Kıdem tazminatı son ücret üzerinden mi hesaplanır?

Kıdem tazminatı son ücret üzerinden mi hesaplanır?

Cevabı basit gibi görünen bu sorunun bazen kafa karışıklığına sebep olduğunu görüyorum. Özellikle işçinin, işten ayrılmadan kısa süre önce zam aldığı hallerde bu soru daha çok gündeme gelmektedir. Peki bu sorunun cevabı o kadar basit midir? Kıdem tazminatı hesabında kullanılacak olan ücret, işçinin son ücreti midir?

Reklam

Kıdem tazminatı hakkında temel bilgiler

Kıdem tazminatı alma şartlarını anlattığım yazımda, bu hususta geniş bilgi vermiştim. Bu tazminatı almanın ilk şartı, işverenlik bünyesinde en az bir yıllık kıdeme sahip olmaktır. Öyle ki; işçinin bir yıllık kıdemi yoksa, diğer şartlara bakılmasına bile gerek yoktur. Kıdem şartını sağlayan işçinin aynı zamanda, tazminatını hak edecek şekilde işten ayrılmış olması da gerekir.

Kıdem tazminatına esas son brüt ücret mi?

Bu soruya kısa yoldan “evet” cevabını verebiliriz. Hatta örneğin asgari ücretle çalışan bir işçi, 31 aralık yerine 1 ocak tarihinde işten ayrılsa bile, yeni yılın zamlı asgari ücreti üzerinden kıdem tazminatı hesaplanacaktır. Brüt ücret ise sadece işçinin maaşından ibaret değildir. Yemek yardımı, yol parası ya da ikramiye gibi süreklilik arz eden ve arızi olmayan ödemeler de brüt maaş hesabında dikkate alınacaktır.

İşçi kısa süre önce zam almışsa ne olacak?

İşçinin son bir yıl içinde zam almış olması halinde, zamdan önceki ücretinin mi yoksa zamdan sonraki ücretinin mi esas alınacağı ve hatta bunların ortalamasının alınıp alınamayacağı konusunda bir belirsizlik olduğu söylenebilir. Bunun nedeni, 1475 sayılı İş Kanununun 14üncü maddesinde yer alan bir paragraftır. Bu paragraf şu şekildedir:

“Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret, işçinin işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.”

Bu cümleyi anlamakta zorlanmakta haklısınız! Çünkü ilk bakışta anlamsız gelmektedir: İşten ayrılmış olunan tarih ile zammın yapıldığı tarih arasındaki ücret, gün sayısına bölünecekse; yine aynı sonuç çıkmayacak mıdır?

Kanaatimce madde metni yazılırken bu paragraf ayrı yazılmaması gerekirken, ayrı yazılmıştır. Bu paragraftan önceki paragraf şu şekildedir:

“Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur.”

Aslında işçinin ücretine zam yapılmasıyla ilgili paragraf, üstündeki paragrafın devamıdır ve bana göre yanlışlıkla ayrı bir paragraf olarak ayrılmıştır. Bu nedenle de kafa karışıklığına sebebiyet vermektedir.

İşçi bir gün önce bile zam almış olsa, bundan faydalanır

kıdem tazminatına esas ücret

Kıdem tazminatına esas ücretin son brüt ücret olduğu yönünde yüzlerce Yargıtay kararı vardır. Örneğin bir tanesinde şöyle denilmektedir: “Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin son ücretidir. Başka bir anlatımla, iş sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan ücrettir… Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçinin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır.” (22 Hukuk, 2015/7098 E.)

Buna göre, bir işçinin kıdem tazminatı hesaplanacaksa; işten ayrılmış olduğu gün itibariyle brüt ücreti dikkate alınmalıdır. Hatta burada, işçiye en son kaç lira ödendiğinin bile önemi yoktur. İşçinin maaşına zam yapılmış olsa ama işçi zamlı maaşını almadan işten ayrılmış olsa bile; brüt ücreti artık zamlı ücreti olduğundan, kıdem tazminatının da zamlı ücreti üzerinden hesaplanması gerekir.

SONUÇ

Şunu çok net bir şekilde söyleyebiliriz: Kıdem tazminatına esas ücret, işçinin son brüt ücretidir. Son ücretten kastedilen de işçiye en son ödenen maaş değildir. İşçinin işten ayrıldığı gün itibariyle brüt ücreti neyse, henüz ödenmemiş olsa bile, kıdem tazminatı hesabında onun dikkate alınması gerekir. Hatta işçi işten ayrıldığı gün zam almış olsa, kıdem tazminatına esas olan ücreti yine zamlı ücreti olacaktır.

Reklam
,
İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

43 Yorum

  1. merhabalar
    5 yildir ozel sektorde magaza mudur olarak calisyordum bana 15 gun onceden haber vermeden isten cikardilar benim her ay duzenli olarak aldigim maas 2180 tldir lakin bordo uzerinde net ucretim 1597+agi ve sosyal yardim adi altinda makam tazminati olarak 350 tl her ay yatirmaktadirlar ama benim kidem ve ihbarimi 1597+agi den hesapladilar sizce dogru degil ise ne yapmam lazim orfaki 350 tl neden eklenmiyor brute simdiden tesekkur ederim

  2. Mustafa bey iyi günler ben özel sektörde çalışmaktayım 6 yıldır bu firmada çalışıyorum ve maaşımın bir kısmını elden alıyorum ve ben 20 şubat 2018 tarihinde askerlik görevimden dolayı çıkacağım tazminatım hesaplanırken bordromda yazan tutardan mı tazminatımı alacağım yoksa bordrodaki brüt ücret+elden aldığım para 6 ile mi çarpılacak yani bordroda brüt 1790 buna karşılık yatan 1404 tl aldığım maaş 1800 net kalan 396 tl elden alıyorum 396*6 olarakmı hesaplama yapacağım brüt ücretim hariç araştırdım ama bulamadım sizden yardımınız bekliyorum mustafa bey iyi çalışmalar teşekkür ederim.

    1. Mustafa bey hem resmiyette yatan hem de elden aldığınız tutarın brütü üzerinden hesaplama yapılmalıdır.

  3. Merhabalar ,yazılarınızdan çok şeyler öğrendik.Teşekkür ederiz. 23.06.2014 tarihli girdiğim işten Mart 2018 gibi 3600 gün yazısı ile ayrılmak istiyorum.2017 yılı brüt 1933 TL.2018DEN İTİBAREN İSE BRÜT 2300 TL OLDU.Sizin yazınıza göre son aldığım 2300 den hesaplanması gerekiyor.İşyeri, önceki yıla göre yapması durumunda ne yapmam gerekiyor?Arabuluculuk kurumuna başvurmam mı gerekiyor?Şimdiden teşekkür ediyorum.

    1. Merhaba. Dediğiniz gibi hesaplanması gerekir. Eksik hesaplanırsa elbette arabulucuya başvurmanız gerekecektir.

  4. Merhaba ablam 02.02.2018 de isden çıkarıldı. Tazminatını ben brüt 2023 tl olarak hesapliyorum. Ancak ablamin sigorta dökümüne baktığımda 1963 tl brut ücret odendigini gördüm. Bu neden olabilir .ablam haftada 5 gün çalışıyor. Cumartesi pazar tatil .teşekkür ederim .ise giriş 05.05.2010

  5. Merhaba Zeynel bey e devletten yazan son brüt ücreti üzerinden kıdem tazminatı mı hesaplamam mümkün mü hizmet dönümünde yer alan son brüt bakarak

    1. Bu yanıltıcı olabilir. Çünkü fazla mesai ya da benzeri arizi ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.

  6. Merhaba
    16.022016 tarıhınde işe başladım ve askerlik dolayısıyla işten cıkacagım silüsüm 19.01.2018 tarıhınde alıyorum
    Sımdı sorum su ben silüsü alıp 22.01.2018 tarıhınde işten cıkarsam 2018 asgari ücret üzerinden mi kıdem tazminatım hesaplanacak

    1. Evet, eğer maaşınız asgari ücret ise, ocak ayında işten ayrıldığınızda zamlı asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmalıdır.

  7. Merhabalar.Kıdem tazminatı hesaplanırken son brüt ücret diyoruz ya,yol,yakacak,çocuk,öğrenim yardımı…vs dahil olan toplam kazanç mı son brüt oluyor yoksa saydıklarımın dışında kalan ücret mi son brüt ücret oluyor.Ayrıca toplu iş sözleşmesinde kıdem tazminatı hesaplamasında 35 gün üzerinden hesaplanacak ibaresi var.Bu hesaplama ;brüt ücret/30 gün*35 gün şeklinde mi olacak. Ayrıca toplu iş sözleşmesinden önceki-tüm çalışılan- yılların da 30 gün üzerinden değil 35 gün üzerinden hesaplanacağı doğru mu?Yardımcı olursanız sevinirim.

  8. Merhabalar, ben 18.12.2015 tarihinde part time olarak işe başladım, firmam part time ları kaldıracağı için tahminen 01.02.2018 de beni işten çıkaracak. Aldığım primlerden dolayı brüt ücretim sürekli değişkenlik göstermektedir. Benim kıdem+ ihbar tazminatımın nasıl hesaplanacağını söyleyebilir misiniz rica etsem.

    1. Mehmet bey, son bir yıldaki primlerinizin bir aylık ortalaması neyse, son brüt ücretiniz üzerine eklenmelidir.

  9. merhaba Mustafa bey kıdem tazminatı kişinin son brüt ücretine göre hesaplanır kesin bir kanun evet ama kişi yarım zamanlı yada saatli çalışıyorsa örneğin haftada 20 saat üzerinden ssk primi ödeniyorsa bu durumda yine aldığı son bordrosundaki brüt ücret mi esas alınır kıdem tazminatı hesaplanırken yoksa yürürlükteki son brüt asgari ücret mi esas alınır?? cevabınız için şimdiden teşekkürler

    1. Merhaba. Bahsettiğiniz işçinin kısmi süreli ücreti, asgari ücret üzerinden mi hesaplanarak ödeniyor?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.