Zorla istifa dilekçesi imzalatılan işçinin hakları

İşçiye istifa mektubu imzalatılması

İstifanın işçi açısından birçok olumsuz sonucu vardır. Kıdem tazminatı hakkının yitirilmesi, ihbar tazminatı alınamaması ve hatta ihbar tazminatı ödenmek zorunda kalınması bunlardan birkaçıdır. O nedenle işçiler, mümkün oldukça istifa etmeden işten ayrılmanın yollarını aramaktadır. Tersi de geçerlidir. Uygulamada bazen, istifa etme iradesi olmayan bir işçiye zorla ya da kandırılmak suretiyle istifa mektubu imzalattırıldığı görülmektedir. Bu tür istifa mektuplarının geçerliliği var mıdır?

İstifa etmenin sonuçları

İşçinin ortada bir neden yokken istifa etmesinin önemli sonuçları vardır. Bunları maddeler halinde sıralamak isterim:

  • Kıdem tazminatı hakkı kaybedilir
  • İhbar tazminatı alınamaz
  • İşveren ihbar tazminatı ödemek zorunda kalınabilir
  • İşsizlik maaşı alınamaz
  • İşe iade davası açılamaz/kazanılamaz

Yukarıda belirttiğim olumsuzluklar, işçiye zorla ya da hileyle imzalatılan istifa mektubunun geçerli olduğuna, mahkemece karar verilmesi halinde meydana gelecektir. Ancak mahkeme, böyle bir istifa mektubunun geçerli olmadığı kanaatine varırsa, işçi bu hakların tamamından yararlanabilecektir. Peki ama mahkeme, aslında istifa etmediğini iddia eden bir işçinin bu talebini nasıl incelemektedir?

Yargıtay kararlarında istifa dilekçeleri

22. Hukuk Dairesinin 2013/3211 esas numaralı kararında aşağıdaki hususlar yer almaktadır:

“İşçinin istifa dilekçesindeki iradesinin fesada uğratılması da sıkça karşılaşılan bir durumdur. İşverenin tazminatların derhal ödeneceği sözünü vermek ve benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi vermesini talep etmesi ve işçinin buna uyması halinde, gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu halde feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.”

“İşverenin baskı uygulaması sonucu düzenlenen istifa dilekçesine değer verilemez. Dairemizce bu gibi hallerde feshin işverence gerçekleştirildiği, bununla birlikte işveren feshinin haklı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.”

“İşçinin haklı nedenle derhal fesih nedenleri mevcut olduğu ve buna uygun biçimde bir fesih yoluna gideceği sırada, iradesi fesada uğratılarak işverence istifa dilekçesi alınması durumunda da istifaya geçerlilik tanınması doğru olmaz. Bu durumda işçinin haklı olarak sözleşmeyi feshettiği sonucuna varılmalıdır.”

“İstifa belgesine dayanılmakla birlikte, işçiye ihbar ve kıdem tazminatlarının ödenmiş olması, Türkiye İş Kurumuna yapılan bildirimde işveren feshinden söz edilmesi gibi çelişkili durumlarda, her bir somut olay yönünden bu çelişkinin istifanın geçerliliğine etkisinin değerlendirilmesi gerekir.”

hileyle istifa mektubu alınan işçi

“İstifa belgesindeki ifadenin genel bir içerik taşıması durumunda, işçinin dava dilekçesinde somut sebepleri belirtmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu halde de istifanın ardındaki gerçek durum araştırılmalıdır.”

“İş sözleşmesinin istifayla sona ermesi halinde, işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanması mümkün olmadığı gibi, ihbar ve kıdem tazminatlarına da hak kazanamaz. İstifa durumunda işçinin işverene ihbar tazminatı ödemesi yükümü ortaya çıkabileceğinden, istifa türündeki belgelerin titizlikle ele alınması gerekir. İmzaya itiraz ya da metin kısmına ilaveler yapıldığı itirazı mutlak olarak teknik yönden incelenmelidir.”

İstifa dilekçesi veren işçi tüm haklarını kaybetti mi?

Yukarıdaki kararı özellikle geniş bir şekilde sizlere aktardım. Gelin; şimdi bu karar özelinde, hangi durumlarda işçinin istifasının geçerli olmadığına dair işçinin lehine karar verilebileceğini maddeler halinde sıralayalım:

  • Tazminatların derhal ödeneceği sözünün verilmesi ve benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi alındığı anlaşılıyorsa
  • İşverenin baskı uygulaması sonucunda istifa dilekçesi düzenlendiği anlaşılıyorsa
  • İşçinin haklı nedenle fesih hakkını olduğu açıkça ortadayken, istifa dilekçesi verilmişse
  • İstifa dilekçesine rağmen işçiye kıdem/ihbar gibi tazminatları ödenmişse ya da İŞKUR’dan işsizlik maaşı alabilecek şekilde çıkış kodu bildirilmişse

Yukarıdaki hususların tespiti için mahkemece tanık dinlenecek, yazılı evraklar araştırılacak ve hatta teknik inceleme dahi yaptırılabilecektir.

SONUÇ

İşverene istifa dilekçesini veren bir işçi; kıdem tazminatını, ihbar tazminatını, işsizlik maaşını kaybedeceği gibi işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda da kalabilir. Ancak, iradesi dışında zorla ya da hileyle istifa dilekçesi imzalatılan işçinin tüm hakları yitirilmiş değildir.

Bu işçi dava açarsa; mahkeme istifa dilekçesini inceleyecek, tanık dinleyecek, bilirkişi incelemesi yaptıracak ve belki de bu istifa dilekçesini geçersiz sayacaktır. Ama ne olursa olsun, ileride büyük sorunlarla karşılaşmamak adına, istifa etme niyeti olmayan bir işçi asla istifa mektubuna imza atmamalıdır.

 

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir