Sendika nasıl kurulur? Kimler sendika kurabilir?

Sendika kim tarafından ve nasıl kurulur?

İşçi haklarının sağlanması ve iş barışının tesis edilmesi açısından büyük öneme sahip olan sendikalarla ilgili merak edilen hususlardan biri de bunların kim tarafından ve nasıl kurulacağıdır. Bu yazımda özetle kimlerin ve nasıl sendika kurabileceğini sizlerle paylaşacağım.

Kimler sendika kurabilir?

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre; sendika kurucusu olabilmek için iki temel şart aranmaktadır: Fiil ehliyetine sahip olma ve fiilen çalışıyor olma. Bu iki şarta sahip olup aynı zamanda zimmet, irtikap, hırsızlık, rüşvet, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, sahtecilik, hileli iflas, edimin ifasına fesat karıştırma, ihaleye fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık suçlarından her hangi birinden mahkumiyeti bulunmayan gerçek veya tüzel kişiler (tüzel kişilerin temsilcisi gerçek kişiler) sendika kurucusu olabilir.

Sendika kaç kişi ile kurulur?

Bu konuda 6356 sayılı Kanunda bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda ilk akla gelen, en az bir kişi ile sendikanın kurulabileceği olsa da bu yanlış olacaktır. Kanunun 80inci maddesine göre kanunda hüküm bulunmayan hallerde 5253 sayılı Dernekler Kanununun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanacaktır. Dernekler Kanununun 2nci maddesine göre ise, derneğin en az yedi gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulması gerekmektedir. O halde sendika kurulması için de 7 kişiye ihtiyaç vardır.

Sendika kuruluş aşamaları

Bu aşamaları öncelikle ikiye bölmek isterim. İlk aşama, valiliğe verilecek olan dilekçe ve eki belgelerle başlayacaktır. Bunları sırasıyla açıklayalım;

Birinci aşama

sendika nasil kurulur

Sendika kurucuları aşağıdaki üç evrakı, sendikanın merkezinin yer alacağı il valiliğine verirler.

  • Sendika kurulacağına dair dilekçe
  • Sendikanın kuruluş tüzüğü
  • Kurucuların, sendika kurucusu olma şartlarına sahip olduklarına dair yazılı beyanları

İkinci aşama

Tüzük ve kurucuların listesi Vali tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderir. Bakanlık; kuruluşun adına ve merkezine dair bilgileri ile tüzüğünü internet sitesinde ilan eder.

Sendika ne zaman tüzel kişilik kazanır?

Yukarıda belirtilen evrakların ilgili il valiliğine verilmesiyle birlikte sendika tüzel kişilik kazanmış olur. Alınması gereken ayrıca bir onay bulunmamaktadır. Sadece, valilik ya da bakanlık tarafından her hangi bir evrak eksikliği ya da mevzuata aykırı bir durum görülürse, eksikliklerin 1 ay içinde giderilmesi istenir. Giderilmezse, bu kurumlar mahkemeye başvurur ve mahkemece sendikanın faaliyetleri durdurulabileceği gibi aynı zamanda da kapatılabilir.

SONUÇ

Sendika kurulması çok karmaşık bir süreç değildir. Önemli olan, sendika kurma şartlarına sahip 7 kişinin bir araya gelerek yukarıda belirtilen evrakları eksiksiz olarak ilgili il valiliğine vermesidir. Bu andan itibaren sendika tüzel kişilik kazanacak yani kurulmuş olacaktır.

 

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

6 Yorum

  1. Sayın Mustafa bey merhaba . çalıştığım iş kolu otomotiv. sendika getirmek istiyoruz. iş yerinde çalışan arkadaş sayısı 585 kişi çalışıyor . ayrıca bu işyerinin serbest bölgede iş yeride var o işyerinde 2 işçi var. ( serbest bölgelerde sendika kurma hakkı yok ) bu durumda kaç kişi üye olursa sendika hakkımızı kazanırız. ve vereceğiniz bilgiler hangi kanuna girer. cevabınız bekliyoruz.
    saygılarımı sunarım.

    1. Can bey merhaba. Bunun için şu iki şartın birlikte sağlanması gerekir. Öncelikle işyerine gelecek olan sendikanın, bağlı olduğu işkolundaki sendikalı işçilerin ülke çapında en az %1’ine sahip olması gerekir. Ancak bu yeterli olmaz. Bir de, işyerinde çalışan işçilerin en az yarısından bir fazlası bu sendikaya üye olmalıdır ki, toplu iş sözleşmesi için Çalışma Bakanlığından yetki talep edilebilsin. Mevzuat için 6356 sayılı Kanunun 41inci maddesine bakabilirsiniz.

    1. Bu konuda hangi iş kolundaysanız o sendikalarla görüşmelisiniz. Web siteleri üzerinden bağlantı kurabilirsiniz…

  2. Bizim iş yerimizde 700 kişi çalışıyor ve sendika yok. Bir arkadaşım, 500 den fazla çalışanı olan işyerinde mutlaka,zorunlu olarak sendika kurulması gerekir dedi.Bu doğru mu? Mutlaka sendika kurulması yasal bir zorunluluk mu?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.