Olağanüstü halde kapatılan kurumlardaki işçilerin hakları

Olağanüstü halde kapatılan kurumlardaki işçiler

Bildiğiniz üzere 21.07.2016 tarihinden geçerli olmak üzere ülkemizde 90 gün süreli olağanüstü hal ilan edildi. Bu kapsamda Bakanlar Kurulunca çıkarılan ve 23.07.2016 tarihli resmi gazetede yayımlanan 667 sayılı KHK ile birçok dernek, vakıf, sağlık kuruluşu ve özel okul kapatıldı. Bu işyerlerinde çalışan işçilerin durumu ne olacak? İşçiler, kıdem tazminatı başta olmak üzere haklarını alabilecekler mi?

667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname

Bu konuda bakılması gereken ilk yer elbette KHK’nın kendisidir. KHK’yı incelediğimizde, ekli listelerindeki kurum ve kuruluşları kapattığını görüyoruz. Ancak, burada çalışan işçilerin durumları ile ilgili bir bilgiye ya da esasa rastlamıyoruz. O halde, bu hususta yeni bir düzenleme yapılana kadar, genel İş Kanunu hükümleri çerçevesinde çözüm aramamız doğru olacaktır.

İşyeri kapanan işçinin hakları

Genel olarak işyeri kapanan bir işçinin haklarının neler olduğunu şu yazımda açıklamıştım. Bu yazımdan da görüleceği üzere, işyeri kapanan işçilerin ihbar ve kıdem tazminatı ile varsa yıllık izin ücretlerini alma hakkı bulunmaktadır. Ancak bu seferki durum biraz farklıdır. İşyerleri kapanmamış, devlet tarafından kapatılmıştır. Peki bu durumda işçilerin bu hakları ne olacak?

Kıdem tazminatı hakkı

Devlet tarafından kapatılan bu okullarda, hastanelerde, derneklerde, vakıflarda, üniversitelerde ve diğer işyerlerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatı hakkının olduğunu kabul etmek gerekir. Çünkü bu işçiler, kendi iradeleri dışında işlerini kaybetmiştir ve 147 sayılı eski İş Kanununun 14üncü maddesi gereğince kıdem tazminatlarını hak etmektedir.

Yıllık izin ücreti hakkı

Yine bu işçilerin içinde, henüz kullanamadığı yıllık ücretli izni bulunanlar varsa, bunlara bakiye yıllık izinlerine ilişkin ücretlerinin de ödenmesi gerekecektir.

İhbar tazminatı hakkı

kapanan kurumlar isci kidem tazminati

Bu konuda bir tereddüt bulunduğunu söylemek isterim. Normal şartlar altında kapanan bir işyeri olsaydı, bu işyeri işçilerine; işyerinin kapanacağını ve sözleşmelerinin feshedileceğini belirli bir süre önceden bildirmek zorundaydı. Bu bildirimin yapılmaması halinde ihbar tazminatı gündeme geliyordu. Ancak mevcut durum oldukça farklı. İşverenlerin işçilerine bildirim yapmaya vakitlerinin olmadığı bir gerçek. Çünkü bu işyerleri devlet tarafından kapatıldı. Ama işçilerin ihbar tazminatları ne olacak?

Kanaatimce bu konuda kanun koyucunun acilen bir kararname ya da genelge yayımlaması ve ihbar tazminatı ödenip ödenmeyeceğini açıklığa kavuşturması gerekmektedir.

İşçi, bu haklarını kimden talep edecek?

Bir başka kritik soru da budur. Aksine bir düzenleme yapılmadıkça, işçinin muhatabı kapatılan işyeri olacaktır. Kanun hükmünde kararnamede açık bir şekilde kapatılan işyerlerinin “her türlü borçlarından dolayı” hiçbir şekilde hazineden hak ve talepte bulunulamayacağı belirtilmektedir. Görünen o ki; hal edilen tazminatlar ve ücretler için başvuru adresi, kapatılan bu işyerlerinin sahibi işverenler olacaktır.

İşverenler tüm işçilerin haklarını ödeyebilecek mi?

Bunun çok zor olduğunu herkesin kabul edeceğini düşünüyorum. Bir anda tazminatları ve diğer ücretleri ödenmesi gereken binlerce çalışan sıraya girecek ve haklarını talep edecek. İşçilere tavsiyem, bir an önce ihtarname göndererek bu işyerlerinden alacaklarını talep etmeleri ve ödenmemesi halinde acilen dava açmaları yönündedir.

Yetkili makamlar düzenleme yapmalı

Bütün bu yazının, genel iş hukuku bilgilerinden yola çıkarak yazıldığını anlamışsınızdır. Bunun nedeni, kapatılan işyerlerindeki işçilerin durumlarıyla ilgili her hangi resmi yazının yayımlanmamış olması. Bu işçilerin haklarının ne olacağı, bunları devletin üstlenip üstlenmeyeceği ve benzeri durumlarla ilgili bir genelge yayımlanmasının çok yararlı olacağına inanıyorum. Aksi takdirde, genel hükümler çerçevesine işçiler haklarını arayacak ve ortama belirsizlik hakim olacaktır.

SONUÇ

Dernekler, vakıflar, okullar, üniversiteler, hastaneler, dershaneler ve benzeri birçok kuruluş 23.07.2016 tarihi itibariyle kapatıldı. Bunların mal ve mülklerine ilişkin hükümler de kısmen KHK’da yerini aldı.

Ancak buralarda çalışan işçiler için de belirsizlikleri ortadan kaldırmak ve iş mahkemelerine yol göstermek anlamında bir genelge yayımlanması gerektiğini düşünüyorum. Bu genelge ile devlet, bu işçi alacaklarını garanti altına alabileceği gibi tersine bir yol da izleyebilir. Bu, idari makamların tercihi olacaktır. Ancak ne olursa olsun açıklayıcı bir genelgeye ihtiyaç olduğu unutulmamalıdır. Bu kapsamda bir genelge yayımlanması halinde bu yazı güncellenecektir.

 

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

89 Yorum

  1. Merhaba Mustafa Bey ben engelli olarak fetönün okuluna işçi olarak İşkur tarafından gönderildim 23 temmuz 2017 de okul kapatıldı ve 2 aylık maaş ve tazmimatlarımız kaldı İşkur dan belge aldım beni fetönün okuluna gönderdikleri ne dahil benim bu arkadaşlardan farkım varmı engelliyim ve beni bu okula devletin iş kuru gö derdi ne yapmam lazım

  2. Ben kapatılan okulda temizlik işçisi olarak çalışıyordum okul devlete geçmeden önce çıkarıldım ve tazminat bedeli olarak şirket senedi aldım şimdi ise muhatap bulamıyoruz gerçekten pisikolojim bozuldu zaten zor geçiniyoruz allah aşkına ne yapmamız getekiyor u konuda lütfen bizi aydınlatırsanız eviniriz

    1. İsa bey ne yazık ki yapacak fazla bir şey yok. Muhatabınız eski işvereniniz, bu nedenle bir avukata danışmanızda yarar var.

  3. Mustafa bey merhaba, iş yerimiz büyük bir Holdinge bağlı matbaa çalışanlarıydık 25 ağustos 2016 tarihinde KHK dan dolayı kapatıldı ancak işçiler sgk nın 18. kodu ile 11 ağustos tarihine göre işlem yaparak görevlerine son verildi. Toplamda 145 kişi, işsizlik fonundan da yararlandılar. Aradan 3 ay geçtikten sonra fark ettik çıkışlarımızın tarihleri 27 temmuza çekilmiş. Tüm alacaklarımız kıdem, ihbar, izin ve 2 aylık maaş alacaklarımız tarafımıza ödenmedi. Holding halen faliyet göstermektedir. Alacaklarımız için iş yerine müraacat ettiğimizde KHK dan dolayı kapatıldı tazminatlarınız için karar yok ödenemez bekleyeceksiniz cevabı almaktayız. Ancak işsizlik maaşları bitti insanların gelirleri yok, aileler dağılma noktasında ve perişan durumdalar. İntihar noktasına gelen arkadaşlarımız var. Allah aşkına bir akıl verin ne yapabiliriz?

    1. Merhaba. Bu durumda yapılabilecek tek şey dava açmaktır. Başka bir yolunun olmadığını söylemeliyim. Artık kararı iş mahkemesi vereceğinden, sonucunu bilmemiz ise mümkün olmaz.

  4. bizler işvereni yıllarca idare ettik iş yok diye bizi sömurduler üç kurusa çalıştık şimdide en büyük tokat dı devletimiz vurdu işsiz güçsüz kaldık maaş ve senelerdir çalıştıgımız kidem ve ihbar tazminatı alacaklarımızı alamadan kapı dışarı ettiler DEVLET BİZLERE EL ATMALI

  5. Merhaba 1.5 yıldır kurumsal bir firmada görev yapmaktayım. Şirketimize kayyum ataması yapıldı ve çok sayıda işçi çıkartıldı. Çıkartılma durumunda tazminatımı kaç ay içerisinde alabilirim. Şuanda ohal dolayısıyla gecikmeli yapılacağı belirtildi. 2 yılı bulabilecek bir süreçten bahsedildi. Bu gibi durumda ne yapabiliriz. Konu hakkında kısa bir bilgi paylaşabilir misiniz.

    1. Merve hanım normalde kıdem tazminatının derhal ödenmesi gerekir. Ama şirketinizin hukuki durumunu tam olarak bilemiyorum. Hangi gerekçeyle böyle bir şey söylediklerini de anlamadım. Ancak temel kural, kıdem tazminatının en kısa sürede ödenmesidir.

  6. 5 yıldır özel sektörde att olarak çalışmektaydım doğum iznine ayrıldım 15 temuz toplu çıkış yapıldığını 22temuzda ohal kapsamıyla devlet el koyduğunu öğredim haklarımın hiç birini alamadım bunun için ne yapmam gerekir

  7. Mustafa Bey Ben 01.07.2016 tarihinde 3600 kısmı emekllik dilekçemi verdim.Fakat halla tazminatımı alamadım.İş kura baş vurdum yazı yolladılar.tazminatım gözükmekte fakat işyeri hala çalışıyor tmsf de ama inka ile iletişime geçtiğimde belli değil diyorlar.Mahkemeye verenlerde bekletiliyor.Ben kısacası tazminatımı geçte olsa alabileckmiyim.Ne yapmamız lazım

  8. Mustafa Bey merhaba bir dernekte antifreeze olarak calisiyordum darbeden sonra dernek kapatildi cagoglu defterdarligina gidip temmuz ayinda ihbar Ve kidem taz. Için basvurdum fakat Her gittigimde 2 aye sonra gelin diyorlar bu Konuda devletimiz iscilerin magduriyeti için ne yapacak odemelerimizi ne zaman alabilecegiz bilge verirseniz ayrica surekli defterdarliga gitmek yerine tel lie bilgi alabilecegimiz bir yer var mi ilginize cok tesekkur ederim allah razi olsun

    1. Bu konuda beklemekten başka yapılabilecek bir şey şu anda yok. Benim de bu hususta bilgim sınırlı.

  9. Selamun aleykum Mustafa bey ben özel bi kurumda iki yıl temizlikci olarak çalıştım ohalden dolayı kapatıldı ve ben kıdemli tazminatını alamadim ne yapmam lazım askere gitcem biran önce halletmem lazım allah rızası için yardım et

    1. İrfan bey şu anda yapılabilecek fazla bir şey yok. Siz kıdem tazminatı talebinizi işverenden yapın, ödenmezse mecburen dava açarak almanız gerekecek.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir