Toplu işçi çıkarma hakkında her şey

Başlarken

İşyerleri bazen ekonomik bazen de organizasyon kaynaklı nedenlerle toplu olarak işçi çıkarma yoluna gidebilmektedir. Aynı anda birçok kişinin işsiz kalması demek olan bu süreci İş Kanunu önemsemiş ve bu sürece özel bazı kurallar koymuştur.

Toplu işçi çıkarma nedir?

Bir işyerinde çalışan işçilerin belirli bir oranı aynı zamanda ya da toplamda bir ay içinde işten çıkarılıyorsa, o işyerinde toplu işçi çıkarma var demektir. Bu sayılar şöyle özetlenebilir:

  • 20 – 100 arasında işçi arasında işçi çalışan bir işyerinde en az 10 işçinin çıkarılması
  • 101 ile 300 arasında işçi çalışan bir iş yerinde en az % 10 oranında işçinin çıkarılması
  • 301 ve üstünde işçi çalışan bir iş yerinde en az 30 işçinin çıkarılması

İşçiler hangi nedenle çıkarılmalıdır?

Buradaki temel kuralımız, işçilerin İş Kanununun 17 nci maddesi çerçevesinde çıkarılmış olmasıdır. Yani ortada haklı bir neden olmaksızın, ihbar süreleri göz önünde bulundurularak çıkarılmasıdır. Eğer işçi İş Kanununun 25 inci maddesindeki nedenlerle çıkarılmışsa, yukarıdaki sayılara eklenmeyecektir.

Çıkarılan işçilerin hepsinin 17 nci madde kapsamında çıkarılması gerekir.

Bir aylık süre nasıl hesaplanır?

Toplu işçi çıkarma için, işçilerin bir aylık süre içinde çıkarılması gerektiğini yazmıştık. Peki bu 1 aylık süre nasıl hesaplanacak? Ayın ilk günü ile son günü arasındaki zaman olarak mı? İlk işçinin işten çıkış tarihi bu sürenin başlangıcı olacak ve otuzuncu işçi de işten çıkarıldığında aradan geçen sürenin bir ay veya daha az olması durumunda ise bu bir toplu çıkarma olarak değerlendirilecektir.

Fesih ne zaman gerçekleşmiş olur?

Yukarıda belirtilen sayıda işçiyi işten çıkarma kararı veren işveren, bunun toplu işçi çıkarma kapsamında girdiğini anladığında Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bir yazıyla durumu bildirmek zorundadır. İşte il müdürlüğüne yapılan bu bildirimin üzerinden 30 gün sonra işçilerin iş akdinin fesih süreci başlar.

Burada işverenlerce bazen hata yapılmakta ve İŞKUR’a gönderilen bildirimin ardından 30 gün sonra işçilerin sözleşmeleri feshedilmektedir. Halbuki bu 30 günlük süre, fesih sürecinin başlayabilmesi için geçmesi gereken süredir. Yani bu otuz günün ardından işçilere 17 nci madde kapsamında tanınması gereken ihbar önelleri de geçince sözleşmeler feshedilmiş olur.

İŞKUR’a ve sendika temsilcilerine bildirim

İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucunda toplu olarak işçi çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile, işyeri sendika temsilcilerine ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne bildirir.

Bildirimi takiben işyeri sendika temsilcileri ile işverenlik arasında gerçekleşecek görüşmelerde, toplu işçi çıkarmanın engellenmesi ya da çıkarılacak olan işçi miktarının azaltılması yahut çıkarmanın işçiler açısından olumsuz sonuçlarının en aza indirilmesi hususları ele alınır. Görüşmeler bittiğinde, toplantının yapıldığını gösteren bir belge düzenlenir.

Toplu işçi çıkarmadan sonra işçi alımı

Toplu işçi çıkarma işleminin gerçekleştiren işveren; toplu işçi çıkarma işleminin kesinleşmesinden sonra altı ay içinde aynı özellikteki iş için tekrar işçi almak istediği takdirde nitelikleri uygun olanları öncelikle tercih ederek işe çağırır.

Mevsimlik işçilerde toplu işçi çıkarma

Mevsimlik işlerde ve kampanya işlerinde, işten çıkarılan işçi miktarı yukarıda belirtilen sayıda bile olsa, eğer işten çıkarmalar işin mevsimlik iş ya da kampanya işi olmasıyla alakalıysa bu tip çıkarmalar toplu işçi çıkarma kabul edilmez.

Toplu işçi çıkarmayla ilgili hükümlere aykırılık halinde idari para cezası miktarı

İş Kanununun 29 uncu maddesinde yazılı hükümlere aykırı olarak işçi çıkaran işveren veya işveren vekiline çıkardığı her işçi başına 450,00 TL idari para cezası verilir.

Toplu işçi çıkarma bildirimi örneğini bu yazıdan indirebilirsiniz.

,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

22 Yorum

  1. işyeri ekonemik sıkıntılardan dolayı dolayı 115 kişiyi işden aTMA kararı aldı .bir duyuru astı panolara
    .29 madde uyarınca gerekli prosedür başlatılmış olup sendika temsilcilerimizle de görüşmeler başlamıştır
    bu prosödür çerçevesinde gönülü olarak işten ayrılmak isteyenlere öncelik verilecekolup yasal hakları şirketin içinde bulundugu ekonemik şartlar çerçevesinde ödenecektir.
    ben işden ayrılmak istiyorum .nasıl bir dilekce yazmam gerek bu dilekçeye istinaden tazminat ve işssizlik maaşı alabilirmiyim. şimdidem tşk ederim

  2. Merhaba iş yeri gecen sene 400 iş çiyi toplu işten çıkardı bu sene başka işci birsene çıramaz deniyor dogrumudur?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.