Kısmi süreli çalışan işe iade davası açabilir mi?

Kısmi süreli çalışan bir işçi, emsallerine göre daha az süreli çalışan işçi demektir. İşe iade davası ise, ancak belirli şartlara sahip olanlar tarafından açılabilmektedir. O halde, kısmi süreli çalışanın işe iade davası açması mümkün müdür?

Kısmi süreli çalışma nedir?

Kısmi süreli çalışmayı daha önce açıklamıştık: iscidunyasi.com/kismi-sureli-is-sozlesmesi-nedir

Kısaca tekrarlamak gerekirse; işçinin çalışma süresinin, aynı işyerindeki emsaline göre öneli ölçüde daha az belirlendiği işçiler, kısmi süreli çalışan olarak adlandırılmaktadır.

Buradaki önemli ölçüde daha az belirlenme; haftalık çalışma süresinin 2/3’üne kadar olan çalışmayı ifade etmektedir.

O halde, normal şartlar altında haftalık 45 saat çalışılan bir işyerinde, çalışma süresi haftalık 30 saat ve altında olan işçilerin kısmi süreli çalıştıklarını kabul edebiliriz.

İşe iade şartları

 

Öncelikle şunun bilinmesi gerekir ki; 2018 yılı itibariyle artık işçilerin doğrudan iş mahkemesine başvurmaları mümkün değildir.

Uyuşmazlıkların çözümü için, ilk olarak arabulucu başvurusu yapılması kanunun emridir: iscidunyasi.com/isciler-icin-arabulucu-basvurusu-nasil-yapilir

İşe iade de bu koşula tabidir ve işe iadesini isteyen işçi, öncelikle arabulucuya başvurmalıdır. Peki ama işe iade başvurusu için aranan şartlar nelerdir?

İşten çıkarılan her işçi, işe iade başvurusunda bulunamaz. Bunun şartlarını da daha önce ayrıntılı olarak açıklamıştık: iscidunyasi.com/adim-adim-ise-iade-davasi

Kısaca, bu şartlar şöyle sıralanabilir:

  • İşyerinde çalışan işçi sayısı en az 30 olmalıdır.
  • İşçinin sözleşmesi BELİRSİZ SÜRELİ olmalıdır.
  • İşçinin işveren bünyesindeki kıdemi en az 6 ay olmalıdır.

Kısmi süreli çalışanın işe iade hakkı

tek başına kalmış bir çalışan

Burada kafa karıştıran husus, sözleşmenin şeklidir. Çünkü işe iade davasının 3 temel şartından birisi de sözleşmenin belirsiz süreli olmasıdır.

O halde, ilk bakışta şöyle bir sonuç çıkarılabilir: İşçinin sözleşmesi kısmi süreli olduğuna göre, işe iade başvurusu yapma hakkı yoktur.

Bu ilk izlenimin nedeni, kısmi süreli iş sözleşmesi ile belirsiz süreli iş sözleşmesinin farklı kavramlar olduğunun düşünülmesidir. Peki ama öyle midir?

Kısmi süreli iş sözleşmesi ve belirsiz süreli iş sözleşmesi

siyah beyaz bir duvar saati

Gelin, bu sorunun cevabını bir Yargıtay kararına bırakalım. Yargıtay 9 Hukuk Dairesi bir kararında şöyle demektedir:

“İş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılır. Söz konusu sözleşmeler çalışma biçimleri bakımından tam süreli veya kısmi süreli yahut dönem süreli ya da diğer türde yapılabilir.” (2005/24731 K.)

Karardan da anlaşılacağı üzere; iş sözleşmeleri bakımından temel ayrım, bunların belirli ya da belirsiz süreli yapılabilmesidir.

Diğer türler, aslında bu ana türlerin alt biçimleridir. Örneğin bir kısmi süreli bir iş sözleşmesi hem belirli süreli hem de belirsiz süreli olabilir.

İşçinin 07/08/2018-07/08/2019 tarihleri arasında haftalık 30 saat çalışacağına dair bir sözleşme “belirli süreli bir kısmi süreli sözleşme” iken, her hangi bir sürenin öngörülmediği ve işçinin haftalık çalışma süresinin 30 saat belirlendiği bir başka sözleşme “belirsiz süreli bir kısmi süreli sözleşme” kabul edilecektir.

Belirsiz süreli bir kısmi süreli iş sözleşmesi varsa işe iade davası açılabilir

kahve yapan bir barista

O halde, ezbere, kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin işe iade davası açıp açamayacağını söylemek yerine, sözleşmenin niteliğine bakmak gerekir.

Kısmi süreli iş sözleşmesi, aynı zamanda belirsiz süreli ise, işçinin işe iade davası açma hakkı elbette olmalıdır.

SONUÇ

Kısmi süreli çalışan ve işten çıkarılan bir işçi işe iade davası açabilir mi? Bu işçinin 6 aylık kıdem ve işyerinde en az 30 işçi şartlarını da taşıdığını varsayarsak, cevabımız hem evet hem de hayır olacaktır.

  • Kısmi süreli çalışan işçinin sözleşmesi belirli süreli ise, bu işçinin işe iade davası açma hakkı olmayacaktır.
  • Kısmi süreli çalışan işçinin sözleşmesi BELİRSİZ süreli ise, bu işçi işe iade başvurusunda bulunabilecektir.

Burada hatırlanması gereken temel husus, kısmi süreli iş sözleşmesinin belirsiz süreli iş sözleşmesinin bir alternatifi değil, alt türü olduğudur.

Konuyla alakalı olarak, aşağıdaki yazılara da göz atmanızı öneririm:

iscidunyasi.com/ise-iade-davasi-acma-suresi

iscidunyasi.com/kismi-sureli-calisanlar-issizlik-maasi-alabilir-mi

iscidunyasi.com/kismi-sureli-calisanlarin-hafta-tatili


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

Bu yazımızı, alttaki sosyal medyada hesaplarının birinden paylaşan ziyaretçilerimizin yorumları ÖNCELİKLE cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla Sosyal Medya kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.