Mahkeme kararıyla işsizlik maaşı alınması

Mahkeme kararıyla işsizlik maaşı alınması

İşsizlik maaşı almanın bazı şartları vardır. Bunların başında da işçinin işten ayrılış şekli gelir. Bir işçinin işsizlik maaşı alabilmesi için ya kusuru yokken çıkarılması ya da haklı bir nedene dayanarak işten ayrılması gerekir. İşte İşkur bu kontrolü, işverenler tarafından SGK’ya bildirilen çıkış kodlarına göre yapmaktadır. Ancak işveren her zaman doğru çıkış koduyla bildirim yapmayabilir. Böyle bir durumda işçiye işsizlik maaşı bağlanmayacaktır. Fakat işçi iş mahkemesine, hakları için dava açar ve davayı kazanırsa ne olur? Geriye dönük işsizlik maaşı alınması mümkün müdür?

İşsizlik maaşı alma şartları

İşsizlik maaşına hak kazanılabilmesi için şu üç şartın birlikte taşınması gerekir:

  • İşçinin son 120 gün boyunca kesintisiz olarak sigortası bildirilmiş olmalıdır.
  • İşçinin, son üç yılda en azından 600 gün sigortası bildirilmiş olmalıdır.
  • İşçi kusuru yokken çıkarılmış olmalı ya da haklı bir nedenle işten ayrılmış olmalıdır.

Başka bir yazımda detaylı olarak anlattığım üzere, bu üç şartın tamamını birlikte taşımayan işçiye işsizlik maaşı bağlanmamaktadır.

İşsizlik maaşında SGK çıkış kodunun önemi

Bir işçi işten çıktığında, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna işten ayrılış bildirgesi vermesi yasal bir zorunluluktur. Bu bildirgede bir bölüm de işçinin işten ayrılış şekliyle ilgilidir. SGK 1’den 36’ya kadar kodlar belirlemiştir ve her bir kod farklı bir anlama gelmektedir. Örneğin 29 kodu işçinin kusuru nedeniyle işten çıkarıldığını, 4 kodu işçinin kusuru yokken işveren tarafından işten çıkarıldığını ya da 13 kodu kadın işçinin evlilik nedeniyle işten çıktığını gösterir.

İşten ayrılan işçi, ayrıldığı tarihten itibaren bir ay içinde İşkur’a işsizlik maaşı için başvurmak zorundadır. İşkur’a başvuran işçinin talebi değerlendirilirken öncelikle bu SGK çıkış koduna bakılır. Şu listeden de göreceğiniz üzere, hangi kodlara işsizlik maaşı bağlanacağı ve hangilerine bağlanmayacağı baştan bellidir.

Eğer işçi için yapılan çıkış bildirimi, işsizlik maaşının ödenmesini gerektirmiyorsa işçiye maaş bağlanmayacaktır. Burada şöyle bir soru gündeme gelebilir: Ya işveren yanlış ya da hatalı bildirimde bulunmuşsa?

İşçinin dava açması

mahkeme kararı işsizlik maaşı

Böyle bir durumda, işçi ne derse desin, ne yazık ki ona işsizlik maaşı bağlanmayacaktır. Örneğin işveren tarafından çıkarılan bir işçinin bildirimi istifa olarak yapılmış olsa, işçi derdini ne kadar anlatmaya çabalarsa çabalasın, ona işsizlik maaşı bağlanmaz. Bu durumda İşkur, işçiye mahkemeye gitmesini söyleyecektir. Peki nedir bu mahkeme?

Bu noktada işçinin, işsizlil maaşı bağlanması için mahkemeye başvurması gibi bir durum söz konusu değildir. Kastedilen mahkeme, işçinin diğer alacakları için iş mahkemesine açacağı davadır. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ya da ücret alacakları gibi hakları için işçi işverene dava açmalıdır. Böyle bir davanın kazanılması halinde, işsizlik maaşının geriye dönük alınması mümkündür.

Mahkeme kararıyla işsizlik maaşı nasıl alınır?

Önce sizin için, biraz sonra anlatacaklarımın kısa bir özetini yapmak istiyorum. Mahkeme kararıyla geriye dönük işsizlik maaşı alabilmenin şartları şunlardır:

  • İşçi, işveren aleyhine iş mahkemesinde dava açmış ve bu davayı kazanmış olmalıdır.
  • İş mahkemesi kararı temyize gitmişse, Yargıtay kararı da işçi lehine olmalıdır.
  • İşçi, kendisine tebliğ edilen Yargıtay kararından itibaren 1 ay içinde işsizlik maaşı için başvurmalıdır.
  • İşsiz kalınan tarihten Yargıtay kararının tebliğine kadar, işçinin işsiz kaldığı süreler olmalıdır ki geriye dönük işsizlik ödeneği ödensin.

Şimdi bu hususların ayrıntısına girelim. Diyelim ki, işsizlik maaşı almanız gerektiği halde, işveren bilerek ya da hata yaparak SGK çıkış kodunuzu farklı bildirdiği için, işsizlik maaşı alamadınız. Bu durumda işveren kıdem tazminatınızı da ödemedi. Siz de iş mahkemesinde dava açtınız ve kıdem tazminatı ile diğer haklarınızı talep ettiniz.

Dava lehinize sonuçlandı. Sonrasında Yargıtay’a giden dosyada da lehinize karar verildi. Böylece, aslında kusurunuz olmadan işten çıkarıldığınız kanıtlanmış oldu.

Dosdoğru İşkur’a gidiyorsunuz. Ama unutmayın, Yargıtay kararının size ya da avukatınıza tebliğinden itibaren 1 ay içinde başvurmazsanız, hakkınızı yitirirsiniz. İşkur’da ilgili servisi bularak hem iş mahkemesi hem de Yargıtay kararınızı bir dilekçe ekinde veriyorsunuz. Dilekçede, geçmişe dönük işsizlik maaşı istediğinizi belirtiyorsunuz.

Bundan sonra İşkur ne yapıyor? İşkur öncelikle mahkeme kararlarınızı okuyor. Karar içeriğinden, o zamanki ayrılışınızda size işsizlik maaşı bağlanması gerektiğine kanaat getirirse, işten ayrıldığınız tarihten o güne kadarki sigorta kayıtlarınızı inceliyor.

iş sözleşmesi türleri

Diyelim ki, siz işten ayrılalı 2 sene oldu. Bu iki sene içinde, kaç gün boşluğunuz olduğuna bakılıyor. Ayrı ayrı zamanlarda çalışmamış olsanız bile bunlar alt alta toplanıyor. Böylece, hak ettiğiniz işsizlik maaşı kaç ay ise, o kadar süre için size işsizlik maaşı geriye dönük ve tek seferde ödeniyor. Ama şunu da bilmeniz gerekir; bu iki sene içinde hiç boşluğunuz yoksa, yani başka işlerde çalışmaya devam etmişseniz, size işsizlik maaşı ödenmeyecektir.

SONUÇ

İşveren tarafından yanlış SGK çıkış kodu bildirildiği için işsizlik maaşı alamayan işçi, iş mahkemesinde işveren aleyhinde açtığı alacak davasını kazanması halinde, alamadığı bu işsizlik maaşlarını geriye dönük alabilmektedir. Yukarıda açıkladığım bu hususla ilgili püf noktalarını tekrar vurgulamak istiyorum:

  • İş mahkemesinde işveren aleyhine, kıdem tazimatı ve benzeri alacaklarınızın tahsili için dava açmış olmalısınız.
  • İşkur, iş mahkemesi kararını kabul etmiyor. Yargıtay sonucunu beklemek zorundasınız.
  • Yargıtay kararının size tebliğinden itibaren 1 ay içinde İşkur’a başvurmazsanız, hakkınızı yitirirsiniz.
  • Geriye dönük işsizlik maaşları tek seferde ve toplu olarak ödenmektedir.
  • Yapılacak ödemede, geriye dönük faiz işletilmemektedir.
  • Geriye dönük işsizlik maaşı ödemesi alabilmeniz için, işten ayrıldığınız tarihten Yargıtay kararının tebliğine kadar olan dönemde, sigortada boş günlerinizin olması gerekir. Kaç ay işsizlik maaşı hak etmiş olursanız olun, ancak işsiz kaldığınız günler kadar size maaş ödenecektir.
  • Bir başka deyişle, bu ödemeyi almanızın ön şartı, bahsettiğim dönemde işsiz kalmış olmanızdır. Örneğin bu süreçte, sigorta kayıtlarınıza göre, farklı dönemlerde 15 gün + 22 gün + 2 ay işsiz görünüyorsanız, İşkur bu süreleri birleştirecek ve bunların toplamı kadar işsizlik maaşı ödeyecektir. Bu ödemenin üst sınırı ise, sizin işten ayrıldığınız tarihte hak ettiğiniz maaş ödeme süresi olacaktır.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

2 Yorum

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir