Radyasyonla çalışanların fazla mesai hesabı

İş kanununa tabi olarak çalışan işçiler için genel kural, haftalık çalışma süresinin en çok 45 saat olması ve bunun üzerindeki çalışmaların fazla mesai olarak kabul edilmesidir. Ancak radyasyonla çalışanlar için özel düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre, radyasyonla çalışan bir işçinin fazla mesaisi nasıl hesaplanır?

Radyasyonla çalışma

Öncelikle bu kavramın açıklanması gerekir. Radyasyonla çalışan; iyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerlerde ve bu iş ve işlemlerle çalışan kişileri ifade etmektedir.

Yargıtay kararlarında, kişinin radyasyonla çalışıp çalışmadığının tespiti konusunda tereddüt olduğunda bazı araştırmaların yapılması yerel mahkemeden talep edilmektedir. Bu kapsamda; çalışanın SGK Medula Sistem kayıtları tetkik edilmekte ve süreklilik arz edecek şekilde radyasyona maruz kalıp kalmadığının bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi istenmektedir.

Radyasyonla çalışmada haftalık çalışma süresi

Bu konuda internette kafa karışıklığı olduğunu gördüm. Bazı kaynaklarda günlük 5 saat ve bazı kaynaklarda ise günlük 7 saatlik çalışmadan bahsediliyor. Bunun sebebi; onlarca yıldır devam eden bir uygulamanın 21/01/2010 tarihinde değişmiş olmasıdır.

Önce eski uygulamadan bahsedelim. Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamnamenin 21inci maddesinde açık bir şekilde “Röntgen ve radyom ile daimi olarak günde beş saatten fazla çalışılamaz” hükmü yer almaktadır.

1939 yılından 2010 yılına kadar da bu mevzuat hükmü geçerliliğini korumuştur ve çalışanın günlük çalışma süresi 5 saat ile sınırlandırılmıştır.

Bankacılar fazla mesai ücreti alabilir mi?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Ancak 21/01/2010 tarihinde Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanuna eklenen Ek Madde 1 ile bu durum değişmiştir.

Yeni maddeye göre “İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresi 35 saat” olarak belirlenmiştir.

Radyoloji çalışanlarının fazla mesaisi

röntgen sonucu

Eski mevzuat hükmü geçerliyken, fazla mesai hesabında haftalık 27,5 saat üzerinden hesaplama yapılıyordu. Çünkü yine aynı nizamnameye göre, radyasyonla çalışan işçilere haftada 1,5 gün izin verilmesi şarttı. Böyle olunca, günlük 5 saatten 5,5 günün karşılığı olarak haftalık çalışma süresinin 27,5 saat olduğu anlaşılıyordu.

Ancak artık haftalık çalışma süresi 35 saat olarak belirlendiğine göre, radyasyonla çalışan işçilere yapılacak fazla mesai ödemeleri, 35 saatten çok çalışmaları halinde gündeme gelecektir.

Nitekim bir Yargıtay kararında şöyle denilmektedir:

“Somut olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının fazla mesai alacağı hesaplanırken 5947 sayılı Yasanın 9. maddesi ile 3153 sayılı Yasaya eklenen ek madde dikkate alınmamış olup, söz konusu yasal düzenlemenin sadece kamuda çalışan Radyoloji Teknisyenlerine uygulanması gerektiği, kamuda çalışmayan Radyoloji Teknisyenleri bakımından ise yasa değişikliği öncesindeki düzenlemelerin uygulanması gerektiği belirtilmiş ve haftalık 35 saati değil, haftalık 27,5 saati aşan çalışmanın fazla çalışma olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. 2010 yılı Ocak ayında yürürlüğe giren 5947 sayılı Yasanın 9. maddesi ile 3153 sayılı Yasaya eklenen ek maddede kamu çalışanı yada kamu çalışanı olmayan ayrımı yapılmaksızın, İyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresinin 35 saat olduğu açıkça belirtilmiştir. Yasal düzenleme ile haftalık çalışma süresi 35 saat olarak açıkça belirlendiği halde, yasal düzenlemeye rağmen 27,5 saati aşan çalışmanın fazla çalışma olduğunun kabulü ve buna göre hesaplama yapılmış olması hatalıdır. 5947 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemeye uygun olarak davacının fazla mesai alacağının hesaplanması gerekirken, yazılı şekilde hatalı değerlendirme ile yapılan hesaplamaya göre karar verilmiş olması bozma nedenidir.” (7 Hukuk, 2013/20580 E.)

SONUÇ

Yukarıda ayrıntılı olarak açıkladığımız üzere; radyasyonla çalışanın haftalık çalışma süresi en çok 35 saattir. Bu işçinin haftalık 35 saatin üzerinde çalıştırılması halinde ise, 35 saatin üzerindeki her bir saatin en az %50 zamlı olacak şekilde fazla mesai olarak ödenmesi gerekir.

Radyasyonla çalışanların şua izni hakkı için şu yazımıza göz atabilirsiniz:

iscidunyasi.com/radyasyon-ile-calisan-iscinin-yillik-izin-suresi

 


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.