Ücreti zamanında ödenmeyen işçi ne yapabilir?

Ücreti ödenmeyen işçi

İşçi ile işveren arasındaki ilişki karşılıklı bir etkileşim içerir. İşçi, iş görme borcunu yerine getirirken; işveren de bunun karşılığında işçisine ücret öder. O nedenle tarafların ikisinin de, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerekir. Ücret ise, işverenin işçisine karşı en temel borcudur.

Ücret nedir?

Ücret, bir kişiye iş karşılığında sağlanan ödemedir. Bu ödemenin en temel kuralı ise sadece para ile yapılabilmesidir. İş Kanunu bakımından doğru bir ücret ödemesinden bahsedebilmemiz için, bu ödemenin ne mal ile ne çekle ne de senet ve benzeri bir yolla yapılmamış olması gerekir. İşçinin ücreti muhakkak para olarak ödenmelidir.

Ücretin ödenme zamanı

Bu konuda uygulamada bir takım sıkıntılar yaşandığını biliyorum. Bunun temel nedeni ise, ücret ödeme gününün iş sözleşmesinde net olarak belirlenmemiş olmasıdır. Oysa ki, işçinin ücretini hangi gün alacağı tarih olarak belirlenmiş olsa, bundan böyle ödeme gününün ne olması gerektiğine dair bir tartışmaya gerek kalmazdı. Ama, birçok işverenin ödeme günün bu şekilde net olarak belirlemektense fiilen belirlenen bir günde ödeme yapmayı tercih ettiğini görüyoruz.

Ücret ödeme günü nasıl belirlenmeli?

Burada ortaya çıkan en önemli sorun bu olsa gerek. Çünkü, işçinin İş Kanununun ona tanıdığı bazı hakları kullanabilmesi için, ödeme gününde itibaren belirli bir süre geçmesi gerekmektedir. O nedenle ilk olarak iş sözleşmesine bakılmalıdır. Orada yazan tarih ne ise, o tarih ödeme günü olarak esas alınmalıdır.

Eğer iş sözleşmesinde belirli bir gün belirlenmemişse bu durumda işçinin ücretinin ödendiği tarihler geçmişe dönük olarak araştırılmalı ve örneğin son bir yıldır ayın hangi günlerinde maaş ödemesi yapıldığı ortaya koyulmalıdır. Böyle bir çalışma sonucunda da, ödeme yapılan bu günler dikkate alınarak “makul” bir gün, ödeme günü olarak tespit edilmelidir.

Ücret en geç kaç gün içinde ödenmeli?

İşçinin, ücretinin ödenmediğini iddia etmesi için kaç gün beklemesi gerekir? İş Kanununun 34üncü maddesine göre ücreti ödeme tarihinden itibaren 20 gün içinde mücbir bir sebep dışında ödenmeyen  bir işçi, çalışmaktan kaçınabilir.

Yukarıdaki hükümden de anlaşılacağı üzere, bazı hakların kullanılabilmesi için ücret ödeme gününden itibaren 20 gün beklemek gerekmektedir.

Ücret yirmi gün içinde ödenmezse işçi ne yapabilir?

işçinin ücretinin zamanında ödenmemesi

İşçinin bu durumdaki en temel hakkı çalışmaktan kaçınabilmesidir. Yani işçi, ücretinin ödenmemesine dayanarak çalışmaktan vazgeçebilir. Bu durum, işçiye bir hak olarak tanınmıştır. İşveren; bu şekilde çalışmayan işçilerini iş akitlerini feshedemez ya da bunların işlerini başkalarına yaptıramaz. En önemlisi de, bu tip bir çalışmama eylemi bir tür grev olarak değerlendirilemez.

Burada unutulmaması gereken en önemli ayrıntı, işçinin ücretinin mücbir nedenle ödenememiş olmasıdır. Yoksa, işverenin somut şekilde ispat edebileceği bir ekonomik sıkıntı içinde olması ya da elinde olmayan başka nedenlerle ücret ödeyememesi halinde, yukarıdaki hüküm geçerli olmaz.

Ücreti ödenmeyen işçi başka ne yapabilir?

Yukarıda belirtilen husus, işvereni işçisine ücret ödemesi için zorlamaya yönelik bir anlam ifade etmektedir. Ortada mücbir bir nedeni olmadığı halde ücret ödemeyen işverene karşı işçilere tanınan bu hak, işçiye işine devam etme ama aynı zamanda da ücretini almak için mücadele etme hakkını birlikte vermektedir.

İşçi bunu dışında direkt olarak işten çıkmayı da düşünebilir. Bu da işçinin en doğal haklarından birisidir. İş Kanununun 24üncü maddesinin II/e fıkrasına göre, işçinin ücreti kanun hükümlerine ya da iş sözleşmesine uygun olarak hesaplanmaz veya ödenmezse işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı vardır. İşçi bu hakkını kullanarak, iş sözleşmesini kendisi feshedebilir. Bu durumda kıdem tazminatı alma hakkına sahip olurken ihbar tazminatı hakkını ise kaybeder.

SONUÇ

Ücret ödeme günü geldiği halde ücreti ödenmeyen işçinin iki temel hakkı bulunmaktadır. Bunlardan ilki, yirmi günlük bir bekleme süresi şartına tabidir. Ücret ödeme gününden itibaren 20 gün geçmesine rağmen, mücbir bir sebebi olmayan işverenin işçinin maaşını ödememiş olması halinde işçi, ücretini alıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. (İşverenin mücbir bir nedeni olması halinde “işten kaçınma” eyleminin mümkün olmayacağına dikkat edilmelidir.)

İkinci yol ise 20 günlük süreden bağımsızdır. Ücreti zamanında ödenmeyen işçi, bu ödememenin mücbir sebebi olup olmadığına bakmaksızın ve 20 gün beklemeksizin iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir. İş Kanununun 24/II-e maddesine göre yapılan bu fesih neticesinde işçi, kıdem tazminatı alma hakkına da sahip olabilecektir.

67 Yorum

  1. ben yaklaşık 5 yıldan beri x mabilya dekarasyon imalat ve montaj işinde çalışmaktayım 4 sene boyunca hiç bir sıkıntı olmadan maaşımızı alıyoruz maaşlar 1 ile 5 arası bankaya yatıyordu… maaşımız 1300 tl nin üzerinde olduğu için geri kalan parayıda ayın 15 de veriyorlardı şu 1 yıldır maaşımızı ve 15 de verdikleri avansı düzgün zamanında alamıyoruz şuan ayın 6 tı ve halen para almadık bu ayın 17 sine kadar beklediğimiz ay bile oldu ve bunun yüzünden ne kredi kartı nede kredi borcumuzu ne de ev kirasını veremiyoruz piskolojimiz bozuk bi şekilde çalışıyoruz maaşla ilgili sıkıtımız bu….. öteki sıkıntılar ise 15 günlük senelik izin kegıdını imzalatıp 7 gün izne gönderiyorlar maaşımız 2000tl üzeri ama asgari ücretten ssk gösteriyorlar …. siz şimdi diyeceksiniz şikayet edin yada hakınızı arayın yada başka bi işyerine başlayın çok güzel kelimler ama ne yanındaki arkadaşın yüreği var nede daha düzgün bi işyeri nede kanun ben şikayet ettim geldiler baskın yaptılar ama bişe çıkmadı herşeyin bi kılıfı olmuş bu türkiyede okadar sırtımızdan geçinen insan varki sanki müslüman bi devlet değil yahudi bi devlette yaşıyoruz ben izmir li bi vatandaşım evlenmedne önce 25ten fazla işyerinde çalıştım ben daha düzgün bi patron görmedim zaten görseydim orda sebat ederdim ve burda bunlarıda yazmak zorunda kalmazdım umarım kafanızı şişirmemişimdir bir cevap veririseniz bu konuya çok mutlu olurum ne yapmam lazım

    1. Erol bey sizi çok iyi anlıyorum. Yıllar boyunca iş teftişi yaparken de aynı sorunlarla defalarca karşılaştım. Dediğiniz gibi bu durumlarda şikayet, genelde sonuç getirmiyor. Eğer işçi bazı şeyleri göze alırsa, yapılacak en iyi şey bu nedenlerle haklı sebeple işten ayrılmak ve ödenmeyen tüm alacakları işverenden dava yoluyla almaktır. Ne yazık ki daha pratik bir yolu yok.

  2. Merhabalar ben bir tekstil atölyesinde çalışıyorum maaşımı ayin 12 si 18 i 29 tarihler belli olmuyor ve benim işyerine giriş tarihim normalde ayin 7 mesela ama sigortam gelecek ayda ayin 1 inde başladı burada benim işyerini ve çalışmamı feshakkim varmı bu tarihler maaş kartında belirtilmiş yani bu şekilde xtekstil aralık ayı maaşı diye yaziyor

    1. Servet bey, bu şekilde düzensiz yapılan maaş ödemelerinin işçiye haklı nedenle fesih imkanı vereceği kanaatindeyim.

  3. Merhaba esim sendika işçisi beş yıldır bir sirkette çalıştı fakat son On Aydır maaş almıyor sebep ise şirketin iflas eşiginde olması. Sirket sahibinin farklı isyerleride var. 110 kisiyle beraber esimde isten atıldı ne yapmalıyız tazminat ve maaşları da ödenmedi SENDİKAYLAMI BERABER HAREKET ETMELİ TEŞEKKÜRLER

    1. Merhaba. Elbette ki böyle durumlarda sendikayla hareket etmek daha sağlıklı olacaktır. Ama durumu tam olarak bilmediğim için size kesin bir şey söylemem yanlış olur.

  4. Ben 3 yıldır bir güvenlik şirketinde çalışıyorum çalıştığım süre içinde resmi tatiller bayram tatilleri hafta sonları dahil devamlı çalışıyorum hic izin kullandirmiyorlar mesai paralarinida vermiyorlar senelik izinleride kullandirmiyorlar ücretlerini ödemiyorlar pisikolojim bozuldu bu haklarimi alabilirmiyim nasıl alırım.

  5. Merhaba Mustafa bey Ben Özel Bir Şirkette 3 ayı geçkindir Çalışıyorum Maaşım son 2 aydır 15 gün gecikmeli yatıyor. son maaşımda 10 gün gecikti ve halen maaşımı alamadım bu durumda yasal hakkım varmıdır bu haklarım nelerdir ve nasıl başvurabilirim eger yardımcı olursanız cok sewinirim iği günleR.

  6. Merhaba kolay gelsin mustafa bey ben bir otelde 24/10/2016 da girdim ve bu tarihe kadar herhangi bir maaş ödemesi almadım otelin dış borçları var elektirik su kesik bizde mecburen bekliyoruz para gelcek diye ama görünen o ki para gelmeyecek şimdi benim ne yapmam lazım benim banka borcundan dolayı faiz ödemek zorunda kaldım şimdi ne yapmamız lazım sigorta primlerim yatıyor ama hiç para alamadık

    1. Bu durumda işten ayrılacaksanız yapmanız gereken ihtarname çekerek ayrılmak ve ardından ödeme yapılmazsa dava açmak olmalıdır.

  7. Merhaba, bir turizm acentasında çalıştım işten ayrılalı daha doğrusu sezon biteli 77 gün oldu. Acenta ödemesi gereken paramı hala yatırmadı 12 bin liralık alacağım var, sezon içindede ödemeleri tam yapmadı. Acaba ne yapabilirim? Teşekkür ederim.

    1. İşyerinde sigortanız yapılmışsa, alacağınızı rahatlıkla banka kayıtlarıyla kanıtlayabilirsiniz. İster İşkura şikayet dilekçesi verebilirsiniz isterseniz de doğrudan iş mahkemesine dava açabilirsiniz.

      1. Çok teşekkür ederim hocam; evet sigortam yapıldı. Verdiğiniz bilgi için teşekkürler. İyi günler dilerim.

  8. ÇALIŞTIM YERDE MAAŞIMI SÜREKLİ GEÇ ALIYORUM AMA İŞ SÖZLEŞMEMİZ FELAN YOK, İŞTEN ÇIKIP HAKKIM OLAN KIDEM TAZMİNATI ALMAM MÜNKÜN MÜ, HER HANGİ BİR SÖZLEŞMEMİZ DE YOK NE YAPABİLİRİM

    1. Sözleşme olmasa da, çalışmış olduğunuz ayın maaşının ertesi ayın başında yatırılması gerekir. Hele bu süre 20 günü aşıyorsa, haklı fesih sebebiniz var demektir.

  9. Merhaba mehmet bey ben çalıştığım yerden ayrıldım maaşımı yatırmadılar ve 14 günlük sigorta girişimde olmamış sonraki iki ay sigorta girişimi yapmışlar son ayki maaşımı yatırmadılar ne yapabilirim bu konu ile bir bilgi alabilirmiyim sizden mahkeme yoluna baş vursam hak idda edebilirmiyim bununla ilgili.

    1. Elbette dava açabilirsiniz. İşyeriniz ücretleri bankadan yatıran bir işyeriyse de, maaşınızı alamadığını daha rahat ispat edebilirsiniz.

  10. Mrb ben 22.07.2016-11.12.2016 tarihleri arasında kamera sistemi olan bir markette firmacı olarak çalıştm.son 41günlük maaşım ödenmedi..fakat sigorta pirimlerim yatmış..Ayrıca çalıştığım günlerde ki resmi tatil paralarımı da hiç alamadım.Firma marketten çekilme kararı aldı ve işime son verdi..Ben direk yeni gelen firmaya geçiş yaptm..Diğer firmadan tazminat hakkım doğmuş mudur? Ne yapmam gerekiyo?

    1. Bahsettiklerinize göre doğmuştur. Bir an önce dava açarak alacaklarınızı talep edebilirsiniz.

  11. Merhaba Mustafa Bey. Ben üniversite ogrencisiyim ve ünlü bir giyim markasının 1 günlük ürün dağıtımı yaptım. Evrakları doldurduk orda günlük iş yaptığımı her türlü kanıtlayabiliyorum. 2 ay oldu ucretimizi hala vermediler nasıl bir hukuksal yol izleyebilirim. Teşekkürler.

    1. Sigorta girişiniz yapılmışsa İşkur’a dilekçe vererek ücretinizi alabilirsiniz. Ama sigorta girişi yoksa tek yol, dava açmaktır Cihan bey.

  12. Merhaba.
    Bir dergiden halka ilişkiler sorumlusu olarak çalışıyorum ama asil yaptığım is ise tahsilat yapmak. Ve 2 aydır bu is yerinde çalışıyorum sigortam da 1 aylık yatmış olarak e devletten görebiliyorum ama daha hic maaş alamadım daha öncesinden de böyle 1 aylık 1 aylık calismisliklarim var başka firmalarda simdi ben 170 arayıp şikayet etsen iskura da gidip işsizlik maasi talep etsem alabilme imkânım var mi? Daha önceden 600 gün primden bahsediliyor ama öyle bir primim yok öncesinden

  13. Merhaba Mustafa bey ;

    Ben kurumsal ve halka açık bir şirkette 3 ayı geçkin süredir maaş alamıyorum. Bu şirketin yaklaşık 1000 çalışanı var ve bu çalışanların %90 mağdur. Şirketten tek taraflı haklı fesih sebebiyle dava açarak alacaklarımı alabilirim fakat mahkeme uzun yıllar sürmekte. Tek sorun da bu değil ayrıca işsizlik maaşı da alamıyorum. İhbar yöntemine başvurduğum da ise şirket benim aleyhim de karar alıp beni işten çıkartıyor ve hak ettiğim tazminatı ve işsizlik maaşını yine alamıyorum. Bununla ilgili bu şirkete nasıl bir yaptırım uygulanabilir. Bu şirketi denetleyen kurumlar yok mu ? İş kanunun 80 maddesin de ben alacaklarımı sadece avukat aracılığıyla alabiliyorum. Dava açacak parayı geçtim eve gidecek yol param kalmadı. Ne yapabiliriz ?

    İyi çalışmalar.

    1. Merhaba. Mahkeme uzun da sürse tek çara olarak görünüyor. Dava sonucunda haklı bulunursanız haklarınızı alacağınız gibi işsizlik maaşını da geriye dönük alabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir