Zorla ücretsiz izne çıkarılma

İşçinin ücretsiz izne gönderilmesi

İzin; belirli süredir çalışan işçinin dinlenmesini, kendini işine tekrar motive edebilmesini sağlar. Bu bağlamda İş Kanunu işçilere ücretli izin hakkı vermiştir. Uygulamada yıllık izin olarak da bilinen ücretli izinle ilgili “Kullanılmayan yıllık izin yanar mı?”, “İşçinin 20 günlük yıllık izin hakkı ne zaman doğar?” ve “İşveren yıllık izin vermezse ne yapmalı?” başlıklı yazılarımızda bilgi vermiştik.

Ücretsiz izin, işçinin çalışmadığı ve ücrete hak kazanmadığı bir dönem olup İş Kanununun öngördüğü bir izin türüdür. İş Kanununa göre ancak üç halde mümkün olur. Buna göre;

  • İşçi yıllık ücretli iznini başka bir yerde geçirmek isterse, bu konuda istemde bulunmuşsa ve bu durumu gerekçelendirmişse işveren tarafından işçiye gidiş ve dönüş yolunda kullanması için 4 güne kadar ücretsiz izin verilebilir.
  • Kadın işçi talep ederse, doğum sonrası 16 haftalık (çoğul gebelikte 18) doğum izninin ardından 6 aya kadar ücretsiz izin alabilir.
  • Gebe (Hamile) işçi, doktor raporuyla gerekli görülürse, hamilelik boyunca rapor süresince ücretsiz izne ayrılabilir.

Peki işveren tarafından zorla ücretsiz izne gönderilen işçi ne olacaktır? Uygulamada işveren işçiden ücretsiz izne ayrılmasını talep etmekte, işçi de bunu kabul ederek ücretsiz izne ayrılmaktadır. Ama bu durum genelde işverenin tek taraflı iradesiyle olmakta, işçi ise işini kaybetmemek için ücretsiz izne ayrılmaya mecbur kalmaktadır. Genelde ekonomik olarak zor durumda bulunan ya da mevsimlik çalışmaları yoğun olan işyerlerinde görülen bu durumun iki muhtemel sonucu bulunmaktadır:

  • İşçi zorla ücretsiz izne gönderilmesine rağmen, onayı olduğuna dair imza atmışsa, bu durumda işçi kendi rızasıyla ücretsiz izne ayrılmış sayılır ve bu süreler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.
  • İşçi her hangi bir onay vermeden / imza atmadan ücretsiz izne yollanmışsa bu durumda işçi İş Kanununun 24 üncü maddesinin 2/f bendine dayanarak iş sözleşmesini tek taraflı ve haklı nedenle feshedebilir.

SONUÇ

İşçinin zorla ücretsiz izne gönderilmesi mümkün değildir. İş Kanununun öngördüğü üç ücretsiz izin türünde de işçinin rızası aranmaktadır. Bu üç neden dışında, işçinin kendi rızasıyla neden göstermeksizin belirli bir süre ücretsiz izne ayrılmak istemesi ise, İş Kanununda özel olarak yer almamış olsa bile, en doğal hakkıdır.

Burada önemli olan husus zorla izne gönderildiğini iddia eden işçinin, ücretsiz izne rıza gösterdiğine dair her hangi bir evraka imza atmamış olmasıdır. Aksi takdirde, bu ücretsiz izin yasal hale gelecek ve hatta ücretsiz izinde geçen süreler işçinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmayacaktır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

43 Yorum

  1. Iki yıl çalıştım sırf servisi kaçırıp 1saat geç kaldım diye beni ucretsiz izne göndermek istediler imza atmadım is yerini mahkemeye verdim hakimi alabilirmiyim

    1. İşe geç kalındığı için işçinin ücretsiz izne gönderilmesi yasal bir uygulama değildir. Ama neticede kararı verecek olan iş mahkemesidir.

      1. Merhaba,
        11 aydır çalıştığım sirket 1 ay ücretsiz izne çıkartıyor kabul etmeyip noterden ihbarname çekip isten ayrılırsam prim gün sayım tutuyor issizlik maasına basvura bilirmiyim?

        1. Zorla ücretsiz izne çıkarılmanız yasal değildir tabiki. Size yazılı bildirim yapılmasını talep edin, bildirim durumuna göre haklı sebeplerle iş akdinizi fesh edebilirsiniz. İşsizlik sigortasından faydalanma durumunuz içinse mevcut bilgilerinizle sağlıklı olarak BURADAN resmi görüşme yapmanızı öneririm.

  2. ben kurumsal sirket de kuryeyim hava sartları nedeni ile alo servisi kapatıp bize ücretsiz izin veriyolar bende bu izini kabul etmiyorum gecindirmekde olan bir evim var bu durumda ben kendimi nasıl savuna bilirim nereyee bas vurabilirim 3 yılı gecik bir zamandır çalısıyorum zorla diretirseler fesh etme hakkım olurmu olursada tazmınatımı alabilirmiyim sonuc olarak ben iş yerinde hazır halde bekliyorum doga sartları benim elimde olmayan sebeblerle işimize engel oluyor bu nedenle bize ücretsiz izin vermeye çalısıyolar bu 2 gün 3 gün 1 hafta yada 1 ay sure bilen bir sey olabilir bilgilendirmeniz için simdiden tesekkürler

    1. Yunus bey ücretsiz izne zorla gönderilmeniz yasal değildir. İlla ki buna zorlanıyorsanız haklı sebeple iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz. Ancak bu feshi mutlaka noterden ihtarname çekerek yapın ve sebebini de açıklayın. Gerisi artık mahkemenin takdirine kalacaktır.

  3. bn iş yerimde 6 yıldır çalıiıyorum işler durgun diye önce yıllık izizn kullandırdılar şimdide üçretsize döndüm ve imza attırdılar ne yapabilirim bni işten çıkarırlarsa tazminatımı alırmıyım

  4. Merhaba Mustafa Bey.
    Ben Özel Güvenlik personeli olarak çalışıyorum.İşveren bana sormadan kendi belirlediği tarihe göre şu ayda izne çıkacaksın diye diretmekte.Kış günü izin ne işime yararki diye soyluyorum mecbursun diyorlar.Tarihi işveren belirtmek zorundamı ve böyle bir izin yasalmı yani illa onun belirleyecegi tarihte ayda yıllık izinmi kullanıcam

  5. Merhaba bir şirkette güvenlik olarak çalışıyordum 8 senenin sonunda beni başka bir bölüme aldılar ve sigortam su andaki çalıştığım yere geçmiş oldu fakat şimdi aynı şirketin yeni kurduğu diğer bir şirket personeli olarak gözüküyorum onceden çalıştığım 8 senenin tazminatını almadım yanar mı bu durumda ne yapmalıyım bana burdan çıkışın yapıldı şuraya girişin yapıldı diye birşey de söylenmedi

    1. Yanmaz, ancak ileride dava açıp kıdem tazminatı istediğinizde mahkemede bu iki şirketin arasında organik bağ olduğunu kanıtlamanız gerekir. Fakat iki şirket tamamen farklı ve sahipleri arasında bağ olmayan bir şirketse bile kıdem tazminatında zamanaşımı 10 sene olduğundan, ileride de bu tazminatınızı talep edebilirsiniz.

  6. 1.5 yıldır ozel bir şirkette çalışıyorum senelik ızın hakkım var ve halen kullandırılmadım ama işveren bunu kullandırmak yerine 15 gün ücretsiz izne çıkardı ben ımzalamadım bunun için konustugumda ise ıstedıgın yere git şikayet et dedi ugrasırsın felan dedi bende ptt den telgraf çektim ihbarname gibi şimdi ne yapmam gerekiyor şimdiden tesekkur ederim

    1. İhtarnamede işten çıktığınızı mı söylediniz? Öyleyse haklarınızın ödenmesi için biraz beklemelisiniz. Ödenmezse dava açmanız gerekecektir.

  7. iyi günler biz tekstil fabrikasında çalışmaktayız iş yeri taşınacak diye bizi süresi belli değil hala tatildeyiz 1 ay olacak nerdeyse ücretsiz izne ayırdılar ve imza atmamız için iş yerine çağırdılar bize bişey söylemiyolar hiç imza atmalımıyım hiç bir bilgim yok işyeri kapanırsa falan imza attığım için suçlu durumamı düşerim

    1. Ücretsiz izinle ilgili imza atacaksanız, neden suçlu duruma düşesiniz? Ama ücretsiz izne imza attığınızda, bu süreler için maaş alamayacağınızı, sigortanızın yatırılmayacağını ve bu sürenin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmayacağını bilmeniz gerekir.

  8. Merhaba ben özel bir şirkette 2012 tarihinden bu yana 3.5 yıldır sigortalı olarak magaza şefi olarak çalışmaktayım doğum nedeniyle 6 aylık yasal olan ücretsiz izin hakkımı kullandım iş yerime dönmek için bölge Müdürümü aradigimda bana şu anda yeni bir mağaza açılacağını 1 ay daha ücretsiz izin kullanmami söyledi 25 gün olarak ücretsiz iznimi ben uzattım tekrar aradim halen bana boş kadromuz yok dediğim gibi mağaza açılısını bekliceksin demekte ben ücretsiz izin kullanmak istemiyorum bu durumda nasıl bir yol izleyebilir nasıl dava edebilirim bana bir yol göstermenizi rica ediyorum şimdiden teşekkür ederim

    1. Şeyda hanım, böyle bir durumda iki seçeneğiniz vardır. Ya kabul edip ücretsiz izne ayrılacaksanız ya da haklı nedenle fesih yapacaksınız. Ama haklı nedenle fesih yapacaksanız, öncesinde bir ihtarname göndermeyi ve göreve başlatılmayı istemeyi unutmayın. Başlatılmazsanız elbette haklı fesih yapabilir ve tazminatınızı talep edebilirsiniz.

  9. iyi günler ;
    Ben kamuda çalışmaktayım, birikmiş izinlerim var istemediğim bir tarih de beni izne çıkarmak istiyorlar, Bense çıkma istemiyorum, İstediğim tarih de mümkün olmadığını söylüyorlar. Kısacası ben istemediği tarih de izne çıkmak istemiyorum . Ne yapmam gerekli ??????

    1. Ahmet bey, izin tarihini belirleme yetkisi işverenin takdirindedir. Özellikle birikmiş izniniz varsa, bunların kullandırılması amacıyla, kurum tarafından belirlenen tarihlerde izne gönderilmeniz yasaldır.

  10. Merhaba
    10 yıldır Özel sektörde çalışıyorum, işyerim kurban bayramını 10 gün olarak 1 ay önce bildirdi. Senelik iznimizi bu tarihte kullanacakmışız , temmuz ayında ben 5 gün izin kullanmıştım bayramda 2.5 gün iznimden kullanmak istemiyorum itiraz ettiğimde şikayet et dediler ne yapabilirim tşkler.

    1. Sinme hanım, işverenin bu konuda takdir hakkı vardır. Ama siz 10 gün izne ayrılsanız bile hem 4,5 günlük bayram tatili, hem 30 Ağustos ve hem de hafta tatili günleriniz bu izinden düşülmeyecektir.

  11. Meraba
    Ben 3 yıldır özel firmada çalışıyorum ve 3 yıldır yıllık iznimi kullanamadım en son bayramda istedim memlekete gitmek icin verilmedi 1 ay evvelden söylememe rağmen gitmek zorundaydım ve gittim orda hava değisikliğinden rahatsızlaşınca 1 hafta rapor almak zorunda kaldım ve döndüğümde patron zorla ücretsiz izne ayırmak istedi imzalamadım ve imzalamadan kağıdı alıp çıktım avukata vekalet verip noterden ihtarname cekildi ve ücretsiz izin bitimine iki gün kaldı ben tekrar dönmekte istemiyorum zaten ustüme geliyorlarlardı çıkıs yapmam icin şimdi dahada gelincek ne yapmalıyım

    1. Sude hanım ihtarnameyi avukatınız mı çekti? Bu ihtarnameyi niçin gönderdiniz? Fesih işlemi yapmadınız mı?

  12. slm mustafa bey ben 5 yıldızlı bir otelde 3 yıldır çalışmaktayım işveren beni 3 / 5 ay ücretsiz izne göndermek istiyo bende ücretsize çıkmak istemiyom yanlış bir şey de yapamadan haklarımdan olmak istemiyom iş kanunu gereğinçe ne gibi yol izlemeliyim haklarımı alabilmem için birde bu süre içinde işsizlik maaş hakkım oluyormu saygılar

    1. Merhaba,
      iş sözleşmeniz mevsimlik sözleşme değil dimi?Eğer öyleyse çok iyi okumanız lazım. Böyle bir hak doğabilir işverene.
      Eğere normal belirsiz süreli sözleşme ise, siz yazılı rıza göstermedikten sonra sizi zorla ücretsiz izne gönderemez. İşimin başındayım dersiniz. Ya da mevcut haklarımın ödenmesi suretiyle ayrılabilirim dersiniz…

  13. Merhaba mustafa bey özel bir şirkette çağrı merkezinde çalışıyorum. Iş yoğunluğu yok diye iş yerim beni zorunlu izin yapmam konusunda baskı yapıyor. Benim yillik izin hakkım yeni doldu. Ben kullanmak istemiyorum ama mecburi deniliyor ben ihtiyacım olan zamanda iz on alamiycam o zamanda ücretsiz izin alırsın deniliyor. Zorunlu mecburi izin kullandırma yapilabiliyormu

    1. Nur hanım, yıllık ücreti izinden bahsediyorsanız, işveren sizden kullanmanızı istiyorsa, kullanmanız gerekir.

  14. Merhaba bir is yerinde 2 yil 10 aydir calismaktayim işyeri sahibim 2017 den 9 gün kalan yıllık iznimi verip 2018 olan yıllık izinden 14 gün daha kullan diyerek pisikolojik baskiyla ardından 14 gün ücretsiz izine çıkmam için imza attirdi piskolojik baskıyla ben ilk başta anlamadım sigortam ve maaşımın kesileceğini henüz başlamadı 3 ayın 5 de 2018 başlayıp 3 ayın 20si bitecek ücretsiz izin imza attıdığım icin mecbur mu kaliyorum bu izine cikmaya lütfen yardımcı olurmusunuz beni isten cikarta bilirmi yada sigortata halk dilinde girdi cıktı yapıp bana bir oyun cevire bilirmi

  15. merhabalar.Ben bir çağrı merkezi çalışanıyım.Hiç bir şeye imza atmadan tam 5 haftadır ücretsiz izinde olduğum söyleniyor ve başka bir birime atanacağım konusunda oyalanıyorum.Bu süreçte maaşım da yatmadı sgk primim de ödenmedi doğal olarak.Fakat aynı birimden diğer bir arkadaşım hemen 3 gün idari izinden sonra başka bir birime yerleşti.Bunda açıkça bir kasıt var.Ne yapmalıyım?.Ayrıca bulunduğum birimden niye çıkarıldığımla alakalı bir açıklama tebliğ de gelmedi.

    1. Nuri bey, bu durumu gerekçe göstererek haklı fesih yapabilir ve hakkınızı arayabilirsiniz.

      1. hakkımı tam olarak nasıl aramalı ve haklı fesihi nasıl yapmalıyım?.Bu haklı fesih ile birlikte bu beklediğim sürenin de ücretlerini brüt olarak alabilir miyim:?

          1. Ben kurumun merkeziyle telefon görüşmeleri yaptım ve mail yoluyla da bir kaç adet ihtar gönderdim.Fakat bir çözüme ulaşamadım.Sözleşme feshi değil de ben bu sorumsuzluklara karşı dava açmak amacındayım.Dava sonucu neler kazanabilirim?.

  16. merhaba iş yerimiz depoda kullanılmak üzere el terminali sistemine geçecek ve bu yüzden tüm çalışanlarına 1 hafta izin kullandıracak ücretsiz olarak iş verenin buna hakkı varmı dır ramazanın ortasında yıllık izne çıkmak istemiyoruz bu durumda ne yapmamız gerekiyor

  17. Merhabalar benim işyerinde 8 ay deneme den sonra 05.06.2015 ve 05.06.2018 arası sigotalılık döneminde yıllık izin hakkımın 42 gün olduğunu söylediğim halde sadece yukarıda yazdığım tarihler arasında sadece 14 gün olduğunu idda ediyorlar birde üstüne zorla izne benim istemediğim tarihte çıkartmaya çalışıyorlar neyapmam lazım

    1. Süleyman bey, bu durumda haklı fesih yaparak işten ayrılabilirsiniz. Bunun dışında ne yazık ki yapabileceğiniz bir şey yok.

  18. Merhabalar 8 yildir ayni işyerinde çalişiyorum bu sene işlee bozuk diye ara ara telafi çalişmasi yaptiriyolar işveren bize iki seçenek sunuyo ya telafi çalişmasi yapalim istersende ucretsiz izine cik ..çok sıkıldım bu durumdan işi bıraksam yada ihtar çeksem noterden tazminatimi alabilirmiyim

  19. Merhabalar ben yaklasik 9 aydır ozel bir firmada çalışiyorum bu gun 2 ay ucretsiz izne cikmam gerektigi söylendi kabul etmessen temelli işten cık diyorlar ne yapmam lazım ssk primim yatarmi bu 2 ay zarfinda nereye sikayet edebilirim zorla 2 ay ucretsiz izin dayatiyorlar…

    1. Erkan bey ücretsiz izne çıkarsanız SSK priminiz de yatmaz ücretiniz de ödenmez. Madem öyle, ücretsiz izin evrakına imza atmayın ve bna rağmen çıkarılırsanız hakkınızı yasal yollarla arayın.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.