Vardiyalı çalışma sistemi nedir?

Vardiyalı çalışma nedir?

Sınırların kalktığı ve rekabetin uluslararası boyuta taşındığı günümüz iş dünyasında, klasik çalışma süreleri oldukça değişmiştir. Özellikle hizmet ve sanayi sektörlerinde 24 saat esasına dayanan çalışmalar gündeme gelmiştir. İşte bu sistemin doğal sonucu, işçilerin belirli periyotlarla ve birbiri yerine çalışması anlamına gelen vardiyalı çalışma sistemidir.

Postalar halinde çalışma kavramı

Uygulamada vardiya olarak adlandırılan sistemin, yasal olarak ismi postalar halinde çalışmadır. Ülkemizde bu çalışma sistemine dair esaslar, Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir.

Buna göre vardiyalı çalışma; nitelikleri dolayısıyla sürekli çalışıldığı için durmaksızın birbiri ardına postalar halinde işçi çalıştırılması veya nöbetleşe işçi postaları çalışılması anlamına gelmektedir.

Vardiya çalışmasına dair temel esaslar

Vardiya çalışmasının en önemli özelliği, çalışmanın 24 saat devam etmesi ya da işçilerin nöbetleşe çalıştırılmasıdır. Bu noktada ise gece çalışması kavramı öne çıkar. Çünkü işin doğası gereği, en azından bir vardiyanın gece dönemine rastlaması beklenir.

Gece dönemi ise; İş Kanununa göre en geç saat 20:00’da başlayan ve en erken 06:00’da sona eren dönemi ifade etmektedir. Bu dönem için aşağıdaki kısıtlamalar mevcuttur:

  • Gece çalışması bazı sektörler hariç 7,5 saati geçemez ve gece döneminde fazla mesai yaptırılamaz. Bu istisnai sektörler hakkında şu yazıdan bilgi alabilirsiniz: https://iscidunyasi.com/hangi-sektorlerde-gece-mesaisi-degisti/
  • Çocuk ve genç işçiler gece vardiyasında çalıştırılamaz.
  • Hamile işçiler ve çocuğu bir yaşına gelinceye kadar emziren işçiler gece çalıştırılamaz.

Vardiya listeleri

postalar halinde çalışma nedir

Vardiyaların süresi ve çalışacak işçilerin isimlerini içeren vardiya listeleri, 2017 yılına kadar Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne verilmek zorundaydı. Ama artık bu listelerin hazırlanması ve Çalışma Bakanlığınca talep edilince sunulmak üzere işyerinde tutulması yeterlidir.

En az kaç vardiya olmalı?

24 saat esasına göre çalışılan işyerlerinde, en az 3 vardiya şeklinde düzenleme yapılması zorunludur. Ancak turizm, sağlık hizmeti ve, özel güvenlik hizmeti yürütülen işlerde ve bu işlerin yürütüldüğü işyerlerinde faaliyet gösteren alt işverenlerce yürütülen işlerde 24 saatte iki posta olacak şekilde düzenleme yapılması mümkündür.

SONUÇ

Yukarıda kabaca tanımını yaptığımız vardiyalı çalışma sistemi, kendine has bazı kurallara sahiptir. Bu kurallarla ilgili daha önce birçok yazı yazmıştık. Aşağıdaki yazılardan, vardiyalı çalışma sistemine dair önemli bilgileri edinebilirsiniz.

Gece dönemi nedir? Hangi saatler arası gece çalışmasıdır?

Engelli işçi gece çalıştırılabilir mi?

Otel çalışanları gece 7,5 saatin üzerinde çalıştırılabilir mi?

Kadın işçilerin gece vardiyasında çalıştırılmaları


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

YouTube kanalımıza üye olan ziyaretçilerimizin yorumları öncelikle cevaplanmaktadır. Yorum yaptığınız kullanıcı adıyla YouTube kullanıcı adınızın aynı olması yeterlidir.