Ödenmeyen fazla mesai ücretleriniz için şikayette bulunmayın!

Fazla mesai için işvereni şikayet etmek

Bu yazımda sizlere çalışma ve denetim hayatının gerçeklerinden biraz bahsetmek istiyorum. Haklıyken haksız duruma düşebileceğinizi, haklarınızı yitirebileceğinizi bilmeniz gerekiyor. İşyerinde fazla mesai yapıyorsunuz ve ücreti siz ödenmiyorsa ne yapmalısınız? Size hemen şu cevabı verebilirdim: Alo 170’e şikayet edin ve iş müfettişleri size mesailerinizi ödetsin! Ama gerçekler tam olarak böyle olmuyor.

Fazla mesai nedir?

İş Kanununa göre haftalık çalışma süresi, aksi kararlaştırılmadıkça, en çok 45 saattir. Bunun anlamı ise, işçinin bir haftalık süre zarfında yaptığı çalışmanın 45 saati aşması durumunda fazla mesainin gündeme gelmesidir. 45 saatin üzerindeki her çalışmanın % 50 zamlı olarak ödenmesi gerekir. Elbette ki bunun yerine serbest zaman kullandırılması ya da denkleştirme yapılması da mümkündür. Ama yazımızın konusu gereği, işyerinde serbest zaman ve denkleştirme uygulaması olmadığını ve işçinin fazla çalışma ücretinin ödenmediğini varsayacağız.

Fazla mesai ücreti ödenmiyorsa ne yapılabilir?

Burada ilk seçenek, haklı nedenle işten ayrılmaktır. İşçinin hakkı olan bir ücretin ödenmemesi, ona haklı bir fesih nedeni verir ve işçi bu gerekçeyle işten ayrılırsa kıdem tazminatı almaya hak kazanır. Peki ama ya işçi çalışmaya devam etmek istiyorsa ne olacak?

İşte bu noktada muhtemel tek çözüm, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikayette bulunmak olarak görünmektedir. Alo 170, Bimer ya da İşkur aracılığıyla yapılan bu şikayetler İş Müfettişleri tarafından yerinde incelenmektedir. Yapılan teftişlerde, işyerinde fazla mesai yapıldığı ancak ücretinin ödenmediği görülürse, işverenlerden bu fazla mesaileri ödenmesi istenmektedir.

Fazla mesai için şikayette bulunmayın!

Diyebilirsiniz ki; madem iş müfettişi geliyor ve fazla mesailerimizi tespit ediyor, üstelik de bunların ödenmesini işverenden istiyor, neden şikayet etmeyelim? Bu sorunun cevabı, uygulamada yaşanan önemli bir sorunla yakından ilgilidir.

Evet, iş müfettişinin raporu üzerine işveren fazla mesaileri işçilere ödeyebilir. Bu, olabilecek bir ihtimaldir. Ancak bazı durumlarda, işverenlerin farklı bir yol izlediğini görmekteyiz. Bu ise, işçilere önce fazla mesailerini banka hesaplarına göndererek ödemek ve sonra da bu paraları elden geri almaktır.

İşini kaybetmek istemeyen işçi, banka hesabına yatan fazla mesai paralarını işverene elden geri verdiğinde ne olur? İşçinin tüm fazla mesai hakları yitirilmiş olur. Çünkü kağıt üstünde işveren, işçisine geriye dönük fazla mesailerini ödemiştir: Geçmiş olsun.

Şikayette bulunmaktansa işten ayrılınca dava açın

Bana göre en mantıklı yöntem budur. Bunun sakıncası ise, dava açıldığından ancak geriye dönük 5 yıllık fazla mesai ücretlerinin alınabilmesidir. Yine de böyle bir durumda en azından, işçi ne kadar fazla mesai hakkı varsa tamamını  mahkeme aracılığıyla alabilir ve geri ödemek zorunda da kalmaz.

SONUÇ

fazla mesai şikayet

Fazla mesai ücretleri ödenmediği için işverenini şikayet eden ve yapılan teftiş sonucunda haklı çıkan işçiyi bekleyen bir tehlike vardır. İşveren, müfettiş raporu üzerine işçinin hak edilen geçmiş dönem fazla mesai ücretlerini banka aracılığıyla işçiye ödedikten sonra, bu paraları elden geri alabilir. İşini kaybetmek istemeyen işçi bunu kabul edip aldığı paraları elden geri verdiğinde ise, geçmiş dönem fazla mesai ücretlerini artık yitirmiş demektir.

Bu nedenle; fazla mesai ücreti alamayan işçilere tavsiyem, işten ayrıldıktan sonra ve dava açarak bu haklarını aramalarıdır. Böyle bir durumda, mahkemece ödettirilen fazla mesailerin işverence geri alınması da söz konusu olmayacaktır.

Ama dava açıldığında en çok geriye dönük 5 yıllık fazla mesai ücretlerinin alınabildiği göz önüne alındığında; şikayet etme ya da işten ayrıldıktan sonra dava açma arasında karar vermesi gereken yine işçinin kendisi olacaktır.

6 Yorum

      1. Mustafa bey merhaba
        cumartesi günlerinin yıllık izinden sayılması yasalmıdır .?
        sabah 08:45 akşam 18:30 olarak mesaimiz var
        iş olmadığı cumartesi günleri çalışmıyoruz iş olduğunda ise 1.5 katı olarak alıyoruz
        fakat yinede cumartesi günleri yıllık izinden düşülüyor mesela
        perşembe-cuma yıllık izin talep ettiğimizde işbaşı cumartesi de yapabilecek olsak yıllık izin süresini 3 gün olarak giriyorlar
        şimdiden teşekkür ederiz

        1. Kemal bey diğer yorumunuza cevap yazdım. Ancak eğer siz iş olduğunda cumartesi çalışıyor ve iş olmadığında çalışmıyorsanız, bu durumda sizin için cumartesi zaten bir iş günüdür ve izinden düşülmesi gerekir. Cumartesinin yıllık izinden düşülmemesi için, işçinin işyeri uygulaması olarak cumartesi ve pazar devamlı tatil yapıyor olması gerekir.

      2. mustafa bey merhaba. 11 yıllık özel sektörde çalışıyorum x firmasında satış danışmanı olarak. haftada 51 bazen 53 saat çalışıyoruz. maaş prim olarak çalışıyoruz ama bu fazla mesailer bize ödenmiyor yada bordroda primin içinde gösteriliyor. ama prim oranımız aylık 1,7 ve asla hiç bi şekilde fazla mesai yatmıyor. bu sebeple işten ayrılıp dava açsam kıdem tazminatımı alabilirmiyim. ayrıca göz okutma sistemi ile geçerli fazla mesai ispatım var. bilgi verebilirseniz çok memnun olurum iyi günler.

        1. Murat bey fazla mesailerin ödenmemesi elbette bir haklı fesih nedenidir. Ama bunun için sözleşmenizi incelemeniz, bordronuza bakmanız ve fazla mesailerin yasal olarak ödenmediğinden emin olmanız gerekir. Eminseniz, haklı fesih yapabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir