya da ihbar tazminatı alamayacağınızı bilmeniz gerekir.

İlla işten ayrılmak ve tazminatlarınızı da almak istiyorsanız; yapmanız gereken, bu ayrılışınızı haklı bir gerekçeye dayandırmaktır. İş Kanununun 24üncü maddesinde yazılı sebeplerden biriyle iş akdinizi sonlandırmanız gerekir. Bu madde size anlaşılmaz gelirse şunu aklınızda tutmanız yararınıza olacaktır: İşyerinde, sizi de ilgilendiren kanuna aykırı bir uygulama bulmalı ve buna dayanarak işten ayrılmalısınız.

Reklam
İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

101 Yorum

  1. Mustafa bey merhaba,
    Özel bir şirkette 7,5 yıldır makina mühendisi olarak çalışıyorum. 2004 ten beri ssk’liyim. Mevcut işimden kıdem tazminatını alarak ayrılmam için bir kanun varmı. Örneğin belli bir prim günü doldurup yaş kısıtlaması olmadan vb.
    Şimdiden teşekkürler.

  2. Üniversite hastanesinde 8,5 yıldır görev yaptım. Askerlik dolayısıyla kıdem tazminatımı alarak askere gittim. geri dönüşte tekrar başlamam için dilekçe vermeme rağmen yönetim tazminatı aldıgımdan dolayı geri alamayacaklarını belirttiler. İK da işçi askerlik görevi sonrasında tekrar işe alınmalıdır die belirtmesine rağmen hastane almıyor. Taşeron çalışan olduğum içinde topu şirkete atıyor. bu durumda ne yapmalıyım ?

    1. Aykut bey, askerlik dönüşü işe başlamayla ilgili yazımızı okumanızı öneririm. Lütfen 1 aylık süreyi dikkate alın.

  3. merhabalar….
    ben özel bi sirkette 7.yılma girdim işten ayrılmak istiyorum ama tazminatımı bırakmak istemiyorum ayrılma sebebim de aldığım maaş 1600lira ama bu maaşımın içinde hem 3çocukla aile geçim parası hemde 130 lira yol parası da vaar yani nerdeyse ben asgari ücretin altında maaş alıyorum ne yapmam gerekir lütfen bi bilgi verirseeniz
    bilginize saygılar

  4. Iyi akşamlar maaşın bir kismini elden almak brüt maaşını net maaşın dan az yatıyor larsa isten çıkma sebebi olur mu

  5. selamlar benim 5762 günüm doldu 21 yıl 7 ay 19 gün çalışma sürem var..ilk ssk tarihim 1994 bi şirkette 17 yıldır çalışıyorum.tazminat almaya hak kazandım…bana 170 ihbar süreniz yoktur dedi…istedıgınız zaman çıkma hakkkınız var dedi.. dogrumduur

  6. Mrb 6 yıl bir firmada çalıştım bu zaman zarfinda işverenin bilgisi dahilinde 6 yildir 3_4 ayligina memlekete gidiyordum sonra gelince tekrar ayni iş yerinde çalismaya devam ediyordum 2017 yilinda bel fitıgi teşhisiyle 1 hafta rapor verildi bu rapor verildiginde isten cikali yaklasik 1 hafta olmustu şuan o işyerinde çalismiyorum fakat bel fitigi o isyerinde olustu bu durumda hem sağligimdan oldum hemde en son isten ciktigimda işveren tarafindan hakarete maruz kaldim işten çikarken hicbir evrak imzalamadim bu durumda tazminat alabilirmiyim belimde oluşan fıtık yüzünden kendisinden para talebinde bulunabilirmiyim

    1. Mustafa bey, işyerinden sağlık nedeniyle mi ayrıldınız yoksa işveren mi sizi çıkardı?

  7. Merhabalar. 10 yildir bir matbaada bir hafta gece bir fafta gunduz 12 saat olmak uzere iki vardiyali calisiyorum. Bu calisma suresi bekarken bi sekilde yuruyordu ama evlendikten sonra bu calisma sureleri yuzunden surekli sorunlar yasiyorum. Bosanma raddesine geldi denebilir. Burdan ayrilmak istiyorum ama tazminatimi almadan gidemiyorum.cunku cok ihtiyacim var. Yilbaslarinda mesai kalacagina dair kagit imzalatiyorlar ve mecburen imzaliyorum. Bana bir yol gosterin lutfen. Sgk hizmet dokumune baktim isyerindeki unvanim alcikalip elamani gorunuyor. Oysa ben ofset baski ustasiyim bu sebepten hakli fesih dogarmi yada baska turlu kidemimi alabilirmiyim. 2000 girisliyim sgk ya. Lutfen bir yardim.tesekkur ederim

      1. Evet ödeniyor zeynel bey. Ama yilbaslarinda kagit imzalatiyorlar mesai kalcagimiza dair. Nasil hakli fesih sebebim var. Lutfen bi yol gosterin.simdiden tesekkurler

      2. Yani net maas bölü 225x 1.50 aylik 80 yada 90 saat mesai seklinde abidin bey. Bunun disinda ek ucret verilmiyor diye biliyorum

        1. Yılmaz bey, fazla mesai ödeniyorsa, haklı fesih yapamazsınız. Başka bir açık ya da yasaya aykırı durum bulmanız gerekir.

          1. Oncelikle yorulmadan usanmadan cevap verip aydinlattiginizicin tesekkur ederim. Yıllık 270 saatten fazla mesaiden fazla kaldigi icin tazminatini alabilmisti konyadaki bir isci.ama o kagit imzalamamisti.benim 270 degil neredeyse 1000 saat mesaim var ama kagit imzaladigim icin kidemimi alma-alamama olasiligimi soruyorum aslinda. Tesekkur ederim

          2. Yılmaz bey, yılda 270 saati aşan fazla mesai söz konusuysa, zaten başkaca bir nedene gerek kalmaz. Evrak imzalamış olsanız da, fazla mesainiz ödense de haklı fesih yapabilirsiniz. Rica ederim.

  8. Merhaba
    esim 01/03/2010 tarihinden bu yana sosyal hizmetlerde cocuk bakim elamani olarak calismakta bundan yaklasik 2 ay once gece vardiyasinda calisirken istanimi olmamasina ragmen gurubun temizligi icin calismis oldugu guruba elektirik supurgesi tasirken kurum icersinde bir cukura basarak is kazasi gecirdi ve ayak baglari koptu bununla ilgili tutanak tutuldu hem calisdigi gurup degistirildi 3 katli binada tek basina 16 cocuga bakarken farkli bir gurupa 39 gunluk rapor bitiminde verildi ve burada 14 cocuk ve yaninda bir bakim annesi ile calismaya devam etmekte esim bu olaydan sonra isten ayrilmak istiyor fakat tazminatini dusundugu icin istifa edemiyor calisma sartlari ise 12 saat 7 gunde 48 saat ve ayda bir gun 12 saat fazla calisma olarak calismaya devam ediyor ( ayrica 2 yildir senelim izn hakki tam veril bilor 21 gun hakki var iken 17 gun veriliyor ) 1 sene once saglik is sendikasina katildi sizce tazminatini albilir mi?

    1. Merhaba. İş kazası nedeniyle fesih yapılabilmesi için, halen iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmamış olması gerekir. Ama fazla mesai ücreti ödenmemesi ya da yıllık iznin eksik kullandırılması da haklı fesih nedenleridir. Önemli olan, bu durumların varlığını olası bir dava aşamasında ispat edip edemeyeceğinizdir.

      1. Teşekkürler mustafa bey (iş yerine giriş ve çıkış zamanları parmak iziyle kayıt altına alınmakta bu yeterli olut umarım)

        1. Bu durum en önemli delillerden birisi olur. Ama işveren bunu mahkemeye sunar mı yoksa gizler mi? Bu sorunun cevabını bilmek mümkün değil.

  9. mustafa bey merhaba
    öncelikle bu soruyu başkası adına sormaktayım , bir fabrika da emekli olarak 5 yıldır çalışan bir kişi kendi isteğiyle işten ayrılırsa tazminatını alabilir mi ? alamazsa ne yapmalı ? şimdiden teşekkür ediyorum .

    1. Emine hanım, kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alamaz. Bunun için, haklı bir gerekçeyle işten ayrılması gerekir.

  10. Mustafa Bey Merhaba;

    Özel bir şirkette müdür yardımcısı olarak 2 yıldır çalışıyorum
    asgari ücret üssü maaş alıyorum fakat sgk da meslek kodum personel olarak işleniyor ve diğer müdür yardımcılarından düşük maaş alıyorum.
    Hem kadın olmam hem bazı çalışanlardan yaş olarak küçük olmam nedeni ile personele verdiğim görevler yerine getirilmiyor. Yönetici olduğum için yapılması gereken işleri personel yapmadığı için mesaim bitmesine rağmen geç çıkıyor işleri tamamlıyorum. Ayrıca yönetici olmama rağmen personelin beni dinlememesi sonucu sözlü tartışma ve ” sen kimsin , konuşma , hadi yaptır bakalım vb. ‘gibi sözlü hakaretlere maruz kalıyorum. Geçen yılda sıkıntıdan kaynaklı ürtiker hastası oldum ve bir ay süre ile hastahanede yattım. Evime geldiğimde uyuyamıyor baş ve mide ağrısından duramıyorum. Reflü ilaçları ve ağrı kesiciler kullanıyor bayan olduğum için pisikolojik taciz altında olduğumu düşünüyorum. Uykusuzluk baş ve mide ağrısı aile huzurumu tamamen kaçırmış durumda. Ağlayarak eve geliyor eşimle tartışıyorum. Hem diğer yöneticilerden az maaş alıyor hem çalışanlar tarafından saygı görmüyor hem işçilerin hem yöneticinin yapması gerek işi yapıyorum. İş yerimde ben yokmuşum gibi davranmaları beni işimde huzursuz ediyor stres altında gün geçiriyorum. Tazminatımı almak istiyorum bu konuda yapabileceğim birşey var mı?

    1. Merhaba Seda hanım, sayın üstadım Mustafa bey’de konuya mutlaka müdahil olacaktır müsait olduğunda, ama site editörlerinden biri olarak yazınızı kapsamlıca okudum ve birkaç hususta bende yorumda bulunmak istedim, yaşadıklarınızı anlayan biri olarak…

      Öncelikle sorunuza cevap vermek isterim, yaşamış olduğunuz bu sorununuz haklı sebeple tazminat alıp işten ayrılmak için yeterli bir sebep değildir. Ancak işverenle anlaşma yoluna gidebilirsiniz ki o da ne kadar sağlıklı veya kabulgörür olur malumunuz…
      Yıllarca Silahlı Kuvvetler kadrolarında idarecilik yapmış ve yaşadıklarınızın benzerlerini yaşamış biri olarak size acizhane bazı tavsiye ve yol gösterimlerinde bulunmak isterim;
      1. Maşa varken elinizi yakmayın. Görev tevdi ettiğiniz personel o görevi yapmıyorsa savunmasını alın. (Savunma alma yetkiniz yoksa İK departmanına konuyu iletip bir rapor şekline disiplin işlemi talep edin)
      2. Polemik havalarından uzak durun, az diyalog cok huzur prensibi edinin.
      3. Yaptığını işi onlardan bir seviye daha çok bilin, hakim olun.
      4. ”Sen kimsin” vb. bozuk bir sokak jargonu kullanan zat-ı muhteremlere özellike ‘Ali BEY”, Ersin bey vb. hitap edin ve mümkün olduğu kadar resmi durun. Devam ederlerse bu üsluplarından dolayı işyerinde huzursuzluk yarattıklarından 1. maddeyi uygulayın.
      5. Yaşadığınız sorunları müdürünüzle paylaşın ve topluca tüm personelin ikaz edilmesi hususunda kısa bir toplantı talep edin.
      **Siz bunları yapın ki amacınızın biran önce tazminat alıp kurtulmak olmadığı da açığa çıksın. İş hayatı zordur, insanla uğraşmak güçtür. Biraz mücadele edin…Meyve sepetine bir meyve de siz koyun, sepeti devirip gitmeyin. NE demiş Konfiçyus; karanlığa küfür edeceğine bir mum da sen yak.
      Hoşçakalın…

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.