Ödenmeyen fazla mesai ücretleriniz için şikayette bulunmayın!

Fazla mesai için işvereni şikayet etmek

Bu yazımda sizlere çalışma ve denetim hayatının gerçeklerinden biraz bahsetmek istiyorum. Haklıyken haksız duruma düşebileceğinizi, haklarınızı yitirebileceğinizi bilmeniz gerekiyor. İşyerinde fazla mesai yapıyorsunuz ve ücreti siz ödenmiyorsa ne yapmalısınız? Size hemen şu cevabı verebilirdim: Alo 170’e şikayet edin ve iş müfettişleri size mesailerinizi ödetsin! Ama gerçekler tam olarak böyle olmuyor.

Fazla mesai nedir?

İş Kanununa göre haftalık çalışma süresi, aksi kararlaştırılmadıkça, en çok 45 saattir. Bunun anlamı ise, işçinin bir haftalık süre zarfında yaptığı çalışmanın 45 saati aşması durumunda fazla mesainin gündeme gelmesidir. 45 saatin üzerindeki her çalışmanın % 50 zamlı olarak ödenmesi gerekir. Elbette ki bunun yerine serbest zaman kullandırılması ya da denkleştirme yapılması da mümkündür. Ama yazımızın konusu gereği, işyerinde serbest zaman ve denkleştirme uygulaması olmadığını ve işçinin fazla çalışma ücretinin ödenmediğini varsayacağız.

Fazla mesai ücreti ödenmiyorsa ne yapılabilir?

Burada ilk seçenek, haklı nedenle işten ayrılmaktır. İşçinin hakkı olan bir ücretin ödenmemesi, ona haklı bir fesih nedeni verir ve işçi bu gerekçeyle işten ayrılırsa kıdem tazminatı almaya hak kazanır. Peki ama ya işçi çalışmaya devam etmek istiyorsa ne olacak?

İşte bu noktada muhtemel tek çözüm, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikayette bulunmak olarak görünmektedir. Alo 170, Bimer ya da İşkur aracılığıyla yapılan bu şikayetler İş Müfettişleri tarafından yerinde incelenmektedir. Yapılan teftişlerde, işyerinde fazla mesai yapıldığı ancak ücretinin ödenmediği görülürse, işverenlerden bu fazla mesaileri ödenmesi istenmektedir.

Fazla mesai için şikayette bulunmayın!

Diyebilirsiniz ki; madem iş müfettişi geliyor ve fazla mesailerimizi tespit ediyor, üstelik de bunların ödenmesini işverenden istiyor, neden şikayet etmeyelim? Bu sorunun cevabı, uygulamada yaşanan önemli bir sorunla yakından ilgilidir.

Evet, iş müfettişinin raporu üzerine işveren fazla mesaileri işçilere ödeyebilir. Bu, olabilecek bir ihtimaldir. Ancak bazı durumlarda, işverenlerin farklı bir yol izlediğini görmekteyiz. Bu ise, işçilere önce fazla mesailerini banka hesaplarına göndererek ödemek ve sonra da bu paraları elden geri almaktır.

İşini kaybetmek istemeyen işçi, banka hesabına yatan fazla mesai paralarını işverene elden geri verdiğinde ne olur? İşçinin tüm fazla mesai hakları yitirilmiş olur. Çünkü kağıt üstünde işveren, işçisine geriye dönük fazla mesailerini ödemiştir: Geçmiş olsun.

Şikayette bulunmaktansa işten ayrılınca dava açın

Bana göre en mantıklı yöntem budur. Bunun sakıncası ise, dava açıldığından ancak geriye dönük 5 yıllık fazla mesai ücretlerinin alınabilmesidir. Yine de böyle bir durumda en azından, işçi ne kadar fazla mesai hakkı varsa tamamını  mahkeme aracılığıyla alabilir ve geri ödemek zorunda da kalmaz.

SONUÇ

fazla mesai şikayet

Fazla mesai ücretleri ödenmediği için işverenini şikayet eden ve yapılan teftiş sonucunda haklı çıkan işçiyi bekleyen bir tehlike vardır. İşveren, müfettiş raporu üzerine işçinin hak edilen geçmiş dönem fazla mesai ücretlerini banka aracılığıyla işçiye ödedikten sonra, bu paraları elden geri alabilir. İşini kaybetmek istemeyen işçi bunu kabul edip aldığı paraları elden geri verdiğinde ise, geçmiş dönem fazla mesai ücretlerini artık yitirmiş demektir.

Bu nedenle; fazla mesai ücreti alamayan işçilere tavsiyem, işten ayrıldıktan sonra ve dava açarak bu haklarını aramalarıdır. Böyle bir durumda, mahkemece ödettirilen fazla mesailerin işverence geri alınması da söz konusu olmayacaktır.

Ama dava açıldığında en çok geriye dönük 5 yıllık fazla mesai ücretlerinin alınabildiği göz önüne alındığında; şikayet etme ya da işten ayrıldıktan sonra dava açma arasında karar vermesi gereken yine işçinin kendisi olacaktır.

, ,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

30 Yorum

  1. Mustafa bey merhaba . Ben magzada calısıyorum sabah 9:30 girişim yazılıyo buna ragmen 5 dakikada önce magzada olmam için zorunlu tutuluyorum yanı magzaya 9:25 de hazır olmam isteniliyo 9:30 girişi yaptıgımda 5 dakika yüzünden tutanak tutuyorlar ,ayrıca maaşımda bu saatleri bana 10 dan itıbaten hesablıyolar 35 dakika calısmama ragmen bunu göstermeyip 10:00 girişi gösteriyolar diger bi yandan 15 dakika çay molası verip benden 30 dakika olarak kesinti yapıyolar böyle bi durumda sözleşmeyi fes edip tazminat alma hakkına sahıp olabılırmiyim .

    1. Kadir bey, gerçekten de doğru hesaplama yaptıysanız; yani 9:30’da başlamanıza rağmen 10:00’dan itibaren mesainiz hesaplanıyorsa ya da 15 dakika mola kullanıyorsanız, evet bunlar haklı fesih gerekçeleridir. Ama unutmayın ki; işveren kıdem tazminatınızı ödemezse, dava açmanız gerekecek ve açtığınız davada bu çalışma koşullarını bir şekilde ispatlamanız şart olacaktır.

  2. Mrblar ben otelde sezonluk isci olarak calisiyorum 3 senedir bi sezon haklarimizi istedik veremeyiz diyolar ve ihtar cekeriz dedik yine olmaz dediler ne yapmamiz lazim bide ayda 60 70 saat mesayi yapmiyoruz bize 15 saat yatiriyolar sikayet etsek bi işe yararmi haklarimizi alabilirmiyiz

    1. Şikayet etmektense çalışmanızı ve işten ayrıldıktan sonra dava açarak hakkınızı aramanızı öneririm. Çünkü şikayet, ne yazık ki genelde sorunları çözmüyor.

  3. Merhaba Mustafa Bey,
    Ben 23 yaşındayım bir otelde 1 yıl 8 aydır çalışıyorum. Vardiye sistemiyle bir hafta gündüz bir hafta gece iş yapmaktayım. Gündüz mesaisi 10 saat sabah 8:00 akşam 18:00 pazartesiden başlıyor pazar 24 saat pazartesi sabah çıkıp akşam 18:00 da tekrar mesaiye geliyorum 14 saat çalışıyorum ertesi sabah 8:00 da çıkıyorum devamında gelen pazar sabah 8:00 da mesai bitiyor izinli sayılıyorum pazartesi sabah 8:00 da tekrar mesaiye geliyorum. Muhasebeden alınan bordro da aylık 4 gün izin diye de gördüm. Gece ve gündüz vardiyaların da haftalık 84 saat çalısıyorum ve asgari ücret alıyorum herhangi bir mesai ücreti bu süre zarfında almadım. Yıllık izin de pazar sabah 8:00 de başlıyor bir dahaki hafta pazar sabah 8:00 de bitiyor 1 hafta ve bu süre için de vardiyası devam eden kişinin mesaisi 2-3 saat uzuyor. Görüşlerinizi merakla bekliyorum şimdiden teşekkür ederim..

    1. Ahmet bey benim görüşüme ihtiyacınız yok. 7 günlük zaman diliminde yani bir hafta içinde kaç saat çalışıyorsanız, ona göre hesaplamayı siz de yapabilirsiniz. 45 saati geçmesi halinde, fazla mesai hak ediyorsunuz demektir. Her bir haftayı kendi içinde değerlendirmelisiniz.

      1. Mustafa bey cevabiniz icin tesekkur ederim. Bir sorum daha olucak ben sikayet etmeyi dusunuyorum fakat ismim gecicekmi zira benim haricimde 7 kisi daha bu sekilde haftalik 84 saat calisiyor onlari zan altin da birakmak istemem benden yasca buyukler cekindikleri icin ugrasmak istemiyorlar. Tesekkur ederim

  4. MUSTAFA BEY MERHABA ÖZEL BİR SAĞLIK SEKTÖRÜNDE 7 YILDIR ÇALIŞMAKTAYDIM 250 SAAT HAFTA İÇİ MESAİM 9 SAATTE HAFTA SONU MESAİM 1 YIL İÇİNDE BİRİKTİ ANCAK BİR YIL BOYUNCADA HİÇ ÖDENMEDİ İHTİYACIMDAN DOLAYI DİLEKÇE VEREREK BAŞHEKİM VE BAŞHEMŞİRE İMZA VE KAŞELİ ONAYINI ALARAK BİR NÜSHA FOTOKOPİSİNİ KENDİME ALARAK İNSAN KAYNAKLARINA GÖTÜRDÜM MESAİMİN MAAŞ HESABIMA YATIRILMASINI TALEP ETTİM. NÖBET LİSTELERİ VE ARKASINDA ÇALIŞAN MESAİLERİ YAZILI VE YÜZ OKUTMA GİRİŞ ÇIKIŞLARI BİLGİSAYAR DÖKÜMÜ OLARAK AY AY ALDIM. VERDİĞİM DİLEKÇENİN ÜZERİNDEN 2 AY GEÇMESİNE RAĞMEN YATIRILMADI. BAŞKA BİR İŞ GÖRÜŞMESİ YAPARAK MÜLAKATA GİRDİM. AY SONUNDA MÜLAKAT SONUCU MESAJ OLARAK OLUMLU GEÇTİĞİ VE SÖZLEŞME İMZALAMAK İÇİN 2 GÜN SONRA DAVET ETTİLER. AYNI GÜN NOTERDEN İHTARNAME ÇEKEREK SÖZLEŞMEMİ TEK TARAFLI FESH ETTİM VE BÜTÜN ALACAKLARIMI VE KIDEM TAZMİNATIMI TALEP ETTİM. SONRAKİ GÜNLERDE İŞE GİTMEDİM. 2 GÜN SONRA DİĞER İŞ YERİYLE SÖZLEŞME İMZALADIM. 13 GÜN SONRA YENİ İŞ YERİME BAŞLAYACAĞIM. NOTERDEN GÖNDERDİĞİM YAZIDAN 3 GÜN SONRA MESAİLERİMİ VE YILLIK İZİNLERİMİ HESABIMA ÜCRET OLARAK YATIRDILAR ANCAK KIDEM TAZMİNATIM YATMADI. ŞİMDİ SORMAK İSTEDİĞİM.
    1- İHTARNAMEDEN 2 GÜN SONRA YENİ SÖZLEŞME İMZALAMAK MAHKEME SÜRECİNDE SIKINTI YARATIR MI.
    2- KIDEM TAZMİNATIMI ALABİLİR MİYİM
    3- YENİ SÖZLEŞMEDE İMZALADIĞIM TARİHMİ YOKSAN İŞE BAŞLAMA TARİHİMİ GEÇERLİ OLACAKTIR.

    1. Tahir bey, bahsettiğiniz koşullarda yeni bir sözleşme imzalamanızın sıkıntı oluşturmaması lazım çünkü haklı gerekçeleriniz var. Bu durumda kıdem tazminatınızın elbette ödenmesi gerekir, ödenmezse dava açmalısınız.3. sorunuzu tam olarak anlayamadım.

      1. MUSTAFA BEY NOTERDEN İHTARNAME ÇEKTİĞİM GÜNDEN 3 GÜN SONRA HESABIMA MESAİLERİM VE YILLIK İZİNLERİM YATTI ANCAK KIDEM TAZMİNATIM YATMADI. 7 GÜN SÜRE VERMİŞTİM ŞİMDİ BİZ HAKEDİŞLERİNİ YATIRDIK BU SÜRE İÇİNDE KIDEM TAZMİNATINI VERMİYORUZ DİYEMEZLER DEĞİLMİ

        1. İhtarnamede fesih işlemi yaptıysanız, artık kıdem tazminatınızın ödenmesi gerekirdi. Ödeme yapılması, haksız uygulamanın varlığını ortadan kaldırmaz. Ama tabi olası bir mahkeme durumunda takdir hakimin olacaktır.

  5. Sayın Mustafa Bey ;
    Biz iki kardeş 10 yılı aşkındır x bir firmada çaılışıyoruz.Fazla mesailerin yatmadığı öğrendik.Bodrolarıda son 3 yıl hiç bakmadan yıllık imzalıyorduk.Samimi bir ortamımız vardı.Maaşlar elden alınıyor asgari ücretten işlem yapılıyormuş…epey gidiyor.Şİmdi biz geriye dönük ancak 5 yılı alabiliyoruz….Sorum şu

    Hukuksal olarak mahkeme ye çıkıldığında kardeşimle aynı soyadın da olduğumuz için bu bir sıkıntı oluşturur mu aynı iş yerinde çalışıyoruz.Birbirimize şahit olabilrimiyiz bunu merak ediyorum .
    birde ilk olarak kime başvuralım avukatla mı yoksa ssk ya mı maliye mi

    Saygılarımla

    1. Fırat bey en doğru seçenek dava açmak olacaktır. Kardeşlerin birbirine tanıklığının değerini size en doğru şekilde bir avukat söyleyecektir. Ama başka tanıklar bulabilirsiniz ya da ulaşabiliyorsanız yazılı deliller de işinize yarayacaktır.

  6. Özel bir hastanede çalışıyorum peki işten ayrılırken başvuru yaptık bizi haftalık 45 saat değilde 50-55 saat çalıştırdıklarını nasıl kanıtlayacağız ? hemşireler nöbet üsülu calıstıkları için çalışacakları gün ve saatler whatsapp mesaj resmi olarak atılıyor ?

    1. Merhaba. Yazılı ya da görsel delillerle beraber tanık ifadeleri de dikkate alınır. Whatsapp mesajları tek başına anlam ifade etmese de, özellikle tanık ifadeleriyle desteklenebilirse işe yarayabilir. Yine de işe yarayıp yaramayacağına dair kesin bir cevap vermek mümkün olmaz.

  7. merhaba Mustafa bey ben bir şirkette 2009 mayıs ayından beri çalışmaktayım işe ilk giriş tarihim ise 2000 yılı dır. şuanda sağ ayağımda kemik çıkıntısı oluştu. mesaimi sürekli ayakta çalışarak yapmaktayım. işi haklı olarak fesih edip tazminat alabiliyor muyum. teşekkür ediyorum.

  8. Merhaba Mustafa bey.
    Mart 2014 te işe başladım.
    Aralık 2015’e kadar 8 saat vardiya ve sabit maaş aldım. Daha Sonra Aralık 2015 tarihinde işveren ile anlaşarak, sözlü anlaşma yaparak 12 mesaiye çıktım ve maaşımın %50’si kadar fazla ek ücret aldım.
    Ama Mayıs 2016 tarihinde işveren asgari ücret 1404 tl olduğu zaman, benim maaşımı 1404 tl düşürdü ve artı prim sistemi getirdi. Maaşım düşmesine rağmen 12 saat çalışmaya zorunlu bırakıldım. Mayıs 2016 tarihinden beri mesai saatlerimin tekrar 8 saate düşürülmesi veya mesai ücretimin ödenmesini istedim, ayarlama yapılacak denildi ama herhangi bir düzenleme olmadı ve en son bana söylenen durum bu şekilde devam edecek, değişiklik olmayacaktır. Hala asgari ücret ile mesai ücreti almadan 12 saat çalışmak zorunda kalıyorum. Ayrıca resmi izin günlerininde ücretini işe başladığım günden bu yana kesinlikle tarafıma hiç verilmedi.Dini tatillerinden (örneğin Ramazan bayran 4 gün ise, 2 gün izin kullandım kalan kısmı kullanamadım ve ücretini alamadım). Ayrıca verilen prim ödemesi kesinlikle bankaya maaş olarak yatırılmıyor, elden veriliyor bizlere. Bu durumda sigorta primimde gerektiği gibi yatmıyor.
    Şimdi işten haklı fesih nedeni kullanıp kıdem tazminatımı, içerde kalan mesai ücretlerimi ve içerde kalan resmi/dini tatil izin ücretlerimi almak istiyorum. Bunun için nasıl bir yol izlemeliyim.
    Bana lütfen yardımcı olunuz.

    1. Selçuk bey, bahsettiğiniz hususlar elbette birer haklı fesih gerekçesidir. İşinizi sağlama almak adına, işten ayrılırken ihtarname çekmenizi ve bu ihtarnamede, burada yazdığınız hususları açıkça belirterek haklarınızı istemenizi öneririm. Olası bir dava aşamasında kullanmak üzere çeşitli belgeleri toplamanız da yararlı olacaktır.

      1. Ne gibi belgeleri toplamam gerekir Mustafa bey ?

        Aralık 2015 tarihinden aynı firmada şube değişikliği yapmam gerekmişti. Ama Ocak 2017 tarihinde eski şubeden, şimdi ki şubeye geçişimi yapmak için sigorta’da çıkış giriş göstermişler. Bu durum sorun yaratır mı acaba ?

        1. Varsa puantaj çizelgelerinden tutun da aldığınız gerçek ücreti gösterir evraklara kadar, mahkemede işinize yarayabilecek her tür yazılı belgeden bahsediyorum. Bahsettiğiniz durum sorun olmayacaktır, iki şube arasındaki organik bağı ispatlamanız yeterli olacaktır.

          1. 1 : Peki mahkeme süreci başladığında şahit istenirse eğer, aynı işyerinden tanık veya şahit bulmam nerdeyse imkansız. Bu durumda komşu mağazadaki personellerin tanıklığı geçerli olur mu ? Bu kişiler ile sabah ve akşam iş çıkışlarında dahi aynı servis ile eve gidip geliyoruz, yani net olarak giriş çıkış saatlerimi gören duyan bilen kişilerdir.

            2 : Ve ayrıca avm güvenlik görüntüleri, mağaza güvenlik görüntüleri mahkeme ile istenebilir mi kanıt olması için ?

          2. Elbette, komşu işyerlerini tanıklıkları kabul edilecektir. Önemli olan, sizin çalışma sisteminizi bildiklerine hakimin ikna olmasıdır. Bahsettiğiniz görüntüler önemli delillerdir. Ancak mahkeme tarafından istenip istenmeyeceğini bilemiyorum. Uygulamada böyle bir şey olup olmadığını en iyi avukatlar bilecektir.

      1. Mustafa bey merhaba
        cumartesi günlerinin yıllık izinden sayılması yasalmıdır .?
        sabah 08:45 akşam 18:30 olarak mesaimiz var
        iş olmadığı cumartesi günleri çalışmıyoruz iş olduğunda ise 1.5 katı olarak alıyoruz
        fakat yinede cumartesi günleri yıllık izinden düşülüyor mesela
        perşembe-cuma yıllık izin talep ettiğimizde işbaşı cumartesi de yapabilecek olsak yıllık izin süresini 3 gün olarak giriyorlar
        şimdiden teşekkür ederiz

        1. Kemal bey diğer yorumunuza cevap yazdım. Ancak eğer siz iş olduğunda cumartesi çalışıyor ve iş olmadığında çalışmıyorsanız, bu durumda sizin için cumartesi zaten bir iş günüdür ve izinden düşülmesi gerekir. Cumartesinin yıllık izinden düşülmemesi için, işçinin işyeri uygulaması olarak cumartesi ve pazar devamlı tatil yapıyor olması gerekir.

      2. mustafa bey merhaba. 11 yıllık özel sektörde çalışıyorum x firmasında satış danışmanı olarak. haftada 51 bazen 53 saat çalışıyoruz. maaş prim olarak çalışıyoruz ama bu fazla mesailer bize ödenmiyor yada bordroda primin içinde gösteriliyor. ama prim oranımız aylık 1,7 ve asla hiç bi şekilde fazla mesai yatmıyor. bu sebeple işten ayrılıp dava açsam kıdem tazminatımı alabilirmiyim. ayrıca göz okutma sistemi ile geçerli fazla mesai ispatım var. bilgi verebilirseniz çok memnun olurum iyi günler.

        1. Murat bey fazla mesailerin ödenmemesi elbette bir haklı fesih nedenidir. Ama bunun için sözleşmenizi incelemeniz, bordronuza bakmanız ve fazla mesailerin yasal olarak ödenmediğinden emin olmanız gerekir. Eminseniz, haklı fesih yapabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir