Toplu işçi çıkarma hakkında her şey

Başlarken

İşyerleri bazen ekonomik bazen de organizasyon kaynaklı nedenlerle toplu olarak işçi çıkarma yoluna gidebilmektedir. Aynı anda birçok kişinin işsiz kalması demek olan bu süreci İş Kanunu önemsemiş ve bu sürece özel bazı kurallar koymuştur.

Toplu işçi çıkarma nedir?

Bir işyerinde çalışan işçilerin belirli bir oranı aynı zamanda ya da toplamda bir ay içinde işten çıkarılıyorsa, o işyerinde toplu işçi çıkarma var demektir. Bu sayılar şöyle özetlenebilir:

  • 20 – 100 arasında işçi arasında işçi çalışan bir işyerinde en az 10 işçinin çıkarılması
  • 101 ile 300 arasında işçi çalışan bir iş yerinde en az % 10 oranında işçinin çıkarılması
  • 301 ve üstünde işçi çalışan bir iş yerinde en az 30 işçinin çıkarılması

İşçiler hangi nedenle çıkarılmalıdır?

Buradaki temel kuralımız, işçilerin İş Kanununun 17 nci maddesi çerçevesinde çıkarılmış olmasıdır. Yani ortada haklı bir neden olmaksızın, ihbar süreleri göz önünde bulundurularak çıkarılmasıdır. Eğer işçi İş Kanununun 25 inci maddesindeki nedenlerle çıkarılmışsa, yukarıdaki sayılara eklenmeyecektir.

Çıkarılan işçilerin hepsinin 17 nci madde kapsamında çıkarılması gerekir.

Bir aylık süre nasıl hesaplanır?

Toplu işçi çıkarma için, işçilerin bir aylık süre içinde çıkarılması gerektiğini yazmıştık. Peki bu 1 aylık süre nasıl hesaplanacak? Ayın ilk günü ile son günü arasındaki zaman olarak mı? İlk işçinin işten çıkış tarihi bu sürenin başlangıcı olacak ve otuzuncu işçi de işten çıkarıldığında aradan geçen sürenin bir ay veya daha az olması durumunda ise bu bir toplu çıkarma olarak değerlendirilecektir.

Fesih ne zaman gerçekleşmiş olur?

Yukarıda belirtilen sayıda işçiyi işten çıkarma kararı veren işveren, bunun toplu işçi çıkarma kapsamında girdiğini anladığında Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bir yazıyla durumu bildirmek zorundadır. İşte il müdürlüğüne yapılan bu bildirimin üzerinden 30 gün sonra işçilerin iş akdinin fesih süreci başlar.

Burada işverenlerce bazen hata yapılmakta ve İŞKUR’a gönderilen bildirimin ardından 30 gün sonra işçilerin sözleşmeleri feshedilmektedir. Halbuki bu 30 günlük süre, fesih sürecinin başlayabilmesi için geçmesi gereken süredir. Yani bu otuz günün ardından işçilere 17 nci madde kapsamında tanınması gereken ihbar önelleri de geçince sözleşmeler feshedilmiş olur.

İŞKUR’a ve sendika temsilcilerine bildirim

İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucunda toplu olarak işçi çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile, işyeri sendika temsilcilerine ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne bildirir.

Bildirimi takiben işyeri sendika temsilcileri ile işverenlik arasında gerçekleşecek görüşmelerde, toplu işçi çıkarmanın engellenmesi ya da çıkarılacak olan işçi miktarının azaltılması yahut çıkarmanın işçiler açısından olumsuz sonuçlarının en aza indirilmesi hususları ele alınır. Görüşmeler bittiğinde, toplantının yapıldığını gösteren bir belge düzenlenir.

Toplu işçi çıkarmadan sonra işçi alımı

Toplu işçi çıkarma işleminin gerçekleştiren işveren; toplu işçi çıkarma işleminin kesinleşmesinden sonra altı ay içinde aynı özellikteki iş için tekrar işçi almak istediği takdirde nitelikleri uygun olanları öncelikle tercih ederek işe çağırır.

Mevsimlik işçilerde toplu işçi çıkarma

Mevsimlik işlerde ve kampanya işlerinde, işten çıkarılan işçi miktarı yukarıda belirtilen sayıda bile olsa, eğer işten çıkarmalar işin mevsimlik iş ya da kampanya işi olmasıyla alakalıysa bu tip çıkarmalar toplu işçi çıkarma kabul edilmez.

Toplu işçi çıkarmayla ilgili hükümlere aykırılık halinde idari para cezası miktarı

İş Kanununun 29 uncu maddesinde yazılı hükümlere aykırı olarak işçi çıkaran işveren veya işveren vekiline çıkardığı her işçi başına 450,00 TL idari para cezası verilir.

17 Yorum

  1. Merhaba benim eşim döküm fabrikasında çalışıyor ama iki aydır maaaslar yatmıyor ve bugün çalışınbutun işçilere çıkış vermişler böyle birşey olabilirmi

    1. Bir an önce eşiniz noterden ihtarname göndermeli ve haklarını talep etmelidir. Ardından ödeme yapılmazsa dava açmanız gerekecek.

  2. Mustafa bey, ben kamuda 4857 sayılı yasaya tabi sendikalı daimi işçi statüsünde 11 yıldır çalışmaktayım. Fiili unvanım veri kayıt operatörü ve lise mezunuyum. 14.12.2016 tarihi itibariyle iş haddime son verildi. Benim ile yaklaşık farklı unvanlarda 70 kişi işten çıkarıldı. Fakat aynı emsalde kalanlarda oldu. İade davasını kazanırmıyım?

    1. Bunu bilmem mümkün değil, çünkü önemli olan kurumunuzun işten çıkarma gerekçesidir. Ama önemli olan, 1 aylık işe iade davası süresinin kaçırılmamasıdır.

      1. Bir Genel Müdürlük Özelleştirmeyi bahane göstererek ve Sayıştay Raporuna atıfta bulunarak yeniden yapılanma adı altında böyle bir işlem tesis ediyor. Kapatılma ve devir söz konusu bile değil. Ayrıca bir kriter yok. Cevabınız için teşekkür ederim.

  3. kurumsal bir firma 2000 üzerinde çalışanı var 10 kişi işten çıkardı ve 2 ay içinde yeni birini işe aldı.ben bu süre içinde başka iş buldum. ancak ne tür bir hak talep edebilirim iş bulmasaydım beki geri çağırılacaktım çağırılsam bile güvenemezdim ama sonuçta toplu çıkarma olup yeni birini almaları durumunda hak talep edebiir miyim?
    teşekkürler.

    1. Yazıdan da görüleceği üzere 2000 üzeri çalışanı olan bir işyerinde toplu işçi çıkarmadan bahsedilmek için, bir ay içinde toplam en az 30 işçinin işten çıkarılmış olması gerekir.

  4. Merhabalar toplu işten cıkarmalarda (550 çalısanı olan sezonluk mevsimlik ve kadrolu ) en son kadroya kalanlar ilk başta cıkartılır diye bi kanun hükmü varmı bize sunulan gerekçe bu 2011 yılından itibaren calısıyorum şirket küçülmeye gittiği için toplu işçi cıkarıyo bu konuda yardımcı olursanız sevinirim herşey için şimdiden teşekkürler

  5. Merhaba,

    Tüm Türkiye de gerçekleşen toplu işten çıkarmaların istatistiği bilgilerine nereden ulaşabilirim?

    Teşekkürler,

  6. Merhaba,
    Müvekkil şirketin merkezi Ankaradadır. İstanbul’da ise şubesi bulunmaktadır. Toplamda 79 işçisi vardır.
    2 sorum var. ilki hem ankara hem istanbul il müdürlüğüne mi bildirim yapılması gerekmektedir?
    ikincisi, şirketin 34 işçisi istanbula bağlı 45 ise Ankaraya bağlıdır dolayısıyla hem istanbul hem ankaradan mı en az 10 kişi işten çıkarılmalıdır. Yoksa toplam 79 kişiden nereye bağlı olduğuna bakılmaksızın mı toplu işten çıkarma işlemi yapılacaktır?

    1. Toplu işçi çıkarma işyeri bazında değerlendirilmektedir. Bu nedenle her il için en az 10’ar işçi işten çıkarılıyorsa ayrı ayrı bildirim yapılması gerekir.

  7. Merhaba Mustafa Bey; benim sorum şirket 12 temmuz tarihi itabari ile toplu çıkarım oldu ve ben sağlık sorunları nedeniyle 11 temmuz tarihinden itibaren raporluydum.Bu toplu çıkarım listesinde duyduğum benimde ismimin olması ve bana yazılı olarak kişisel bildirimde bulunulmadı ve konuyla ilgili aranarak toplu çıkarımlarım için sigorta bildirim süresi 5 agustos da doluyor dediler ve raporunu eger uzatırsan 5 agustostan sonra çıkısında ihbar ve hak etttiğin izin ücretini alamazsın dediler.Rica etsem konu hakkında yardım edebilirmisiniz.

    1. Sorunuzu ne yazık ki tam olarak anlayamadım. Raporlu iseniz zaten işyerine gidemezsiniz. Biraz daha ayrıntılı yazarsanız cevap vermeye çalışırım.

  8. DSİ de makina ikmal de çalışan makina tekniker ve teknisyenleri ile torna kaynak ustaları asıl iş tarifine girermi

  9. Hocam bi iş yerinde 50 çalışan var ve 10 işçi cıkarırsa bu toplu işçi cıkarma olur. Peki diyelim 9 kişiyi işten cıkardı iki kişiyide 4857 iş kanunun 25. Maddesine dayanarak 1 işçi daha cıkardı ve toplam bir ay içerisinde 10 oldu yine toplu sayılırmı

    1. Güzel bir soru sormuşsunuz. İlk bakışta toplu işçi çıkarma sayılmayacaktır. Ancak işçiler mahkemeye giderek, diğer 1 işçinin aslında 25. maddeye göre çıkarılmadığını, bunun toplu işçi çıkarmanın sonuçlarından kurtulmak için yapıldığını iddia edebilir ve hakkını arayabilir.
      Ancak; 10. işçi gerçekten de 25. madde kapsamında çıkarılmışsa, bu durumda bir toplu işçi çıkarmadan söz edilemeyecektir.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir