Özel okul öğretmenleri tazminat alabilir mi?

Başlarken

Özel okullarda görev yapan öğretmenler “Özel Öğretim Kurumları Kanununu” kapsamında İş Kanununa tabi olarak çalışmaktadır. İşçilerin en tabi haklarından olan kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı konularında özel okul öğretmenlerinin bazen tereddüde düştüklerini görmekteyiz. Bu tereddüt, öğretmenlerin iş sözleşmelerinin her yıl yenilenmesinden yani belirli süreli olarak yapılmasından kaynaklanmaktadır. O halde bu konuyu netleştirelim.

Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı İş Kanununa tabi olarak bir işyerinde çalışan işçinin o işyerindeki çalışmalarına karşılık işten ayrılırken toplu olarak aldığı ve çalıştığı her yıl için bir aylık brüt maaşı tutarında hesaplanan bir ödemedir. Ancak kıdem tazminatının hak edilmesi için bazı şartlar vardır. Bu şartların taşınmadığı durumlarda, kıdem tazminatı hakkı ortadan kalkar.

Kıdem tazminatının ne olduğunu ve nasıl hesaplanacağını daha önce yazmıştım. Ayrıca hazırlamış olduğum kıdem tazminatı şeması ile de kıdem tazminatı almaya hak kazanıp kazanmadığınızı kolayca bulabileceğiniz bir tabloyu sizlere daha önce sunmuştum. Bu yazılarımı inceleyerek konu hakkında fikir sahibi olabilirsiniz.

İhbar tazminatı nedir?

İhbar tazminatı da belirli koşullar oluştuğunda işçinin hak ettiği bir ödemedir. Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin iş akdi İş Kanununun 17nci maddesi kapsamında feshedilecekse, işçiye belli bir süre önceden bu durumun bildirilmesi gerekir. Bu süre ise işçinin kıdemine göre belirlenmekte olup en az 2 hafta, en çok 8 haftadır. İşte bu süreleri beklemek istemeyen işveren, işçisini hemen işten çıkarmak istiyorsa bu 2, 4, 6 ya da 8 haftalık sürelerin ücretini peşin ödeyerek işçiyi işten çıkarabilir. Yapılan bu ödeme ise ihbar tazminatı olarak bilinir.

İhbar tazminatının ne olduğunu bir başka yazımda anlatmıştım. Aynı zamanda işçinin istifa etmesi halinde ihbar tazminatı alıp alamayacağıyla ilgili yazıma da buradan göz atabilirsiniz.

Öğretmenin kıdem tazminatı

Kıdem tazminatı almanın şartları olduğunu belirtmiştik. Bu şartları taşıdıktan sonra öğretmenler de dahil bütün işçilerin kıdem tazminatına hak kazanması gerekir. Burada öğretmenlerle ilgili en önemli husus, sözleşmenin yenilenmemesi halidir. Bu durumda da can alıcı soru, sözleşmeyi kimin yenilemediğidir.

Bilindiği üzere öğretmenler mevzuat gereği belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalışmak zorundadırlar. Yani okul ile öğretmen her sene sözleşme yenilerler.

İşte sözleşme yenileme zamanında okul, öğretmenle sözleşme yenilemeyeceğini sözlü ya da yazılı olarak beyan ediyorsa ya da hali hazırda bir başka öğretmenle sözleşme imzaladığı anlaşılıyorsa öğretmen kıdem tazminatına hak kazanmış demektir.

Ama öğretmen, sözleşme yenilemeye yanaşmıyorsa ya da bir başka okulla sözleşme imzalamışsa bu durumda kıdem tazminatı hakkını kaybetmiş demektir.

Öğretmenin ihbar tazminatı

İhbar sürelerini ve dolayısıyla ihbar tazminatını düzenleyen İş Kanununun 17nci maddesi açık bir şekilde, ihbar süreleri için “belirsiz süreli” iş sözleşmesini ön şart olarak ortaya koymuştur. O halde belirli süreli iş sözleşmesinin imzalandığı bir durumda ihbar tazminatı kesinlikle söz konusu olmayacaktır.

Belirli süreli iş sözleşmesi imzalamak öğretmenler için bir zorunluluk olduğundan, özel okulda görev yapan bir öğretmenin ihbar tazminatı hiçbir şekilde söz konusu olmayacaktır.

SONUÇ

Özel okulda görev yapan bir öğretmen için ihbar tazminatı kesinlikle söz konusu olmazken kıdem tazminatı ise aşağıdaki durumlara göre belirlenir.

  • Sözleşmeyi okul yenilememişse, öğretmen kıdem tazminatına hak kazanır.
  • Sözleşmeyi öğretmen yenilememişse, kıdem tazminatı hakkını kaybeder.

Not:

Bu iki temel kuralın istisnası şudur. Eğer sözleşme yenilemeyen okulun haklı bir nedeni varsa öğretmen kıdem tazminatı alamaz. Aynı şekilde sözleşme yenilemeyen öğretmenin haklı bir nedeni varsa bu kez öğretmen kıdem tazminatına hak kazanır.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

76 Yorum

  1. Merhaba özel bir okulda çalışmaktayım ve sigortasız 1.5ay çalıştım sigortamın hala başlamadığını dile getirdiğimde kurum yönetimiyle tartıştık ve beni işten çıkartmak için uğraşıyorlar. Şuanda işten çıkarsam dönem ortasındayım ve öğretmen oldugum için heryer kadrosunu tamamladı işsiz kalacağım bu maduriyetimi tazmin edebilirmiyim veya nasıl bir yol izlemeliyim

    1. Merhaba. Sigortasız çalıştırılmanız yasal değil. Ama tavsiyem; eğer işe ihtiyacınız varsa çalışmaya devam edin ve ayrıldıktan sonra dava açarak tüm haklarınızı alın.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.