Kıdem tazminatı son ücret üzerinden mi hesaplanır?

Kıdem tazminatı son ücret üzerinden mi hesaplanır?

Cevabı basit gibi görünen bu sorunun bazen kafa karışıklığına sebep olduğunu görüyorum. Özellikle işçinin, işten ayrılmadan kısa süre önce zam aldığı hallerde bu soru daha çok gündeme gelmektedir. Peki bu sorunun cevabı o kadar basit midir? Kıdem tazminatı hesabında kullanılacak olan ücret, işçinin son ücreti midir?

Kıdem tazminatı hakkında temel bilgiler

Kıdem tazminatı alma şartlarını anlattığım yazımda, bu hususta geniş bilgi vermiştim. Bu tazminatı almanın ilk şartı, işverenlik bünyesinde en az bir yıllık kıdeme sahip olmaktır. Öyle ki; işçinin bir yıllık kıdemi yoksa, diğer şartlara bakılmasına bile gerek yoktur. Kıdem şartını sağlayan işçinin aynı zamanda, tazminatını hak edecek şekilde işten ayrılmış olması da gerekir.

Kıdem tazminatına esas son brüt ücret mi?

Bu soruya kısa yoldan “evet” cevabını verebiliriz. Hatta örneğin asgari ücretle çalışan bir işçi, 31 aralık yerine 1 ocak tarihinde işten ayrılsa bile, yeni yılın zamlı asgari ücreti üzerinden kıdem tazminatı hesaplanacaktır. Brüt ücret ise sadece işçinin maaşından ibaret değildir. Yemek yardımı, yol parası ya da ikramiye gibi süreklilik arz eden ve arızi olmayan ödemeler de brüt maaş hesabında dikkate alınacaktır.

İşçi kısa süre önce zam almışsa ne olacak?

İşçinin son bir yıl içinde zam almış olması halinde, zamdan önceki ücretinin mi yoksa zamdan sonraki ücretinin mi esas alınacağı ve hatta bunların ortalamasının alınıp alınamayacağı konusunda bir belirsizlik olduğu söylenebilir. Bunun nedeni, 1475 sayılı İş Kanununun 14üncü maddesinde yer alan bir paragraftır. Bu paragraf şu şekildedir:

“Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret, işçinin işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.”

Bu cümleyi anlamakta zorlanmakta haklısınız! Çünkü ilk bakışta anlamsız gelmektedir: İşten ayrılmış olunan tarih ile zammın yapıldığı tarih arasındaki ücret, gün sayısına bölünecekse; yine aynı sonuç çıkmayacak mıdır?

Kanaatimce madde metni yazılırken bu paragraf ayrı yazılmaması gerekirken, ayrı yazılmıştır. Bu paragraftan önceki paragraf şu şekildedir:

“Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur.”

Aslında işçinin ücretine zam yapılmasıyla ilgili paragraf, üstündeki paragrafın devamıdır ve bana göre yanlışlıkla ayrı bir paragraf olarak ayrılmıştır. Bu nedenle de kafa karışıklığına sebebiyet vermektedir.

İşçi bir gün önce bile zam almış olsa, bundan faydalanır

kıdem tazminatına esas ücret

Kıdem tazminatına esas ücretin son brüt ücret olduğu yönünde yüzlerce Yargıtay kararı vardır. Örneğin bir tanesinde şöyle denilmektedir: “Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin son ücretidir. Başka bir anlatımla, iş sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan ücrettir… Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçinin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır.” (22 Hukuk, 2015/7098 E.)

Buna göre, bir işçinin kıdem tazminatı hesaplanacaksa; işten ayrılmış olduğu gün itibariyle brüt ücreti dikkate alınmalıdır. Hatta burada, işçiye en son kaç lira ödendiğinin bile önemi yoktur. İşçinin maaşına zam yapılmış olsa ama işçi zamlı maaşını almadan işten ayrılmış olsa bile; brüt ücreti artık zamlı ücreti olduğundan, kıdem tazminatının da zamlı ücreti üzerinden hesaplanması gerekir.

SONUÇ

Şunu çok net bir şekilde söyleyebiliriz: Kıdem tazminatına esas ücret, işçinin son brüt ücretidir. Son ücretten kastedilen de işçiye en son ödenen maaş değildir. İşçinin işten ayrıldığı gün itibariyle brüt ücreti neyse, henüz ödenmemiş olsa bile, kıdem tazminatı hesabında onun dikkate alınması gerekir. Hatta işçi işten ayrıldığı gün zam almış olsa, kıdem tazminatına esas olan ücreti yine zamlı ücreti olacaktır.


,
İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

49 Yorum

  1. İyi çalışmalar.Aynı bünye firma adı altında işletmecilerinin değişmesinden kaynaklanan tazminatım söz konusudur.
    aak şirket giriş 01/01/2013 çıkış 01/04/2018
    yk şirket giriş 27/04/2011 çıkış 31/12/2012
    Giriş çıkışlarda ki ve kovalayan senelerde ki tazmin ödemeleri hangi ücretlendirme üzerinden yapılmaktadır.Kullanmadığım yıllık izin ücretlerimi işletmeci değişikliğinden devrimi olur tazminatla almam gerekirmi.Kıdem tazminatı ve ihbar tazmini birlikte verilirmi yeni işletmeciye mi devrolur.Yardımlarınız için teşekkürler.

  2. Merhaba,
    2013 yılında işe başladım 2018 yılında evlilik nedeniyle işten ayrılacağım. kıdem tazminatım hesaplanırken en son alınan bürüt ücret üzerinden olduğu söyleniyor. diyelim ki son ay ücretsiz izin kullandım 25 günlük ücret aldım. tazminatım 25 günlük olarak mı hesaplanır?

    1. Merhaba. Hayır, buradaki son ay ücretinden kasıt, fiilen ne kadar aldığınız değildir. Son ay itibariyle aylık brüt maaşınız ne kadar? Kesintileri dikkate almayın.

  3. 09.04.2013 ten bu yana calismaktayim satis temsilcisiyim ve bizim maaslarimiz sabit degil prim usulu calismaktayim bir ay brut uvretim 5000 bir sonraki ay 3000 tl oluyor hesaplama yine son ay hesabima yatan maas bordroma goremi yoksa calismakta oldugum ayin bordrosuna goremi hesaplanir cevabiniz icin simdiden Teşekkürler

    1. Mahmut bey, brüt maaşınız + brüt primlerinizin son bir yıldaki ortalaması şeklinde hesap yapılmalıdır.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.