Sigortasız işçi çalıştırmanın cezası ne kadar?

Sigortasız işçi çalıştırma cezası ne kadar?

Bu sorunun cevabını merak eden üç taraf olabilir. Bunlardan ilki, sigortasız işçi çalıştıran işveren; ikincisi ise sigortasız çalışan işçidir. Üçüncü bir taraf ise, işyerini şikayet etmek isteyen vatandaş olabilir. O halde, sigortasız işçi çalıştırmanın cezasının ne olduğunu ayrıntılı olarak açıklayalım.

Sigortasız çalıştırma ne demektir?

Bunun anlamı; işçinin işe girişinin resmi olarak hiç yapılmaması ya da işçinin işe girişi yapılsa bile, sonrasında çıkış gösterilerek çalıştırılmaya devam edilmesidir. Bir başka deyişle, işçinin kayıt dışı olarak çalıştırılmasıdır.

Sigortasız işçi çalıştırma cezası

Bu ceza, zannettiğiniz kadar basit değildir. Evet, sigortasız işçi çalıştırıldığı için uygulanan bir ceza vardır; ancak bunun haricinde bir de verilmeyen belgeler için ayrıca ceza uygulanmaktadır.

Konunun daha net anlaşılması için alt başlıklar halinde açıklama yapalım. Sizin durumunuz, hangi alt başlığa uyuyorsa, o başlıktan bilgi alabilirsiniz.

Başlamadan önce, işçinin işe giriş bildirgesinin en geç ne zaman verilmesi gerektiğini açıkladığımız yazımıza göz atabilirsiniz: iscidunyasi.com/sigortali-ise-giris-bildirgesinin-zamaninda-verilmemesinin-cezasi

Sigortasız işçi tespitinin SGK müfettişi ya da denetmenince yapılması

İşyerine gelen SGK müfettişi ya da denetmeni, sigortasız işçi tespiti yaparsa ya da bu tespit başka kamu kurumlarının memurlarınca yapılıp SGK’ya bildirilirse, uygulanacak cezalar aşağıdaki gibi olacaktır.

Eğer bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü bir işveren söz konusu ise;

  • Sigortasız çalıştırılan her bir işçi ve her ay için, aylık hizmet prim belgesi verilmediğinden dolayı 2 brüt asgari ücret (her ay için)
  • İşe giriş bildirgesi verilmediği için tek seferlik 2 brüt asgari ücret
  • Maaş bordrosu geçersiz olduğu için YARIM brüt asgari ücret (her ay için)
  • Yasal defter geçersiz olduğu için YARIM brüt asgari ücret (her ay için) (Maaş bordrosu ve yasal defter nedeniyle verilecek ceza toplamı 12 brüt asgari ücreti geçemez)

Eğer diğer defter tutma yükümlülüğü olan bir işveren söz konusu ise(bilanço defteri hariç);

  • Sigortasız çalıştırılan her bir işçi ve her ay için, aylık hizmet prim belgesi verilmediğinden dolayı 2 brüt asgari ücret (her ay için)
  • İşe giriş bildirgesi verilmediği için tek seferlik 2 brüt asgari ücret
  • Maaş bordrosu geçersiz olduğu için YARIM brüt asgari ücret (her ay için)
  • Yasal defter geçersiz olduğu için YARIM brüt asgari ücret (her ay için) (Maaş bordrosu ve yasal defter nedeniyle verilecek ceza toplamı 6 brüt asgari ücreti geçemez)

Eğer defter tutmakla yükümlü olmayan bir işveren söz konusu ise;

  • Sigortasız çalıştırılan her bir işçi ve her ay için, aylık hizmet prim belgesi verilmediğinden dolayı 2 brüt asgari ücret (her ay için)
  • İşe giriş bildirgesi verilmediği için tek seferlik 2 brüt asgari ücret
  • Maaş bordrosu geçersiz olduğu için YARIM brüt asgari ücret (her ay için) (Maaş bordrosu nedeniyle verilecek ceza toplamı 3 brüt asgari ücreti geçemez.)

Bu durumda; örneğin 1 işçiyi 6 ay boyunca sigortasız çalıştırdığı SGK müfettişi ya da denetmeni tarafından tespit edilen bir işyerine uygulanacak toplam  idari para cezası miktarı; bilanço esasına göre defter tutan işyeri için 20 brüt asgari ücret, diğer defter esasına göre defter tutan işyeri için 20 brüt asgari ücret ve defter tutma yükümlülüğü olmayan işveren için 17 brüt asgari ücret olacaktır.

Sigortasız işçi tespitinin mahkeme tarafından yapılması

Bu durumda; ister bilanço esasına göre defter tutan bir işyeri olsun; ister diğer defterleri tutan ya da defter tutmakla yükümlü olmayan bir işveren olsun; tamamı için uygulanacak idari para cezası miktarı şöyle belirlenecektir:

  • Sigortasız çalıştırılan her bir işçi ve her ay için, aylık hizmet prim belgesi verilmediğinden dolayı 2 brüt asgari ücret (her ay için)
  • İşe giriş bildirgesi verilmediği için tek seferlik 2 brüt asgari ücret

Buna göre örneğin 1 işçiyi 6 ay boyunca sigortasız çalıştırdığı mahkeme kararıyla sabit olan bir işverene, toplam 14 brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

Hizmet tespit davasıyla ilgili daha önce yazdığımız yazıya buradan göz atabilirsiniz: iscidunyasi.com/sigorta-hizmet-tespit-davasinda-hak-dusurucu-sureler

İşveren sigortasız işçi çalıştırdığını kendisi bildirirse ne olur?

işçinin sigortalı çalıştırılması ipc

Evet, böyle bir durum da her zaman mümkündür. İşveren bilerek ya da bilmeyerek böyle bir hata yapmış olabilir. Ancak bunun için 30 günlük bir süre vardır. İşveren; yasal süre geçtikten sonra, bildirgeyi ya da belgeyi kendiliğinden ve 30 gün içinde SGK’ya verir ve kendisine yapılacak tebligattan itibaren 15 gün içinde ödeme yaparsa, işe giriş bildirgesini zamanında vermediği için brüt asgari ücretin ¼’ü kadar idari para cezası ödeyecektir.

Ayrıca aylık hizmet prim belgesi zamanında verilmediği için, her ay için brüt asgari ücretin 1/8’i tutarında idari para cezası uygulanacaktır. (Bunun üst sınırı da 2 brüt asgari ücrettir.)

Sigortasız işçi çalıştırma tekrarlanırsa ne olur?

İşyerinde sigortasız işçi çalıştırıldığı mahkeme kararıyla ya da kurum denetim elemanlarınca ya da diğer kurumlarca tespit edilmiş ve işverene ceza uygulanmışsa ve buna rağmen 1 yıl içinde işverenin tekrar sigortasız işçi çalıştırıldığı tespit edilirse ceza katlanmaktadır.

Bu durumda; bu işverene kesilecek olan “işe giriş bildirgesi vermeme” cezası artık 2 yerine 5 brüt asgari ücret olacak uygulanacaktır.

SONUÇ

işçi sigortasız çalıştırılması

Yazının biraz karışık olduğunun farkındayım; ancak bunun sebebi, uygulanacak olan idari para cezalarının belirli duruma göre değişmesidir.

Yazıdan tam verim almak için; öncelikle sigortasız işçi tespitinin nasıl yapıldığını bilmeniz gerekir. Bu tespit örneğin SGK denetim elemanlarınca ya da başka bir kamu kurumunun memurlarınca yapılmışsa, yazının “Sigortasız işçi tespitinin SGK müfettişi ya da denetmenince yapılması” bölümüne bakmalısınız.

Ya da sigortasız işçi tespiti iş mahkemesince yapılmışsa “Sigortasız işçi tespitinin mahkeme tarafından yapılması” bölümüne göz atmanız gerekir.

Konunun daha iyi anlaşılması için, 3 örnek yapacağım. İlkinde henüz 1 gündür sigortasız çalışırken SGK tarafından tespit edilen bir işçi, ikincisinde 1 aydır sigortasız çalıştırılan işçi ve üçüncüsünde ise 1 yıldır sigortasız çalıştığı yine SGK tarafından tespit edilen bir işçi olacak. Bakalım idari para cezası miktarları 2018 yılı için ne kadar çıkacak?

İlk örneğimizdeki işyeri bir esnaf (işletme defteri) olsun. Örneğin bir giyim mağazasında çalışan işçi A, sigortasız çalıştığı ilk gün tespit edilmiş olsun. Bu işçi için işverene uygulanacak idari para cezası 2018 yılında;

  • İşe giriş bildirgesi verilmediği için 4.059,00 TL

İkinci örneğimizde de aynı işyerinde 1 aydır sigortasız çalıştırılan işçi A olsun. Bu işçi için uygulanacak idari para cezası 2018 yılında;

  • İşe giriş bildirgesi verilmediği için 4.059,00 TL
  • Aylık hizmet prim belgesi verilmediği için 4.059,00 TL
  • Maaş bordrosu geçersiz olduğu için 1.014,75 TL
  • Yasal defter geçersiz olduğu için 1.014,75 TL

Üçüncü örneğimizde aynı işyerinde işçi A 1 yıldır sigortasız çalışıyor olsun. Bu durumda uygulanacak idari para cezası 2018 yılında;

  • İşe giriş bildirgesi verilmediği için 4.059,00 TL
  • Aylık hizmet prim belgesi verilmediği için 48.708,00 TL
  • Maaş bordrosu ve yasal defter geçersiz olduğu için 12.177,00 TL

Gördüğünüz üzere; işletme defteri hesabına göre defter tutan bir işyerinde sadece 1 işçiyi 1 yıl boyunca sigortasız çalıştırmanın maliyeti tam olarak 64.944,00 TL. Eğer bu işyeri bilanço esasına göre defter tutan bir işyeri olsaydı, 1 yıl sigortasız çalıştırılan işçi için idari para cezası bu kez 77.121,00 TL olacaktı.

Yukarıdaki idari para cezalarının dışında, işçi adına ödenmesi gereken sigorta primlerinin de ayrıca tahsil edileceğini hatırlatmak isterim.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

1 Yorum

  1. İsyerim sigortamı herzaman yatırıyor bir sebebten ötürü bir ay 7 gun eksik yatırdı ve bu eksik günü ssk raporlu olarak göstermiş bu hatasını kabul ederek maaşımin eksik kalan kısmını yatırdı fakat sigortam 7 gun eksik kaldi bu eksik günü sebeb göstererek özlük haklarimi talep ederek isten ayrilabikirmiyim 2003 sigorta girişliyim
    23.03.1986 doğumluyum 4800 gün prim odemem mevcut kesintisiz 13 yıl çalışmam var.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.