İşyerinin iflas etmesi halinde, işçilik alacaklarının durumu nedir?

İflas eden işyerinde işçilerin hakları

İşçinin çalıştığı işyerinin iflas etmesi, çalışma hayatında rastlanabilen durumlardan biridir. İflasın nedeni ise işverenin alacaklılarının borçlarını ödeyememesi olduğundan, işçiler de büyük sıkıntılar yaşamaktadır. Bu yazımda, iflas eden bir işyerinde çalışan işçilerin durumlarını açıklayacağım ve alacaklarını nasıl tahsil edebileceklerini paylaşacağım.

İflas nedir?

İflas; işverenin artık borçlarını ödeyemez duruma gelmesi, bunun ticaret mahkemesince teyit edilmesi ve bütün malları haczedilmek suretiyle borçlarının ödenmesi sürecidir. Buradan da anlaşılacağı üzere; bir işyerinin iflas etmesi, işçilik alacaklarının da zora girmesi demektir. Bunların başında da kıdem ve ihbar tazminatları bulunmaktadır. İşyerine yıllarca hizmet vermiş olan işçinin bu en temel alacakları ve diğer bütün hakları ne olacaktır?

İflas sonrasında hangi alacaklar öncelikle ödenir?

Bu sorunun cevabı çok önemlidir. Çünkü ortada iflas etmiş bir işveren ve işverenden alacağını tahsil etmek için sıraya girmiş birçok alacaklı vardır. Burada şu şekilde bir sıralama yapılması mümkündür:

İşçi alacaklarında faiz başlangıcı ve oranları

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

  • Rehinli alacak varsa öncelikle rehin konusu malın varlığından doğan vergiler başta olmak üzere kamu alacakları ödenmelidir.
  • Sonra rehinli malın muhafazası ve paraya çevrilmesi için yapılan masraflar ödenmelidir.
  • Daha sonra rehinli alacaklar ödenmelidir.
  • Ardından masa alacakları ödenmelidir.
  • Bundan sonra ilk sırada işçilik alacakları gelmektedir.

İflas sonrası işçilik alacaklarının durumu

İflas masası tarafından, müflisin bütün malvarlığı nakde çevrildikten sonra borçları ödenmektedir. Ancak müflis işverenin paraya çevrilen mal varlığı borçların tamamını ödemeye yeterli gelmediğinde, alacaklar sıraya koyulmaktadır. Yukarıda da belirttiğim gibi; rehin alacakları, masa alacakları ve diğer bahsedilen alacaklar ödendikten sonra ilk sırada işçi alacakları gelmektedir. Ancak bunun bazı ölçütleri vardır.

Son bir yılda tahakkuk eden alacaklar

Birinci sırada yer alan işçilik alacakları, işçinin tüm çalışma hayatı boyunca hak ettiği ve işçiye henüz ödenmemiş alacakları kapsamaz. Bunun için bir yıllık süre öngörülmüştür. İflasın açılma tarihinden bir sene önceye kadar olan işçilik alacakları (ücret, fazla mesai, genel tatil, yıllık izin vb.) ile yine son bir yıl içinde işten ayrılan işçilerin ihbar ve kıdem tazminatları 1. sırada yer alacaktır.

Örneğin iflas eden işyerinde 5 yıldır çalışan ve bu beş yıl boyunca ödenmeyen fazla mesai alacağı bulunan işçinin sadece son bir yıla ait fazla mesaileri ödenecektir. Benzer şekilde, iflasın açıldığı tarih itibariyle işten ayrılmasının üzerinden 1 senenin üzerinde geçen işçilerin ihbar ve kıdem tazminatları da birinci sırada yer almayacaktır. İflas nedeniyle işten çıkarılan işçinin ihbar ve kıdem tazminatı ise yine birinci sıradaki yerini alacaktır.

İşçilere para kalmazsa

şirket iflas işçi alacakları hakları

Yukarıda da belirttiğim işçilik alacaklarının birinci sırada olduğunu söylemiştim. Ancak birinci sıradan kasıt; rehin alacakları, masa alacakları ve diğer bahsedilen alacaklar ödendikten sonra birinci sırada yer almaktır. Dolayısıyla bazen bu borçların ödenmesinden sonra birinci sıraya gelindiğinde, masada hiç para kalmamaktadır. Bu durumda ne yazık ki işçilerin yapabileceği hiçbir şey bulunmamaktadır. Bu durumdaki işçinin artık alacağını tahsil etmesinin mümkün olmadığını söyleyebiliriz.

İşyeri iflas edince iş sözleşmesi sona erer mi?

İşçiler tarafından çoğunlukla yanlış yorumlanan bir husus da budur. Kural olarak; işyeri iflas ettiğinde işçinin iş akdinin sona erdiğini söylememiz mümkün değildir. İşverenin tüm mal varlığı artık iflas masasına geçeceğinden, sözleşme aynen devam edecektir.

İşçinin, sadece işveren iflas ettiği için işten ayrılması durumunda ihbar ve kıdem tazminatı alamayacağını özellikle belirtmek isterim. İflasın açılmasından sonra, iflas masası işyerinin çalışmaya devam etmesini uygun bulursa işçiler çalışmaya devam etmek zorundadır.

Çalışmaya devam etmek istemeyen iflas masası, zaten işçilerin çıkışını kendisi verecek ve ihbar ve kıdem tazminatları bakımından işçiler birinci sıraya girecektir.

İşçilerin bu noktada şöyle bir hakları mevcuttur. İflas masası iş  sözleşmelerinin aynen devam etmesi kararı alırsa; işçi, ücretleri için ayrıca teminat isteme hakkına sahiptir. İşte bu noktada masa teminat gösteremezse, işçi haklı nedenle iş akdini derhal feshedebilir. Teminat talebi kabul edilirse işçi yine çalışmaya devam etmekle mükelleftir.

SONUÇ

İlk olarak şu önemli hususu vurgulamak isterim. İşyerinin iflas etmiş olması, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih hakkı vermez. Bu durumda iş sözleşmeleri de kendiliğinden sona ermez. İflas masası işçiden çalışmaya devam etmesini isterse, işçi de ücretlerinin ödenmesi için teminat talep eder ve bu teminat gösterilirse iş sözleşmesi aynen devam eder. Gösterilemezse, işçi iş akdini haklı nedenle feshedebilir.

İflas eden bir işyerinde çalışan ya da çalışmış olan işçinin işçilik alacakları ise iflas masasında birinci sırada yer almaktadır. Ancak birinci sırada da yer alsa, uygulamada bunun çok da anlamlı olmadığını gördüğümüzü söylemeliyim. Çünkü rehin alacakları, masa alacakları ve diğer bazı alacaklar ödendikten sonra, işçilik alacakları ilk sırada yer almaktadır. Bu ise pratikte işçinin alacaklarına sıra geldiğinde masada çoğu zaman para kalmaması ve işçinin alacaklarının ödenememesi anlamına gelmektedir. Elbette işçinin alacaklarına da para kaldığı olmakla birlikte, bunun aksinin de ihtimal dahilinde olduğunu belirtmem gerekir.

İşvereni iflas eden işçi, iflasın açıldığı tarihten itibaren son bir yıl içinde alamadığı ücret ve benzeri alacakları için iflas masasına başvurmalıdır. Yine iflasın açıldığı tarihten önceki bir yıl içinde işten ayrılan ve ihbar / kıdem tazminatı olan işçiler de iflas masasına başvuruda bulunmalıdır.

İflas masasında para kalmaması nedeniyle işçinin alacaklarının ödenememesi halinde ise yapılabilecek başkaca bir şey bulunmamaktadır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

25 Yorum

  1. Iflas halinde neden zenginlerin alacaklarina oncelik verliyorda gariban iscinin alacagi para kalirsa odeniyor

  2. İyi günler işyeri eşim doğum sonrası izinde iken bize bir bilgi vermeden çıkış verdi. İşyeri daha önce kontordata verdiği için ihbar tazminatını ödemeyeceğini belirtiyor. Böyle bir durum söz konusumu şimdiden cevabınız için teşekkürler

  3. İyi günler. Vivalines turizm çalışanıydım. Firmamız iflas etti. 2 ay oldu kalan som 1 aylık maaşlarımızı hala alamadık. Gün veriyorlar verdikleri gün geliyor yine maaşlarımızı ödemiyorlar. Haklarımız nelerdir acaba? Garanti fonu aracılığıyla kalan maaşlarımızı alabilirmiyiz? Şimdi den teşekkürler.

    1. İşkura git garanti fonundan alacakların için iflas ve kayıt için gereken istenen belgelerin listesini iste o listeyle beraber İş yerinin iflasına ait mahkemeden kesin sonuç belgesi çıktıysa aynı adliye içerisinden ilgili icra müdürlüğünden firmanın iflas ettiğine dair işkurun sana verdiği listeyi ver belgeleri iste sonra o belgeleri temin ettikten sonra tekrar işkur iflas masasına yani garanti fonuna gidip kaydını yaptır 1 ay sonra 3 aylık alamadigin maaşları devlet garanti fonundan ödüyor. Ama bunu alabilmek için emekli çalışan olmaman gerekiyor. Ama tazminat ve mesailerinle bunu karıştırma. Garanti fonu sana sadece alamadığın azami 3 aylık maaşını öder. Hangi evraklar gerekiyor diye sorarsan tam hatırlamıyorum ama aklıma geleni söyleyim senin yapacağın şu
      E-Devletten barkodlu A4 hizmet dökümü kimlik fotokopisi
      geri kalan evrakları adliyeden alacaksın işyerin adliyede hangi icra müdürlüğüne bağlıysa bu listeyi de sana işkur verecek. Allah kolaylık versin…

  4. Şu ülkede Suriye’den kaçıp gelen vatandaş kadar degerimiz yok..
    Mart ayında iş yerim iflas etti bunun üzerine tüm alacaklarimi bakırköy 1. İcra müdürlüğüne kaydettirdim. Fakat ne devlet fabrikaya gelip birşey sattı nede 1 kuruş alacaklarimi alabildim. En ilginci de fabrikadaki mallar için yediemini devlet patronu gosterdi.. şaka gibi.. benzer iş desen bulamiyoruz.. başka yerde çalışmak istesek işverenler bedavaya çalıştıracak nerdeyse.. Yazıklar olsun böyle adalete. Bazen çalıp çirpana hak veriyorum. Yada devleti dolandirana.. bunları yaşadıktan sonra..
    Onlar gibi yapmadığımız için bu haldeyim. Ne çekiyorsak biz garibanlara oluyor.. hakkımı helal etmiyorum…

  5. Merabalar bir konuda yardim almak istiyorum babam 8 yildir bir kumaş fabrikasinda calisiyordu fabrika iflas etti bu durumda haklarimiz veya ne olacagini aciklarmisiniz şimdiden teşekür ederim.

  6. Merhabalar 1,5 Yıl calıştıgım şirketten cıkarıldım fakat ihbar ve kıdem tazminatımı alamadım şirketim elime kıdem ve ihbar tazminatımın toplamını senet yaparak verdi. Fakat senette ödenmesi gerek tarih 5 ay sonrasına. Ben bi avukat vasıtasıyla araştırma yaptırdım ve şirket iflasını vermiş. Bu aşamada paramı alabilecekmiyim.

    1. Merhaba. Bu hususu avukatla görüşmelisiniz; çünkü icra hukuku kapsamına giriyor ve teknik bir alan.

  7. Merhaba ben çalıştığım işyerinden 60 binliralık tazminat kazandım yaklaşık iki yıl oldu sonuçlanalı ama çalıştıgım lokantayı başkasına devir etmiş şu anda üzerinde hiç biley yok adamın hiç bişey alamadım davayı kazandığım halde bunun için ne yapmalıyım. Artı davanın açılalı tam 7 yıl olmuş. 5 yılda sonuçlanmış adamda lokantayı 3 yıl önce satmış Buda devletimizin suçu bir dava 5 yılda sonuçlanırsa olacağına Burdur devleti mahkemeye versek nasıl olur nasıl bir yol izlemem gerekiyor yardımcı olursanız sevinirim

  8. Merhaba. İflas veren bir işletmeden çıkan çalışan, hak ediyorsa işsizlik ücreti alabilir mi ?

      1. İflas veren işletme üretimi durdurduğu için, personeli işten çıkartılmış olmuyor mu ? yani personel haklı duruma geçmiyor mu ? Bu durum için işsizlik maaşını sormuştum.

        1. Merhaba. İşveren üretimi durdursa da, işçiye bu durum fesih hakkı vermez. İşçinin maaşı ödenmezse, ancak böylece haklı fesih hakkı gündeme gelebilir.

  9. Merhabalar ben şuan 9 yıldır çalıştığım fabrika da 2.3 güne iflas ettiğini açıklayacak yılbaşından önce 25 kişi çıkarttılar daha önceleride 50 kişi çıkartmıştı şuan çalışmakta olan ben ve 20 kişi kaldı bizim çıkarılmamış mı daha iyi olacak veya halan çalışıyor olmamış mı 2 aydır maaş alamıyoruz tazminat veda maaşımı nasıl alma şansımız vardir

    1. Merhaba. İşyerinin mali durumunu bilemediğimiz için yorum yapmamız doğru olmaz. En doğrusu, bir avukatla yüz yüze görüşerek özellikle doğrudan icra takibi yapma seçeneğini değerlendirmek olabilir.

  10. merhabalar 2 ay once gırdıgım ısyerı ıflas ettı bu durumda alamadıgım maasımı ıflas komısyon masasından alabılırmıyım son 1 yıl calısma zorunlulugu var mı yada alamadıgım maasım ne olucak ?

  11. Merhabalar. Yaklaşık bir sene once tazminat artı son iki maaşımı alamadığım için çalıştığım sirketi mahkemeye verdim. Subat ayında ilk durusma var. Yalnız şirkette hic para olmadığı, sirket demirbaslarinin ve mal varlıklarının çoğunlukla kiralik oldugu söyleniyor. Şirket hala maas odeyemiyor ya da peyderpey ödüyor ancak iflasini da vermiyor. Yine benim gibi mahkemelik 20 den fazla kişi var. 1. Sorum, bu sirketten alacaklarimi alabilir miyim. 2. Sorum, sirket batarsa alabirmiyim ya da alabilmek icin ne yapabilirim. 3.sorum, iflas ettigi taktirde alamazsam avukat ve dosya masraflarınin durumu ne olur. Avukatla sözleşme yapmistik. Her halukarda para verecegime dair.. sirket iflas edip alacaklarimi alamadigim taktirde avukat ucretine itiraz edebilir miyim? Tesekur ederim simdiden.

    1. Merhaba. Avukatın alacağıyla, sizin alacağınız farklı konulardır. Davayı kazansanız ve şirketten hiçbir şey tahsil edemeseniz bile, bu nedenle avukat ücretini ödemekten kaçınamazsınız. Diğer sorularınızın cevabı zaten yazımızda mevcut.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

Bu yazımızı, alttaki sosyal medyada hesaplarının birinden paylaşan ziyaretçilerimizin yorumları ÖNCELİKLE cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla Sosyal Medya kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.