Ücreti düşük gösterilen işçinin fesih hakkı

Sigorta priminin eksik yatırılması nedeniyle fesih

İş Kanununun 24 üncü maddesinde işçinin haklı nedenle derhal fesih sebepleri sayılmıştır. Burada yazılı nedenlerden her hangi birinin mevcudiyeti, işçiye derhal fesih hakkı vermekte ve işçi bu sayede kıdem tazminatı almaya hak kazanmaktadır. Dolayısıyla, eksik yatırılan sigorta priminin fesih açısından sonuçlarını incelemek için öncelikle bu maddeye bakmak gerekecektir. Ancak bundan önce sigortayla ilgili birkaç husus söyleyelim.

İşçinin sigorta primi

İşçinin sigorta priminin, gerçek ücreti üzerinden yatırılması gerektiği muhakkaktır. İster maaş olsun isterse fazla çalışma ya da genel tatil ücreti ödemeleri, yapılacak her türlü ödemenin gerçek tutarı üzerinden SGK primlerinin hesaplanması ve yatırılması gerekmektedir.

Bu konuda dikkat edilmesi gereken tek husus, sigorta priminin bir üst sınırının yani tavanının olduğudur. İşçinin ücreti kaç lira olursa olsun, işçi için yatırılacak sigorta primine esas olan ücret 10.705,50 TL’yi aşamayacaktır. Sigorta primi hesabına esas olan ücret tavanı 10.705,50 TL olarak belirlenmiştir.

Bu rakamın altında olan her ücreti için SGK priminin tam ve doğru olarak hesaplanması hem işverenin yükümlülüğüdür hem de işçinin en doğal hakkıdır.

Sigorta eksik yatırılırsa işçi ne yapabilir?

Gelin, bu konuda yayımlanmış bir Yargıtay kararına kısaca göz atalım. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 21/01/2016 tarih ve 2016/854 esas sayılı bu kararında şöyle denilmektedir:

“Mahkemece yapılan yargılama sırasında davacının aylık ücreti 4.000,00TL olarak kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden hesaplanan fazla çalışma, resmi tatil ve yıllık izin ücreti alacakları kabul edilmiştir. Bu durumda davacının 2009 yılı 9 ayından itibaren sigorta primlerinin eksik ücret üzerinden yatırıldığı iddiası mahkemece de kabul edilmiştir. Davacının sigorta primlerinin eksik ödenmesi işçiye 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/2 (f) maddesi uyarınca haklı fesih imkanı vermektedir.

Öte yandan davacı işçi fesih yazısında ve dava dilekçesinde günlük çalışma saatlerini açıklamış ve fazla çalışma ücretiyle genel tatil ücretlerinin ödenmediğini bildirmiştir. Davacı işçinin haklı fesih iddiaları arasında ödenmeyen fazla çalışmayla genel tatil ücretlerinin yer aldığı kabul edilmelidir. İşçi ücretlerinin yasalara uygun olarak ödenmemiş oluşu da İş Kanunu’nun 24/2 (e) bendi gereğince haklı fesih nedenidir.

Yapılan bu açıklamalara göre davacı işçinin iş sözleşmesini haklı şekilde feshettiği kabul edilmelidir. Davacının kıdem tazminatına hak kazandığının kabulü gerekirken yazılı şekilde isteğin reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”

Eksik yatırılan sigorta, haklı fesih sebebidir

eksik sigorta isci fesih iscidunyasi

Yukarıdaki karardan da anlaşılacağı üzere işçinin sigorta priminin gerçek ücreti üzerinden değil de daha düşük bir ücret üzerinden yatırılması, işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkını vermekte ve işçinin kıdem tazminatı hak etmesini sağlamaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinin 2 nci fıkrasının (f) bendinde; çalışma şartlarının uygulanmaması durumunda işçiye derhal fesih hakkı verilmektedir. İşte, işçisine ödediği ücretin sigorta primini tam olarak yatırmak da çalışma koşullarının uygulanmasının ayrılmaz bir parçasıdır.

Sigortası eksik bildirilen işçi ne yapmalı?

Böyle bir durumda işçi öncelikle bu durumdan emin olmalıdır. Bunu anlamanın yolu ise işçinin fiilen aldığı maaş ile ücret bordrosunu ve SGK bildirimlerini kontrol etmesidir. Arada işçinin aleyhine fark olması, işçi için kıdem tazminatını alarak haklı nedenle sözleşmesini feshetmesi anlamına gelmektedir.

SONUÇ

İşçinin sigortasının eksik yatırılması ya da işçinin ücretinin olduğundan daha az bir ücret üzerinden SGK’ya bildirilmesi fiilleri, işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı verir. Böyle bir gerekçeyle ve 4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinin 2/f maddesi kapsamında sözleşmesini derhal fesheden işçi, kıdem tazminatı almaya da hak kazanır.

, ,
Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

15 Yorum

  1. Merhaba Mustafa bey;

    10 yıl 6 ay boyunca çalıştığım şirketten 2 yıldır zam yapılmaması ve işverenin tutumu nedeni ile ayrılmak istiyorum Net maaşım AGİ dahil 3,300 TL ayrıca işveren fazla sgk primi ödememek için resmi bordroda maaşımı düşük gösterip kalanı elden makbuz yolu ile ödüyor. İş kadimi haklı neden ile fesh edip mahkeme yolu ile alacaklarımı isteyebilirmiyim?
    İlginiz için şimdiden teşekkür ederim.

  2. YAPTIĞINIZ BİLGİLENDİRME HİZMETİNDEN DOLAYI TEŞEKKÜR TEBRİK EDER HAYIRLI GÜNLER ESENLİKLER YÜCE ALLAH DAN DİLERİM. CUMA NIZ VE ÜÇ AYLARINIZ REGAİB KANDİLİNİZ MÜBAREK VE KUTLU OLSUN. ES SELAMÜN ALEYKÜM VE RAHMETULLAHİ VE BERAKETÜHÜ.

    1. Çok teşekkür ederim, sizin de üç aylarınız mübarek olsun. Hayırlı günler dilerim.

  3. Merhaba Mustafa bey, calıstıgım isyerinde 4 ay oncesine kadar sigortam dusuk gosteriliyordu. maasin bir kısmını elden makbuz karsılıgı alıyordum. makbuzun da bır kopyasını bana dogal olarak vermiyorlardı. konusarak zorla da olsa sigortamı tavan a cıkarttırabildim. (normalde de maasım brut tavanın hep uzerindeydi) gecmis yıllarda yaklasık 3 sene boyunca primlerim hep dusuk yatırılmıs. bu sorunu duzelteceklerini soylediler ancak halen birsey yapılmadı. gecmiste banka kredisi icin basvuru yaparken 2-3 yıl oncesine ait almıs oldugum gercek gelirimi belirten maas yazıları var. Su anda sigorta primlerimin duzeltilmis olması gecmis yıllarda dusuk yatmıs oldugu gercegini kapatır mı ? yani ben bugun, gecmiste dusuk yattıgını beyan ederek kıdem tazmınatı hakkımı alarak tek taraflı fesih yapabılırmıyım ? tesekkur ederim.

    1. Bana kalırsa yapabilirsiniz. Ama yine de şu an için gerçek ücretten yattığına göre, bir risk almanız gerekecektir. Çünkü mahkeme belki de, şu anda sigortanız gerçek ücretten yattığı ve siz geçmişte buna ses çıkarmadığınız için aleyhinize karar verebilir. Bir avukatla görüşmenizi öneririm.

  4. Mustafa Bey, merhaba. Konu başlığında da belirtildiği gibi işveren işçinin bordrodaki ücretinin dışında gerçek ücretini “elden para diye tabir edilen” ikinci bir ödeme ile tamamlıyor ve işçi buna da başka bir yer de iş bulma zor olduğundan dolayı sesini çıkartmıyorsa, tek taraflı fesih hakkını kaybeder mi?

    1. Elbette kaybetmez. Elden ödeme devam ettikçe, işçinin haklı nedenle fesih hakkı da devam edecektir.

  5. Teşekkür ederim Mustafa bey, biz 7/24 çalışmaktayız (hafta tatili hariç) hep ekipte kalmaktayız 24 saat çalışmamıza karşılık sadece kurum bizi 11günde 3 er saat fazla mesai gösteriyor bu da ayda 33 saat mesai ödemesi oluyor. Bizim 24 saat üzerinden ödenmeyen saatimizi mahkeme yoluyla hak edebilir miyiz

    1. Şöyle söyleyeyim 24 saat yapılan çalışmaları Yargıtay 14 saat olarak kabul etmekte ve bu işçilere 3 saat fazla çalışma ücreti ödenmesini uygun bulmaktadır. Bu 3 saatlik mesai ücretinin, işçinin 24 saat çalıştığı her gün için ödenmesi gerekir. Onun dışında bir şey söylemem doğru olmaz.

  6. Şubat ayını maaş bordrosun da 30 gün olarak mı yoksa 28 olarak mı ? Göstermesi lazım. Buna ek olarak şubat ayında ucretsiz izin 5 gün eklediğimizde toplam gün sayısı 28 mi yoksa 30 gün mü? Hesaplanır.

    1. bu sorunun cevabı işçinin maaşının aylık maktu mu yoksa gün üzerinden mi ödendiğine göre değişir. Sorunuzun cevabı aslında yazının içinde var. Eğer ücret maktu ise 30 gün, değilse 28 gün olarak ödenmesi gerekir.

  7. mustafa bey ben 2014 eüaş elektrik teknikeri olarak 16 ay çalışıp 2015 askere gittim şimdi ise çalışmıyorum 16 ay boyınça tam zamanlı çalıştım bana kadro şansı varmı teşekkürler

  8. Merhaba mevsimlik (5ay 29) orman yangın müdahale ekibinde çalışıyorum haftada 1,5 gün iznimiz var (yangın vukuu olursa kullanmayız ya da çağırıldığımız da izinden geliriz) haricinde hep ekipte kalırız buna karşılık ay da 33 saat mesai ödenir. Çalıştığımız tam gün mesaimizi mahkeme de hak edebilir miyiz iyi günler

    1. İbrahim bey, haftada 1,5 gün izinden kastınızın hafta tatili olduğunu tahmin ediyorum. Ayda 33 saat mesaiden kastınız nedir? Fazla mesai mi? Haftada kaç saat, günde kaç saat çalışıyorsunuz? Sorunuza cevap verilebilmesi için önce cevabı bulunması gereken birçok soru var. Ne yazık ki bu nedenle size yardımcı olamayacağım.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir