Olağanüstü hal boyunca işçi çıkarmak yasak mı?

Olağanüstü hal süresince işçi çıkarılabilir mi?

Bilindiği üzere ülkemizde 21.07.2016 tarihinden itibaren 90 gün süreyle olağanüstü hal ilan edildi. Bunun sonucu olarak da bir takım kısıtlamaların gündeme gelmesi bekleniyor. Bunlardan birisi de işçilerin işten çıkarılmalarıyla ilgilidir. Peki işçilerle ilgili, olağanüstü halin getirdiği sınırlamalar nelerdir?

Olağanüstü hal nedir?

Anayasamızda yer alan hükümlere göre; anayasa ile kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin ortaya çıkması veya şiddet olayları sebebiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması hallerinde, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Milli Güvenlik Kurulunun da görüşünü aldıktan sonra yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilmektedir. Bu kapsamda bir takım sınırlamalar ve olağan üstü uygulamalar olacak ve işçiler de doğal olarak bundan etkilenecektir.

Olağanüstü hal kanununda işçilere yönelik hükümler

Olağanüstü hal ilan edildiğine uygulanacak hükümler ve bunların esasları Olağanüstü Hal Kanunu ile belirlenmiştir. Bu kanunun 11inci maddesinde de işçileri ilgilendiren bir fıkra bulunmaktadır. Buna göre; işçinin isteği, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, sağlık sebepleri, normal emeklilik ve belirli süresinin bitişi nedeniyle hizmet akdinin sona ermesi veya feshi dışında kalan hallerde işçi çıkartmalarını işverenin de durumunu dikkate alarak üç aylık bir süreyi aşmamak kaydıyla izne bağlamak veya ertelemek, alınacak tedbirler arasında sayılmıştır.

İşçi çıkarılması sınırlanabilir

Yukarıdaki hükümden de anlaşılacağı üzere bazı hallerde işçi çıkarma tedbir olarak izne bağlanabilmekte ya da olağanüstü hal süresince ertelenebilmektedir. Ancak aşağıda yazılı hallerde izin ya da erteleme söz konusu olmamaktadır.

  • İşçinin istifa etmesi
  • İş Kanununun 24 ve 25inci maddelerinin II. Fıkrasında yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı haller ve I. Fıkrasında yer alan sağlık sebepleri nedeniyle işten ayrılmak / işten çıkarmak
  • İşçinin emeklilik nedeniyle ayrılmak istemesi
  • Belirli süreli bir iş sözleşmesinin süresinin bitmesi nedeniyle işten ayrılmak / işten çıkarmak

Diğer hallerde ne olacak?

Bir başka deyişle yukarıda sıraladığım haller gündeme geldiğinde, izin ya da erteleme kararı dikkate alınmayacaktır. Ancak bu haller dışında işçi çıkarılmak istendiğinde, alınan tedbir kararına göre ya izin alınacak ya da işçinin işten çıkarılması ertelenecektir.

Yazılı tedbir kararı şart

Olağanüstü hal kanununda yer alan bu sınırlama, ancak yetkili makamlarca alınan yazılı bir tedbir kararı ile mümkün alabilecektir. Yani kanundaki bu maddenin varlığı, tek başına izin ya da erteleme için yeterli değildir. Olağanüstü hal ilan edilmişse bile, işverenlerin şu an için mevcut düzen ile devam etmeleri gerekmektedir. Ancak, bu konudaki bir izne bağlama ya da erteleme resmi olarak yayımlandığında, yukarıdaki hükümler geçerli hale gelecektir.

SONUÇ

olaganustu hal isci cikarilmasi

Gün itibariyle işçilerin işten çıkarılmasına ilişkin her hangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Ancak yetkili makamların, yukarıda bahsettiğimiz tedbiri yazılı olarak alması ve ilan etmesi durumunda tüm işverenler bu kurallara uymakla mükelleftir.

Ancak burada unutulmaması gereken husus; işçi çıkarmanın her türlüsünün izne bağlanmayacağı ya da ertelenmeyeceği, işçinin kendi isteğiyle istifa etmesi, emeklilik nedeniyle işten ayrılmak istemesi, belirli süreli bir iş sözleşmesinin süresinin dolması ya da İş Kanununun 24/I ve 24/II ile 25/I ve 25/II maddeleri gereğince yapılacak fesihlerin geçerli olacağıdır.

Böyle bir izne bağlama ya da erteleme tedbirinin yazılı olarak alınması ve ilan edilmesi durumunda, yukarıda belirttiğim istisnalar dışında işçi çıkarılması izne bağlanabilecek veya olağanüstü hal süresince ertelenebilecektir.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

253 Yorum

  1. Merhaba Mustafa Bey,

    10.11.2016 tarihinde bir inşaat şirketinde İşkur’dan engelli statüsünde işe başladım. ilk başladığımda 50 den fazla çalışanı vardı. Şimdi şirkette çalışan sayısı 33 e indi. Şirket bize maliyetin fazla oluyor diyerek 27.04.2017 tarihinde ihtar göndererek işime son verecek. 6 ay dolmadığı için işe iade davası açamıyorum. OHAL de çıkarıldığım için işe iade davası açabilir miyim?

  2. Hayırlı günler Mustafa Bey asgari ucretle calışmaktayım , iş veren işten çıkarmak ıstedıgını soyledı bende tamam dedım ohal donemınde haklarım nelerdır bılgı alabılırmıyım? Hak olarak ogleden sonra calısmama ve yıllık tazmınat olarak 1,5 maas ile hesaplanıyormuş doğrumudur?

    1. Emre bey olağanüstü hal ile normal dönem arasında haklarınız açısından bir fark bulunmamaktadır. İhbar süreleri ve kıdem tazminatı ile ilgili yazılarıma bakmanızı öneririm.

  3. merhaba annem 12 yıl 7 ay dır bir iş yerinde kesintisiz çalışmaktadır.yaklaşık 10 aydır kanser tedavisi gördü ve rapor kullandı.şimdi dr lar artık rapor veremeyeceklerini ve isterse çelışabileceğini söylüyorlar.işyeri ise onunla çalışmak istemediklerini ve işten çıkışını yapacaklarını söylüyor.şu anda ülkemizde ohal olduğu için madde 28 den çıkış yaptıklarında işsizlik maaşı alamayacağını ve ihpar alamayacağını sadece kıdem alabileceni söylüyorlar.bu arada annemin emeklilik primi dolu yaş bekliyor.bu durumlarda işsizlik maaşı alamaz ve ihpar alamazmı ve işe iade davası açamayacağını söylüyorlar.bu durumda ne yapabiliriz.teşekkürler.

    1. Nurgül hanım öncelikle çok geçmiş olsun. Annenizi işveren isten çıkaracaksa, onların bildirdiği çıkış kodu İşkur tarafından dikkate alınacak ve ona göre işsizlik maaşı bağlanacak ya da bağlanmayacaktır. Ama ne olursa olsun, bunun aksi her zaman iddia edilebilir ve dava açılabilir. Bir gelişme olduğunda somut bilgi verirseniz, elimden geldiğince doğru yönlendirmeye çalışırım.

  4. OHAL SÜRESİNCE 15 YIL 3600 GÜN DOLDURULDUĞU İÇİN KIDEM TAZMİANTI ALINABİLİNİYOR MU?
    OHAL İN BUNA ENGELLEYİCİ BİR DURUMU VAR MIDIR?

  5. merhaba
    1800 maaş alıyorum ama askirisini yatırıyorlar gerikalanı alden alıyordum fazla mesayi yaptırıyorlardı vermiyorlardı verdiklieri fazla mesay,ler,de 100%50den hasaplıyorlardı
    makemeye veripde bunları kanıtlaran ne olur

  6. merhaba
    calışdıhım iş yerini skg şikayet etim 2 gun sonra beni işden cakardılar
    ohalın bana ne gibi vadası olur

    1. Tevfik bey Ohalin size faydası da zararı da olmaz. Bu durumda şartlarınız varsa bir an önce işe iade davası açabilirsiniz. Bir avukatla görüşmelisiniz.

        1. Böyle bir şey yasal olmaz. Eğer bu gerekçeyle işten çıkarılırsanız, hakkınızı mahkemede arayabilirsiniz.

  7. Merhaba efendim benim sigortam odeniyor yanliz maasimi elden aliyorum acaba ilerleyen gunde bana zorluk cikarmi

    1. Elbette çıkarabilir. Özellikle aldığınız maaş, resmiyette görünenden fazlaysa; ileride olası bir işten ayrılma halinde birçok hakkınız daha az hesaplanacak ve ödenecektir.

  8. Merhaba mustafa bey ben 01/03/2006 ve 01/01/2009 akadar türktelekomda taşörön olarak çalıştım dahasonrada 01/02/2009 dan 02/01/2017 tarihindede üniversitede çalıştım tabi bunlar devletin kurumları vebana fetö/pdy muzahir yani yandaş firma da ssk kaydım var deyip işten attılar ssk kaydım 2008 deki çalıştığımız firmaya aitmiş ama bufirmaları biz seçmiyoruz işe iade davası açtım ama kazanamassın diyorlar kazansan da kurum almazmış sizden isteğim başka yolları varmı bu işten nasıl temizleniriz teşekkürler

  9. Merhaba Mustafa Bey; ben özel bir şirkette 2 senedir çalışıyorum, ben ve birkaç tane çalışan işçi sebepsiz bir şekilde işten cikartildik.bu durum da ohal nedeniyle maaş alabilirmiyim?teşekkür ediyorum.

  10. mustafa bey merhaba
    27 temmuzda hic bir bılgı verılmede işsden cıkarıldım.3 yıllık sözlesmem vardı.17 yıl 10 ayda calısdım sırkette .
    isten cıkarıldıgımda izinlıydım.sirket kapatıldı.
    hicbır sosyal hakkımı alamadım.duydugum kadarıyla tazmınatlarımız verılecekmıs.3 yıllık sözlesmem olan kısmı olan ücretıde alabılecekmıyım.vermez ler ıse yasal yollar varmıdır

  11. Merhaba Mustafa Bey. Ben belediyede taşeron olarak çalışıyordum. Feto / pdy kapsamında eşim KHK ile belediyeden ihraç edildi. Daha sonra benim de işime son verildi. Sozlememi yenileyemeyeceklerini söylediler. Yapilan arastirmlarda hakkimda olumsuz bir duruma rastlanmadi .Gerekçesi sadece eşimin ihraç olmasıymis.Bununla ilgili bu kapsamda ise iade davası açmak mantıklı olur mu. Tesekkurler

    1. İşe iade davası açma şartlarına sahipseniz, 1 ay içinde davanızı açabilirsiniz. 1 ayı geçirmeniz durumunda işe iade davası açamayacağınızı unutmayın.

    2. Ohal kapsamında eşim ihraç olduğu için bir kaç hukukçuya bu durumu danıştim fakat bu davayi açarsam kazanamayagim yonunde bir izlenim verdiler ve bunun sonunda tüm dava masraflarının üzerime kalacağını söylediler . Ben de dolayısıyla bi tedirgin oldum . Bu davayı açmak istiyorum ama çok kararsızım . Normal şartlarda kazanabilecegimi fakat konu eşimin fetoden ihraç olması neden gösterildiği için davanın olumsuz sonuçlanacagi yüksek ihtimal olduğu tarafıma yansıtılDi. Bu nedenle davayı açma konusundaki tereddutum budur .teşekkürler

  12. Mustafa bey ohal de işçi çıkarmak mümkün mü eğer işçi işinden ayrılmak istemiyorsa yine de tüm haklarını vererek işveren işcisini çıkarabilir mi dava açıp işe geri dönme yasasından faydalanabilirmiyim

  13. selam mustafa bey ohalden 6370 sayılı yazıya istinade şüpheli durum olarak işten çıkarıldım işkura başvuruyorum işkur dada 36 madde koyulmuş işsizlikte alamıyorum bu şüpheli durum ispatlanmasssa bu mağduriyetimi nasıl giderebilirim bu istirayı atan suçlu olmuyormu bu durmda kolay gelsin

  14. Slm mustafa bey isten atildim 6370 sayili yazi supheli durum peki bu suphe durumu kanitlanmazsa bu maddeyi bize birakan suc islemiyomu nasilda boyle bu sucla suclaniyom suphe oluyormu isime donemibilirmiyim kanit olmazsa

  15. Merhaba mustafa bey İstanbulda bi site yönetiminde muhasebeci olarak calısıyorum 1 yıl 6 aydır iş yeriyle bi sıkıntım yok olmadıda bugune kadar ama bu ay sonu ısten cıkılcak eleman var dıye dıye soyledıler. bize İŞ Sözleşmem yok girdim zaman yapmadılar ohal suresınce beni işten cıkartabılırlermi sebepsiz yere cıkartırsalarda hakkımı nerde araya bilirim? Bu arada işten cıkarma masraf azaltmak ıcın dıcekler bize Teşekkürler.

    1. İşçi çıkarmaya ya da işten çıkmaya şu anda OHALin bir etkisi bulunmamaktadır. Genel kurallar kapsamında durumunuzu değerlendirebilirsinz.

  16. Kolay gelsin efendim. Ben 8 senedir belediyenin iştiraki olan bir şirkette taşeron olarak görev yapmaktaydım. iş yerim beni malum bu son olaylardan dolayı 36. maddeden işten çıkardı. benden 8 senedir işsizlik maaşı kesintisi yapıldığı halde iş kur işsizlik maaşı vermedi.haklılar mı sizce değilse nasıl bir itiraz yolu izlemeliyim. 

    Şimdiden teşekkür ediyorum. Allaha emanet olun. Hakkınızı helal edin efendim..

    1. Çıkış kodunuz büyük ihtimalle 36 bildirildiğinden, İşkur size işsizlik maaşı bağlamayacaktır. Bu hususta İşkur kodla bağlı olduğundan, yapılabilecek bir şey bulunmamaktadır.

  17. Mrb efendim.2005 ten beri bir is yerinde calisyrum.ilk 5 yil sigortam yapilmamis.sonrasinda 3 ay kadr yapilmis.ve sonrasinda 3yil 7 ay kadr yapilmis.ve sonrasinda 16 ay kadr yapilmamis.ve sonrasinda sigortam yapilmis.ve benim calistgimi sigortasiz calsitgim donemlerdeki sigortali calisan arakadslarim biliyor yani sigortali ve sigortasiz toplamda 3600 gunu doldurmus bulunuyrum.tazminatimi alabiliyrmuyum.ikinci sorum ise askeri ucretin uc kati kadr maas aliyrum ve askeri ucretten odeniyor maasim bunun ispati mumkunmu

    1. 3600 günden tazminat alamazsınız çünkü önemli olan SGK kayıtlarıdır. Ancak ileride işten ayrıldıktan sonra dava açarak yatırılmayan günlerinizin primlerinin yatırılmasını sağlayabilirsiniz. Elden maaş ödeme ise ayrı bir sorun. Şu yazımdan bilgi edinebilirsiniz.

  18. Merhaba 20 yılı aşkın bir süredir özel bir şirkette çalışıyorum bulunduğum bölüm kapanması nedenli işime son verilmek isteniyor fakat emekliliğim için de gün sayım doldu fakat yaş için 18 ayım kaldı. Nasıl hak talep edebilirim kalna 18 ay için neler yapabilirim

    1. Kalan 18 ayınızı beklemekten başka yapabileceğiniz bir şey yok. Bölüm kapatıldığı için işinize son veriliyorsa, kıdem tazminatı ve diğer haklarınızın da ödenmesi gerekiyor.

  19. 2 ay once isveren tarafindan isten cikarildim madde4 den.ve hala masimi ve belirledi tazminatimi alamadim.ne yapmam gerekiyo. Tesekkurler.

    1. Bu durumda bir ihtarname çekin ve alacağınız yine ödenmezse mecburen dava açmanız gerekecektir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir