Kadroya geçen taşeron işçisinin kıdem tazminatı ne olacak?

Taşerondan kadroya geçen işçinin kıdem tazminatı ne olacak?

696 sayılı KHK ile, kamuda çalışan yaklaşık 1 milyon işçi kadroya geçirilecek. Kadrodan anlaşılması gereken belediyelerde ve diğer idarelerde farklı olsa da, ortak nokta şu ki; bu işçiler artık taşeron bünyesinde çalışmayacak. Peki ama bu durumda, taşeron işçilerinin kadroya geçmeden önceki çalışma sürelerine ait kıdem tazminatları ne olacak?

Reklam

Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı; bir işyerinde en az 1 yıllık kıdemi olan ve belirli şartlar altında işten ayrılan işçiye ödenen bir tazminattır. Çok ayrıntılı bir konu olan kıdem tazminatı hakkında, daha önce yazdığımız ve kıdem tazminatı alma şartlarını açıkladığımız yazıya göz atarak bilgi sahibi olabilirsiniz.

Taşerondan kadroya geçiş

Taşeron işçilerinin kadroya geçişleriyle ilgili merak edilenleri daha önce açıklamıştık. 696 sayılı KHK’dan sonra, geçiş işlemlerine ilişkin usul ve esaslar da resmi gazetede yayımlandı. Ancak kıdem tazminatına ilişkin özel hükümler ne KHK’da ne de usul ve esaslarda yer almadı. O halde, taşeron işçilerinin geçmiş dönem kıdem tazminatı hakları yandı mı?

Taşeron işçilerinden istenen sulh sözleşmesi ne anlama geliyor?

Taşeron işçiler için hazırlanan kadroya geçiş başvuru formu ekinde, bir de sulh sözleşmesi örneği yer aldı. Bu sözleşmeyi okuyan hemen herkes, taşeron işçisinin kıdem tazminatı hakkıyla ilgili artık dava açamayacağı kanaatine vardı. Çünkü bu sulh sözleşmesi ile işçiden, alt işveren/taşeron olarak çalıştığı döneme ait mahkemeler nezdinde hak ve talepte bulunamayacağına dair beyanı alınacak. Peki ama bu beyan, kıdem tazminatını da kapsar mı?

Kıdem tazminatı hakkı devam eder mi?

taşeron kadro kıdem tazminatı

Kıdem tazminatı, mülga 1475 sayılı İş Kanununun halen yürürlükte olan 14üncü maddesiyle düzenlenmiştir. 696 sayılı KHK’da ya da usul ve esaslarda kıdem tazminatına ilişkin bir hüküm olmadığına göre, esas alınması gereken mevzuat yine 1475 sayılı İş Kanununun 14üncü maddesi olacaktır.

Sulh sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesine engel değil ama!

Sulh sözleşmesi ile işçi, kıdem tazminatı da dahil olmak üzere, taşeron olarak çalıştırıldığı dönemler için dava açmayacağını taahhüt etmektedir. Ancak bu; idarenin, işçinin kıdem tazminatını ödemesine engel değildir.

Mevcut mevzuatımıza göre zaten, taşeron işçisinin kıdem tazminatı KAMU tarafından ödenmektedir. Sonrasında ise kamu kurumu, ödediği kıdem tazminatını taşeron firmadan rücu yoluyla tahsil etmektedir. O halde, bu kuralın yine geçerli olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Taşeron dönemi kıdem tazminatında zamanaşımına dikkat!

Bunu bir örnekle açıklayalım. Diyelim ki taşeron olarak 8 yıldır kamu kurumunda çalışmakta olan işçi, 2018 yılında daimi işçi kadrosuna geçsin. Bu işçi 10 yıl işçi olarak kamuda çalıştıktan sonra, 2028 yılında emekli olsun. Çalışma Bakanının ifadesine göre, kamu kurumu işçiye kıdem tazminatını öderken 10 yıl üzerinden değil, toplam süre olan 18 yıl üzerinden ödeyecektir.

Ancak burada bir sıkıntı olduğunu düşünüyorum. Çünkü mevcut yasalarımıza göre; taşeron olarak çalışmaktayken kıdem tazminatı alabilecek şekilde işten ayrılan işçi, kamu kurumuna başvurmakta ve kurum da işçiye kıdem tazminatını ödemektedir.

Mevcut duruma bakalım: Kadroya geçen işçinin artık alt işveren firmayla bağı kesilecektir. Öyleyse, bu işçi kurumuna başvurarak kıdem tazminatını talep etmelidir. Çünkü taşeron firma bünyesindeki çalışmalar ile kamu işçisi olarak yapılan çalışmaların birleştirilmesi mümkün değildir.

Halbuki 696 sayılı KHK’ya bir hüküm koyularak, alt işveren bünyesinde çalışılan döneme ait kıdem tazminatlarının, ileride kamudan ayrılırken ödeneceği yasal hüküm altına alınabilirdi. Oysa bu yapılmadı. Bu halde, örneğin 10 yıl sonra kamudan emekli olan bir işçiye kurumu, taşeron bünyesindeki kıdem tazminatını neye göre ödeyecek?

Kıdem tazminatının artık 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu da göz önüne alınırsa, kadroya geçtikten sonra 5 yıl içinde kurumdan talep edilmeyen kıdem tazminatının zamanaşımına uğrayacağı kanaatindeyim.

SONUÇ

Hem 696 sayılı KHK’da hem de taşerona kadro uygulamasının belirlendiği usul ve esaslarda kıdem tazminatına ilişkin bir düzenleme yer almadı. Aslında özellikle usul ve esaslarda, bu konuda bir düzenleme bekliyordum. Öyleyse, halen yürürlükte olan kıdem tazminatı mevzuatı neyse, onun esas alınarak, bu sorunun çözülmesi gerekir.

Mevcut sistemde ise, taşeron işçi kıdem tazminatını almaya hak kazanarak işten ayrıldığında, bu işçinin kıdem tazminatı kamu kurumu tarafından ödenmektedir. Ama bunun için taşeron işçisinin kuruma başvurması ve kıdem tazminatını talep etmesi gerekir.

Çalışma Bakanı her ne kadar; kadrolu işçi olan ve yıllarca kamuda çalışıp emekli olan işçiye hem taşeron döneminin hem de kamudaki hizmetinin kıdem tazminatlarının birlikte ödeneceğini söylese de, bunun hukuki altyapısının olmadığını düşünüyorum.

Mevcut durumda; kanaatimce, kadroya geçen taşeron işçisi kurumuna başvurabilir ve taşeron dönemine ait kıdem tazminatının ödenmesini isteyebilir. Ama burada da bir sıkıntı var. Çünkü taşeron işçisi, yazılı talebiyle kamu işçisi olmakta ve bir başka deyişle istifa etmektedir. Hele bir de bu taşeron işçilerin çıkış kodu SGK’ya istifa olarak bildirilirse, kamu kurumlarının kıdem tazminatlarını ödemesi mümkün olmayacaktır.

Sonuç olarak şunu söyleyebilirim ki; taşeron işçilerin kıdem tazminatı konusunda acilen bir yasal düzenlemeye ihtiyaç vardır. Aksi takdirde; 5 yıllık süre sonunda kıdem tazminatları zamanaşımına uğrayacaktır. 5 yıl içinde işçiler, kurumlarına kıdem tazminatları için başvursa; bu defa da, kendi istekleriyle işten ayrıldıkları için kıdem tazminatları ödenemeyecektir.

Oysa bir yasal düzenlemeyle “696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosunda ve işçi kadrosunda istihdam edilecek olan işçilerin, alt işveren bünyesinde çalıştıkları döneme ait kıdem tazminatlarının, bu kamu işçilerinin ileride işten ayrılması durumunda ödeneceği”nin hüküm altına alınması tüm sorunu çözecektir.

Reklam
, ,
İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

1 Yorum

  1. Sayın yetkililer. Farklı taşeron firmalar ile farklı kamu kurum ve kuruluşunda çalışan ve bu kurularla muvaza davasını kazanan taşeron işçi. en son çalıştıgı idareye kadroya geçmek için açmış oldugu muvaza davasından ferakat ettiginde kıdeminin yanacagı birçok hukukcu sendikacı tarafından iddiha ediliyor. Gerçekten kıdemi yanarmı. yanarsa khk ya bir madde eklenemez mi bu durumda olan kişilerin(oglum)gibi maduriyetleri giderilemezmi. Zaten ferakattan dolayı yaklaşık kazandıgı muvazadan 75000 tl si ferakat ediliyor birde kıdem yanarsa bu kapsamdaki işçilerin piskolojisini düşenemiyorum bile. Aydınlatırsanız yürekler su serpersiniz.Saygılarımla.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.