SGK prim iadesi hangi şartlarda yapılır?

Ödenen primler SGK’dan geri alınabilir mi?

İster işçi olarak ve ister bağkurlu çalışılmış olsun; çalışılan her ay için sigorta primleri bildirilir ve SGK tarafından takip edilir. Yıllarca çalışan bir sigortalı, onbinlerce lira SSK primi ya da sigorta primi öder. Peki ama bir gün gelir de, yıllarca ödenen bu primler SGK’dan geri istenebilir mi? Ödenmiş olan primlerin iadesi hangi koşullarda mümkündür?

Ödenen primler hangi durumlarda geri alınabilir?

Öncelikle şu temel kuralın bilinmesi gerekir. İşçi ya da bağkurlu, ortada hiçbir sebep yokken SGK’ya gider ve “şimdiye kadar adıma yatırılmış tüm sigorta primlerimi bana geri verin” derse, olumsuz cevap alacaktır.

Çünkü sosyal güvenlik sistemimizde böyle bir uygulama yoktur. Ödenen sigorta primlerinin iadesi, ancak belirli şartların varlığı halinde mümkündür. Önce bu durumları maddeler halinde yazalım ve sonra tek tek açıklayalım:

  • Birden çok işyerinde çalışılması
  • Yersiz prim alınması
  • Hizmet borçlanması sonucu prim iadesi
  • Prim eksikliği nedeniyle emekli olunamaması
  • Sigortalının ölümü

Birden çok işyerinde çalışan işçinin primi iade alması

Sigorta hizmet tespit davası ne kadar sürer?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Gerek İş Kanunu ve gerekse sosyal güvenlik mevzuatımız bakımından, işçinin aynı anda birden fazla işyerinde çalışması mümkündür. Bu konuyu daha önce açıklamıştık: iscidunyasi.com/ayni-anda-iki-farkli-isyerinde-calisma

Böyle bir durumda, işçinin sigortası her işyerinde ayrı ayrı bildirilecektir. Sosyal güvenlik sistemimizde, işçi için belirlenmiş bir aylık prim tavanı bulunmaktadır. Brüt asgari ücretin 7,5 katı olan bu tavan, aynı zamanda işçi için SGK’ya bildirilecek en üst ücreti gösterir. İşçi isterse aylık 50.000 lira maaş alsın, prim açısından en çok brüt asgari ücretin 7,5 katı kadar olan kısmı dikkate alınır.

İşte birden fazla işyerinde çalışan bir işçinin, tüm işyerlerinde bildirilen prim tutarı toplamı, bu tavanı aşıyorsa, işçinin tavanın üstündeki primler için iade talep etme hakkı vardır.

Örneğin tavan tutarı 15.000 lira ise ve işçini toplam primi 20.000 lira ise, bu işçi aradaki 5.000 TL’nin “işçi payı” kadar olan kısmını iade alabilecektir.

Yersiz ve yanlış primlerin iade edilmesi

ssk prim iade şartları

Hangi sebeple olursa olsun; yanlış ya da yersiz alındığı tespit edilen primler de, hisseleri oranında sigortalıya ya da işverene ya da diğer hak sahiplerine ödenir. Bunun için; primin tahsil edildiği tarihin üzerinden 10 yıl ve daha fazla geçmemiş olması gerekir. Yapılacak olan iade miktarı, kanuni faizi de üzerine eklenerek hesaplanır.

10 yılın geçmesiyle birlikte, yersiz veya yanlış tahsil edilmiş primlerin, ilgililerce geri alınması artık mümkün olmayacaktır.

Hizmet borçlanması ardından prim iadesi talep edilmesi

Hizmet borçlanması türlerini daha önce açıklamıştık. Askerlik, doğum ve yurtdışı çalışması nedeniyle yapılabilen bu borçlanmaların temel amacı, sigortalının eksik prim günlerini tamamlamasını ve böylece emekli olmasını sağlamaktır.

Hizmet borçlanması yapan kişinin, henüz emekli maaşı bağlanmamışsa, bu başvurudan vazgeçmesi her zaman mümkündür. Böyle bir durumda, kişinin borçlanma yoluyla ödediği prim tutarı kendisine iade edilir. Ama bu iade esnasında, yasal faiz tutara eklenmez ve kısmi iade yapılmaz. Bir başka deyişle, borçlanma sonucu ödenen primin tamamı iade edilir.

Emekli olunamadığı için primlerin iade edilmesi

Emekli maaşı alabilmenin üç temel şartı vardır. Bunlar yaş, prim gün sayısı ve sigortalılık süresidir. Bu üç şartı bir arada sağlamadan emekli olunamaz. İşte bu durumu dikkate alan SGK, aşağıdaki durumda, ödenen sigorta primlerinin iadesini yapmaktadır:

  • Çalışan, emeklilik için tabi olduğu yaş şartını doldurmuş olmalıdır
  • Ancak diğer şartları sağlayamadığı için, emekli maaşı bağlanamamalıdır.

Bu durumu bir örnekle somutlaştıralım. Emeklilik için 54 yaş, 5675 gün ve 25 yıl sigortalılık gün şartına tabi olan işçi A’nın; yaşını doldurduğunu, ama prim gün sayısının 2578 olduğunu varsayalım. Görüldüğü üzere 54 yaşını dolduran işçi A’nın emekli aylığı alabilmesi için yaklaşık 9 yıl daha çalışması gerekecektir.

İşte işçi A, 9 yıl beklemek istemeyebilir ve SGK’ya başvurarak şimdiye kadar kendisi adına ödenen 2578 gün karşılığı olan prim tutarlarını talep edebilir.

Ama burada bir ayrıntıyı gözden kaçırmamak gerekir. İşçiye yapılacak olan iade, şimdiye kadar bildirilen sigorta prim tutarlarının tamamı olmayacaktır. Ancak işçinin payı kadar olan kısmı yani %20’si işçiye iade edilecektir. Ayrıca eski yıllara ait primler, SGK tarafından güncellenerek tutarlar günümüz değerlerine getirilecektir.

Ölüm toptan ödemesi

sgl sigorta primlerimin iadesi

Sigortalı olarak çalışan bir işçi ya da bağkurlu vefat edebilir. Vefat ettiğinde de, şartları sağlayamadığı için, geride kalanlara ölüm aylığı ya da dul ve yetim aylığı bağlanamayabilir. Dul ve yetim aylığı bağlanma şartlarını daha önce açıklamıştık:

İşte bu durumda, yani geride kalan hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamıyorsa, tıpkı emekli olamayanlara yapılan iade gibi hesaplama yapılarak, sigortalının ödediği ya da onun adına ödenen primler iade edilir. Bu iade aşamasında, toplam iade edilecek tutar, hak sahiplerine, kanunda belirtilen hisseleri oranında dağıtılır.

SGK prim iade dilekçesi

Yaşı doldurduğu halde diğer şartları taşımadığı için emeklilik maaşı bağlanmayan işçinin işten ayrıldıktan sonra ya da bağkurlunun işyerini kapattıktan sonra, aşağıda örneği yer alan belgeyle SGK’ya başvurması gerekmektedir.

Aynı şekilde, sigortalının ölümü halinde, geride kalan hak sahiplerine aylık bağlanamıyorsa da, hak sahiplerinin yine aşağıdaki belgeyle kuruma başvurması gerekmektedir.

SGK prim iade talep dilekçesi örneği

SONUÇ

Her şeyden önce şunun iyi bilinmesi gerekir ki; sosyal güvenlik sistemimizde, ödenen primlerin “öylesine” geri istenmesi mümkün değildir. Sigorta primi bir hak olduğu kadar yükümlülüktür ve kimsenin “ben vazgeçtim” diyerek, primlerini geri isteme hakkı yoktur.

Ancak yukarıda ayrıntılarını belirttiğimiz istisnai durumlarda, ödenmiş ssk ya da bağkur primlerinin iadesi mümkün olacaktır. Bu haller de net bir şekilde belirlenmiştir ve şartları sağlayan herkesin, prim iadesi alma hakkı vardır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

37 Yorum

  1. Sayın hocam eşim Doğumdan dolayı 3 gün kısmı çalışıyor şimdi yıllık izine ayrılacak
    Ana çalıştığı iş yeri eşimin çalışmadığı günleride izin gününden sayılacağını söyledi Yani haftada 3 gun calismaniz yillik izin hesabinda 3 gun diye sayilmayacaktir. Haftanin diger günleride de izinli olarak hesaplanacak.denilmektedir Bu yaklaşım doğrumu ne yapmamız gerekiyor? Teşekkürler

    1. Merhaba. İşverenin uygulaması doğrudur. Örneğin 14 gün izne ayrıldığında, eşiniz fiilen 14 gün izin yapacak ve sonra çalışmaya başlayacaktır.

  2. 05.12.1966 doğumluyum.(erkek).02.12.1987.ssk girişim.1072 prim günüm var.ayrıca 4 yıl 5 ay 19 gün.bagkur prim günüm var.ssk ‘dan prim günlerimi alabilirmiyim.emekli olamıyorum.

  3. Iyi akşamlar ben 35 yaşındayım ve benim 1201 günlük sigortamvar çok geride kaldım primlerimi ödeyecek gücüm yok işten çıkartıldım 2001 de başladı sigorta girişim peki geri ödenen primlerimi alabilirmiyim

    1. Merhaba. Yazıda belirttiğimiz haller dışında, ödenen primlerin iadesi mümkün değildir.

  4. Slm ben sevilay eşim çalışmamı istemiyor bu yüzden sgk ya yatan pirimi mi alamak istiyorum bu mümkün mu

    1. Merhaba. Bu nedenle primlerinizi geri talep edemezsiniz. Ancak yazıda belirttiğimiz şartlarda prim iadesi mümkün olmaktadır.

  5. iyi günler hocam.47 yaşındayım.il girişim 1991-12 gün,168 000 tl prim,1995-45 gün,12 690 000 prim,1996-360 gün,150 957 000 prim,1997-240 gün,254 000 000 prim,2014-92 gün-3477,2015-360 gün-14850,2016-330-gün-18117,2017-90 gün-5332 tl.olmak üzere toplam 1529 günüm var.şu an çalışmıyorum .işyerimden ayrıldığım halde işveren çıkış bildirgesi vermedi.31 mart 2017 de ssk ım donmuş tu…sgk ya gidip.dilekjçe vererek.işrten çıkışımı yaptım…1 yıl sonra işssizlik maaşına başvurdum.red aldım.sizce primleri geri almam mümkünmüdür.tşk ederim.saygılar.

    1. Samet bey, SGK’ya ödenen tüm primlerinizi mi geri almak istiyorsunuz? Doğum tarihiniz de ilk işe giriş tarihiniz nedir?

      1. hocam 1972 doğumluyum…..21.01.1991 ilk işe girişim.evet tüm primlerimi geri almak istiyorum..saygılar.

        1. Samet bey bu durumda emeklilik için 25 yıl, 52 yaş ve 5525 güne tabisiniz. Yazımızda da belirttiğimiz gibi, prim iadesi alabilmek için ÖNCELİKLE yaş şartını sağlamanız gerekir. Yani en erken 52 yaşını doldurduğunuz 2022 yılında SGK’ya başvurarak ödenen SGK primlerini geri talep edebilirsiniz.

  6. Merhaba 05/01/1960 doğumluyum.12/09/2011 tarihinde sigorta girişli bayanım yaşım şu an 59 prim gün sayım 2518 nasıl emekli olabilirim 61 yaş şartı vardı sanırım 61 yaşına geldiğimde prim günüm dolmuyor dışardan borçlanabilirmiyim yada sgk ya eskiye dönük primlerimin idaesini talep edebilirmiyim çok teşekkür ederim

  7. yuzde 70 engellıyım 44 yasındayım 1996 sıgorta gırısım 1300 gunum var pırımlerı gerı alabılırmıyım

    1. Merhaba. Bunun için öncelikle emekli yaşını doldurmanız gerekir. SGK’ya giderek bu yaşı öğrenin. Emekli yaşınız gelmişse, ancak bundan sonra primlerin iadesini talep edebilirsiniz.

  8. Sayin hocam
    1952 dogumlu ve 65 yas ustu aylik aliyorum.1996-2003 yillar arasi 1890 prim gunum vardi.Fakat 2010 y.toptan odeme aldim ve sigortam tasfie edildi.Ayni zamanda kanser hastasiyim.Bu durumda malluluk emekliliye basvura bilirmiyim.En buyuk sorunum sigortamin ihyasi-benden SGK bir is yerinde sigortali calismami istiyor.Ihya etmenin baska bir yolu yok mu-mesela isteye bagli sigorta,veya ev hanimi sigorta,veya ev isleri hizmetleri sigortanin gosterilmesi.

  9. Merhaba benim banka borçların var 1989 doğumluyum ssk ya ödenen parayı bu şekilde alabilirmiyim

    1. Merhaba. Şu aşamada alamazsınız. Öncelikle emeklilik için tabi olduğu yaş şartını doldurmuş olmanız gerekir ki; sizin için bu şu anda mümkün olmasa gerek.

  10. Zeynel bey yas 38 1997 ssk girisim var sezonluk calisiyorum farkli is yerlerinde ve 3000 gunum var bu durumda sgk pirimlerini geri alabilirmigim SAYGILAR

    1. Merhaba. Erhan bey doğum tarihinizi ve ilk sigortalılık tarihinizi gün ay ve yıl olarak söylerseniz, yardımcı olabilirim.

        1. Erhan bey ilk sigorta girişiniz 18 yaş altında olduğu için, emeklilik bakımından sigorta başlangıcı olarak bu tarih esas alınmaz. 18 yaşını doldurduğunuz 27/04/1999 tarihi sigorta başlangıcınız olur. Böyle olunca da 25 yıl 57 yaş 5900 güne tabi olursunuz. Yani SGK primlerinizi en erken 5900 günü doldurunca talep edebilirsiniz. Bu ise yaklaşık 8 yıl demektir. Yaşınız da bu arada hemen hemen 46 olur. Hesabınızı buna göre yapmalısınız.

  11. Merhaba zeynel bey ben 04.01.1969 dogumluyum ayrica ozurluyum gecmiste sigorta kartina islenmis 215
    01.06.2018.girisli 180 gun sigortam var bunlari geri almam mumkunmu simdiden tesekkur ederim

    1. Merhaba. Bunlardan başka sigorta priminiz yok mu? İlk sigortalılık tarihiniz gün ay yıl olarak nedir?

      1. Zeynel bey sigorta girisim
        11.09.1995 ozurluyum 02.01.1969 dogumluyum
        500 gunum var bu gunleri geri alabilirmiyim
        Tsk

        1. 55 yaşa tabi görünüyorsunuz. Bu durumda 55 yaşını doldurduktan sonra alabilirsiniz gibi duruyor. Yine de en doğru bilgiyi bizzat SGK’ya giderek alabilirsiniz.

  12. hocam selamın aleyküm öncelikle

    eski çalıştığım iş yeri ödediği primleri iptal etmiş ve o yılın çalıştığım tüm bölümlerinde asıl ve ardından iptal diye iki kalem girilmiş tüm aylar için. bu benim bilgim dışında olan bir işlem. bunula ilgili ne yapabilirim böyle bir durum olabiliyormu önce yatırılıp iş yeri sonra keyfine göre çekebiliyor mu bunları geriye anlamadım bi yardımcı olabilir misiniz?

    1. Merhaba. İlk bakışta alabilirsiniz gibi görünüyor. Ama lütfen SGK’ya sorarak kesin cevap alma yolunu tercih edin.

  13. SGK prim iadesinde 60 şartı arıyor bu dogrumu yoksa emekli olmaya yeterli olan yaş dolduruldugunda prim gün sayısı emekli olmaya yetmiyorsa iade alinabilirmi

      1. Evet erkekler için 60 yaş kadınlar için 58 yaş şartı olduğunu ısparta SGK da görevli bir memur söyledi

  14. benim 1990 girişli siğortam var,53 yaşındayım,emekli olma durumu hemen hemen yok gibi gözüküyor 512 gün primim var,şu an itibarı ile pirimi geri iade alabilirmiyim.ve ne yapmalıyım, teşekkürler.

  15. merhaba
    annem 15 04 1958 doğumlu sigorta başlangıcı 18 10 2004 toplam gün sayısı 1950 gün
    şuan çalışmıyor
    kalan günleri ödeyemiyoruz öncelikle prim iadesi alabilir miyiz
    alırsak ne kadar olur
    teşekkürler

  16. Merhaba ben 31 yaşındayim çok borca girdim çalışmıyorum is bulamıyorum emekli olmayi düşünmüyorum sgk mi nasıl bozdurabilirim

    1. Merhaba. Ne yazık ki böyle bir yol yok. Ancak yazıdaki şartlarda bu mümkün olabilir ki sizin için, bu şu anda mümkün değildir.

  17. Merhaba ben 1990 doğumluyum ilk işe giriş tarihim 2006 ama hiç pirim odenmedi 2014 de 154 gün pirim ödenmesi oldu şu saatten sonra da mümkün değil emekli olmam ve çok ihtiyacim var ben odememi geri alabilirmiyim

    1. Merhaba. Şu aşamada alamazsınız. Yazıda belirttiğimiz şartları taşımanız lazım.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.