Taşeron işçisinin kıdem tazminatını devlet ödeyecek

Taşeron işçisinin kıdem tazminatı

Alt işveren bünyesinde kamu kurumlarında çalışan işçilerin en büyük sıkıntılarından biri de kıdem tazminatıydı. Kıdem tazminatıydı dedim, çünkü bu sorun 11 Eylül 2014 tarihi itibariyle ortadan kalktı. “Bu ne demek?” dediğinizi duyar gibiyim. Gelin, bu sorunun cevabını vermeden önce eski uygulamaya bir bakalım.

Kıdem tazminatı, mülga 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesinde yerini bulan ve belirli koşullarda işten ayrılmış işçilere, işyerinde çalışmış oldukları her yıl için belirli bir miktar ücret ödenmesini öngören bir haktır. İşçinin bunu hangi koşullarda hak edeceğini şurada, ücretinin nasıl hesaplanacağını ise şurada açıklamıştık.

Bu güne kadar yaşanan temel sorun ise bu tazminatı kimin ödeyeceğine ilişkindi. Bildiğiniz üzere, kamu kurumları bazı işlerini alt işverenlere (bundan böyle taşeron diye anılacaktır) veriyorlardı. İhale ile verilen bu işler sık sık el değiştiriyor, bir kamu kurumunda yıllarca örneğin temizlik elemanı ya da güvenlik görevlisi olarak taşeron bünyesinde çalışan bir işçi, bu sürenin sonunda birden fazla şirketle çalışmak durumunda kalıyordu.

İşçi, kıdem tazminatını hak edecek şekilde işten ayrıldığında çalıştığı yıllar boyunca hak ettiği kıdem tazminatını en son çalıştığı şirketten talep ediyor, bu şirket ise doğal olarak bu tutarın tamamını ödemek istemiyordu. İş Kanunu gereğince de kamu kurumunun ödemesi imkanı bulunmadığından, kıdem tazminatları muhakkak davalık oluyordu. Bu davalar sonununda da yerleşik Yargıtay içtihatlarından da açıkça görüleceği üzere kıdem tazminatından asıl işveren olan kamu kurumu ile son alt işveren olan taşeron firma birlikte sorumlu tutuluyor, işçi de mahkeme sonunda dilediğinden kıdem tazminatını istiyordu. Bu noktada işçilerin tercihi, şüphesiz kamu kurumu oluyordu.

Yani, bütün bu karmaşık, uzun ve ekstra masraflı süreç sonunda işçi yıpranıyor, taşeron şirket yıpranıyor ve sonuçta kıdem tazminatını yine kamu kurumu ödüyordu. Kamu kurumu çoğu zaman da ödediği bu kıdem tazminatları hususunda taşeronlara ilgili dönemler için rücu ettiğinde ödediği tazminatları tahsil edemiyordu.

İşte 11 Eylül 2014 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile bütün bu keşmekeşe ve yıpratıcı sürece son verildi. Bu torba kanunla birlikte, kamuda çalışan taşeron işçilerin kıdem tazminatlarını ödeme yükümlülüğü doğrudan kamu kurumlarına verildi.

Bu kanun değişikliğiyle ilgili beklenen yönetmelik ise geçtiğimiz günlerde 8 Şubat 2015 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik ile birlikte de kıdem tazminatının nasıl ödeneceği ve diğer hususlara ilişkin ayrıntılar belirlendi.

11.09.2014 tarihinden sonra (bu tarih dahil) kamu kurumundaki taşeron işinden kıdem tazminatını hak edecek şekilde ayrılan işçi ne yapacak? Bunları maddeler halinde sıralayalım:

1- İşten ayrıldığı taşeron şirketten iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren bir belge alacak. Bu belgeyi alamazsa SGK kayıtlarında işverence gösterilen neden esas alınacak.

2- Kamu kurumuna İBAN numarasını da içerir bir dilekçe ve yukarıdaki belge ile başvuracak.

3- Kıdem tazminatı tutarı kamu kurumu tarafından işçinin hesabına yatırılacak.

İşçinin eskiden olduğu gibi, kıdem tazminatı almak için taşeron şirkete başvurmasına artık gerek yok. Bu kanun ve ilgili yönetmelikle kıdem tazminatını hesaplama, takip etme ve ödeme yükümlülüğü artık devlete ait. İşçilerin bundan böyle, kıdem tazminatını almak için mahkemelerde senelerce uğraşmasına gerek yok. Aynı şekilde kamu kurumları da eninde sonunda kendilerinin ödeyeceği tutarlar için bir de üzerine faiz ödemek zorunda kalmayacak.

İŞÇİNİN FARKLI KAMU KURUMLARINDA ÇALIŞMIŞ OLMASI

İşçinin tüm çalışması aynı kamu kurumunda değilse ne olacak? Yıllar boyunca aynı taşeron firma bünyesinde farklı kamu kurumlarında çalışan işçi işten ayrıldığında kıdem tazminatını almak için en son çalıştığı kamu kurumuna başvuracak. Bu kamu kurumunca, işçinin çalıştığı diğer kamu kurumundaki süreleri de dikkate alınarak işçiye toplu olarak kıdem tazminatı ödenecek.

İŞÇİNİN KAMU KURUMUNDAN SONRA ÖZEL SEKTÖRDE ÇALIŞMAYA DEVAM ETMESİ

taşeron yıllık izin

İşçi yıllarca aynı taşeron şirket bünyesinde kamu kurumlarında çalıştıktan sonra aynı şirketle hiç ara vermeksizin özel sektör işyerinde de çalışmaya devam edebilir. Bu durumda ne olacak?

Örneğin 8 yıl boyunca ABC taşeron şirketi bünyesinde çeşitli kamu kurumlarına güvenlik görevlisi olarak çalışan işçi, 8 yılın sonunda özel sektörü işyeri olan DEF işyerinde şirketçe görevlendirilmiş olabilir. Bu işyerinde bir süre daha çalışan işçi, işten ayrıldığında daha önceki 8 yıllık çalışması için kıdem tazminatını en son çalıştığı kamu kurumundan dilekçeyle isteyebilecektir. Bunun tek şartı, işçinin iş sözleşmesinin özel sektör işyerinde kıdem tazminatı alabilecek şekilde sona ermiş olmasıdır. İşçinin kamu kurumundaki tazminat tutarı hesaplanırken, kamu kurumundan ayrıldığı tarihteki ücreti, asgari ücret artış tutarı oranında güncellenir. Yani işçinin kıdem tazminatına esas ücreti erimez, değer kaybetmez.

SONUÇ

Mevcut fiili durumun mevzuat hükmü haline getirilmesinden ibaret olan bu adımı olumlu bulduğumu söylemek isterim. Aynı torba kanunla taşeron işçilerine getirilen ücret, izin ve benzeri devlet garantilerini de İşçi Dünyası olarak bir başka yazıda ayrıca açıklayacağız.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

28 Yorum

  1. Merhaba başka bir yazınızda yine aynı konu hakkında yardımınızı istemiştim. Aslında konu tam da buydu. Eşim bir devlet hastanesinde 6 yıldan fazla taşeron işçi olarak çalıştı. Bu süre zarfında ihalelerle birçok şirket gelip geçti. Kendisi otomatik olarak bu şirketlerin çalışanı oluyordu. Temmuz 2014 yılında evlilik sebebiyle işten ayrıldı ve bunu sadece bir dilekçe ile şirkete belirtti. Bir ihbarname vs. göstermedi. O günden bugüne hiçbir işlem yapılmadı. Geçtiğimiz haftalarda SGK’yı arayarak işten çıkış sebebinin girilip girilmediğini kontrol ettik. Bize “Buraya Evlilik sebebiyle işten çıkma şeklinde girilmiş” denildi. Bu konuda size danıştığımızda evet alabilirsiniz demiştiniz. Buna karşılık tazminat için devlet hastanesiyle görüştük. Bize “Resmi Gazetede yayınlanan bir yasayla Eylül 2014 yılından önceki çıkışlarda ödeme yapılmadığını, istenirse dava açabileceğimizi” belirttiler. Konu hakkında nasıl ilerlememiz gerekir? Sizin sitenizde yayınladığınız “Kıdem Tazminatı Dilekçesi” ve SGK dökümümüz ile kamu hastanesine mi başvurmalıyız yoksa direkt dava mı açmalıyız? Davanın nasıl ilerlediği, ne kadar sürdüğü ve ne kadar masrafı olduğu hakkında hiçbir fikrimiz yok. Bu yüzden dava bizim için hep 2. planda oldu ancak gerekirse dava açacağız.

    1. Merhaba. Evet, hastane doğru bilgi vermiş. Eğer işten çıkış 2014 Eylül’den önceyse dava açmaktan başka çareniz yok. Davayı kendiniz de açabilirsiniz. Ama bir avukata ihtiyacınız varsa, sizi iş davalarında tecrübeli bir avukata yönlendirebilirim. Ancak avukat İstanbul’da görev yapmakta.

      1. Cevabınız için çok teşekkürler, gerçekten çok yardımcı oldunuz. Biz de İstanbul’da ikamet etmekteyiz ve bir avukata ihtiyacımız var. Lütfen bize bahsettiğiniz avukatın bilgilerini paylaşabilir misiniz? Teşekkürler,

      2. Merhaba Zeynel abidin bey, sizden bahsettiğiniz avukatın iletişim bilgilerini almak isterim. Konuyla ilgili kısa sürede aksiyon almak istiyoruz.

        Teşekkürler,

      3. Merhaba Zeynel Abidin bey, yardımlarınız için çok teşekkür ederim. Konu hakkında son bir sorum olacak. Sizce bu gibi davaların tamamlanması ne kadar sürer ve ortalama ücreti nedir? Teşekkürler,

        1. Altay bey süre vermek imkansız. Ama ortalama 1 senede çözümlenmesi gerekir. Ücreti ise avukata göre değişir. Bazı avukatlar başlangıçta para istemez ve kazanırsa yüzde alır. Buna göre değerlendirebilirsiniz.

  2. Oturduğumuz site güvenlik hizmetini taşeron bir firmadan satın alıyor.
    Işçinin işine son verildiğinde tazminat hakki ödemesini taşeron firmamı yoksa site yönetimimiz mi yapar?
    Teşekkürler.

    1. Merhaba. Sorumluluk taşeron firmadadır. Ancak bu firma ödeme yapmazsa, işçi davayı dilerse sizin aleyhinize de açabilir. Bu durumda siz ödeme yapmak zorunda kalsanız bile, taşeron firmaya rücu ederek ödediğiniz parayı geri alabilirsiniz.

  3. Merhabalar kamu Kurum ve kuruluşları tarafından ödenen(Askerlik nedeniyle) kıdem tazminatları yüklenici firmadan rucü edilebilir mi?

    1. Merhaba. Sadece askerlik değil, hangi nedenle olursa olsun kamu kurumunca ödenen kıdem tazminatının alt işverene rücu edilerek istenmesi gerekir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.