Sigortasız çalışan işçiye ceza uygulanır mı?

Sigortasız işçi çalıştırmanın yasak olduğunu ve işverenlere bu nedenle ağır idari para cezaları uygulandığını hepimiz biliyoruz. Peki ama sigortasız çalışan işçiye ceza uygulanır mı?

Sigortasız çalışma

Bunun çeşitli nedenleri olabilir. Ülkemizde en sık rastlanan neden, işverenin maliyetlerden kaçmak için işçiyi sigortasız çalıştırması ve işçinin de çalışabilmek adına buna ses çıkarmamasıdır.

Ancak uygulamada çeşitli nedenlerle, işçinin de sigorta istemediği görülmektedir. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

  • İşçi malulen emekli olmuştur ve sigortalı olursa emekli maaşı kesilecektir.
  • İşçinin ailesinden bir fert ya da kendisi bir sosyal yardım almaktadır ve sigortalı olursa bu yardımın kesilmesi gündeme gelecektir.
  • İşçi eşinden boşanmıştır ve nafaka ödememek için sigorta istemiyordur.
  • İşçinin emeklilik gün ve prim şartı dolmuş ve işçi yaşı beklemektedir. Bu arada da daha çok maaş almak için sigortasız çalışmak istiyordur.
  • İşçi uzun vadeli emeklilik planı yapmak istemiyor ve bu nedenle işverenle anlaşarak daha yüksek maaş almayı tercih ediyordur.

Yukarıdaki örnekler çoğaltılabilir. Ama yine de, sigortasız çalışmanın ülkemizdeki ana kaynağının işveren tercihi olduğunu ve birçok işçinin istemeden buna rıza gösterdiğini unutmamak gerekir.

Sigortasız işçi çalıştırma cezası

Burada kastedilen ceza, işverene uygulanacak olan idari para cezasıdır ve yüksek rakamlara ulaşabilmektedir.

Bu cezaların miktarını daha önce ayrıntılı olarak açıklamıştık: iscidunyasi.com/sigortasiz-isci-calistirmanin-cezasi-ne-kadar

SGK çıkış kodu değişikliği nasıl yapılır?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

İşçinin kendi sigortasını bildirmesi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 8inci maddesinde göre, işçinin çalışmaya başladığını SGK’ya bildirmesi gerekir.

Bu maddeye göre “Sigortalılar, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı olarak çalışmaya başladıklarını Kuruma bildirirler. Ancak, sigortalının kendini bildirmemesi, sigortalı aleyhine delil teşkil etmez.”

Yukarıdaki maddeden açıkça görüleceği üzere, işçinin işe girdikten sonra en geç 1 ay içinde SGK’ya bu durumu bildirmesi gerekir.

5 işçi illüstrasyonu

İşçi işe girdiğini SGK’ya bildirmezse ne olur?

Kanunlarda yer alan hükümlere herkes uymakla mükelleftir. Ancak bazı hükümler çeşitli yaptırımlarla desteklenirken, bazıları ise özellikle desteksiz bırakılmıştır.

İşte yukarıdaki hüküm de desteksiz bırakılan maddelere bir örnektir. Çünkü işçinin, çalışmaya başladığını kendisine bildirmesini isteyen SGK, bunun bildirilmemesi halinde herhangi bir yaptırım öngörmemiş, hatta sigortalının kendini bildirmemesinin sigortalı aleyhine delil teşkil etmeyeceğini de özellikle vurgulamıştır.

SONUÇ

Sigortasız işçi çalıştırmanın ağır cezaları vardır ve bu cezalar işverene uygulanmaktadır. Ancak hangi gerekçeyle olursa olsun, sigortasız çalışmayı kabul eden işçiye uygulanacak bir idari para cezası yoktur.

Çünkü işçi böyle bir durumda korunması gereken taraftır ve kendi isteğiyle sigortasız çalışan işçi sayısı, zorunlu olarak böyle çalışanlara oranla elbette çok küçük bir dilimi kapsar.

Bu nedenle; sigortasız çalıştırılan işçiler kendileri de Alo 170’i arayarak şikayette bulunabilir ve işyerinde denetim yapılmasını isteyebilir; çünkü sigortasız çalıştıkları için kendilerine uygulanacak bir ceza yoktur.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.