Terfi alamamak haklı fesih nedeni midir?

Terfi edemeyen işçi haklı fesih yapabilir mi?

İşyerinde uzun süredir çalışan bir işçi terfi beklentisi içine girebilir. Özellikle beyaz yaka işlerde, çalışanın daha üst görevlere atanmayı beklemesi sık rastlanan bir durumdur. Ancak bazı çalışanlar yıllarca terfi edememekte ve bu durum onları rahatsız etmektedir. Peki ama terfi ettirilmemek işçi açısından bir fesih nedeni midir?

Çalışanın terfi ettirilmesi

Çalışma hayatında terfi, daha üst bir göreve atanmak olarak tanımlanabilir. Terfi temelde bir görev değişikliği olsa da yanında başkaca maddi ve manevi faydalar da getirecektir. Bunlarında başında da daha yüksek bir maaş gelmektedir. Ayrıca terfi edilen pozisyona göre sosyal yardım ve ikramiyelerde de artışlar görünmesi mümkündür.

İşçi terfi ettirilmek zorunda mı?

İş Kanununa göre kurulan bir işçi işveren ilişkisi, her şeyden önce sözleşme serbestisi içinde değerlendirilir. Kanunun koyduğu temel hükümlere aykırı olmamak ve işçinin haklarını geriye götürmemek kaydıyla, taraflar sözleşme koşullarını serbestçe belirleyebilir. Bunun dışında, işyerine özel koşullar iç yönetmeliklerle belirlenebilir ya da toplu iş sözleşmesiyle kayıt altına alınabilir. İşte terfi ile ilgili kriterlerin var olup olmadığını anlamak için şu 3 belge türünün araştırılması gerekir:

  • İş sözleşmesinde terfiye ilişkin hüküm var mı?
  • İşyeri yönetmelik ve genelgelerinde terfi esasları belirlenmiş mi?
  • İşyerinde toplu iş sözleşmesi mevcutsa, burada terfiyle ilgili kriterler belirtilmiş mi?

Terfi koşulları belirlenmişse uygulanmalıdır

Yukarıdaki belgelerin her hangi birinde işyerindeki ya da işçi için terfi koşulları belirlenmişse ve işçi de bu şartları sağlıyorsa, işçi terfi ettirilmek zorundadır. Ancak diyelim ki; her hangi bir yazılı belgede terfi koşulları belirlenmemiş olsun. Bu durumda ne olacaktır?

Bu noktada devreye “işverenin eşit davranma yükümlülüğü” girecektir. Hiçbir yazılı kaynak olmasa da, işyerinde bazı işçiler terfi ettirilirken diğerleri yerinde bırakılıyorsa, işverenin bunu objektif ölçülerde yapıyor olması gerekir.

Eşit davranma ilkesi

işçinin terfi ettirilmemesi kıdem tazminatı

İş Kanununun 5inci maddesine göre;  iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılması yasaktır. Bunun en temel gereği; aynı şartlardaki işçilere eşit muamele yapılması gerektiğidir.

Kıdemleri, eğitim durumları ve pozisyonları birbirine benzeyen iki çalışandan birisi terfi ettirilirken diğeri ettirilmiyorsa, bunun somut ve geçerli bir nedeninin olması gerekir. İşveren, sadece öyle istediği için, bir işçi ile diğeri arasında ayrım yapabileceğini iddia edemez.

SONUÇ

Uzun süredir terfi edemediyseniz ve bu nedenle haklı fesih yapmak istiyorsanız, öncelikle iş sözleşmenize ve varsa toplu iş sözleşmesi ile işyeri iç genelgelerine bakmalısınız. Bu belgelerde, sizin hangi koşullarda terfi edeceğiniz açıkça belirlenmişse ve bu şartları taşımanıza rağmen terfi ettirilmediyseniz, haklı nedenle fesih yapma ve kıdem tazminatı alma hakkınız vardır.

Bu belgelerde hiçbir kriter belirlenmemişse, bu kez işyeri uygulamasını esas almalısınız. Sizinle benzer görevde, kıdemde, eğitim düzeyinde vb. olan çalışanlar terfi ettirilirken siz ettirilmiyorsanız ve işverenin bunun için somut bir gerekçesi yoksa, yine haklı fesih yapma ve kıdem tazminatı alma imkanınız olacaktır.

Ancak; işveren bazı işçileri terfi ettirip bazılarını ettirmezken, gerçekten de objektif ve somut bazı kriterleri dikkate alıyorsa; yani işçileri arasında eşit davranıyorsa, bu durumda haklı fesih imkanınız olduğunu söyleyemeyiz. Çünkü, eşitlik ilkesine aykırı davranmadıktan sonra, işverenin buna benzer konularda her zaman takdir yetkisi bulunmaktadır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

3 Yorum

  1. Merhaba,
    Peki çalışanın bilgisi dışında yapılmış bir terfi ve bu terfide ücret artışı, yan haklarının değişimi gibi durumlar yoksa nasıl bir yaptırım sahibi olabiliriz?

    Teşekkürler,

    1. Merhaba. Bunun da aynı şekilde değerlendirilmesi gerekir. İş sözleşmesine bakılmalıdır; ancak terfi alınması tek başına haklı bir fesih sebebi olarak değerlendirilemez. Neticede bu, işçi lehine bir durumdur.

      1. Merhaba,
        Öncelikle cevabınız için teşekkür ederim. Evet terfi işçi lehine bir durum, fakat diğer çalışanlarda uygulananın aksine maaş artışı, yan hakların verilmemesi bir mağduriyet yaratıyor. Sonuçta terfinin doğasına aykırı bir durum diye düşünüyorum.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.