Zorla ücretsiz izne çıkarılma

İşçinin ücretsiz izne gönderilmesi

İzin; belirli süredir çalışan işçinin dinlenmesini, kendini işine tekrar motive edebilmesini sağlar. Bu bağlamda İş Kanunu işçilere ücretli izin hakkı vermiştir. Uygulamada yıllık izin olarak da bilinen ücretli izinle ilgili “Kullanılmayan yıllık izin yanar mı?”, “İşçinin 20 günlük yıllık izin hakkı ne zaman doğar?” ve “İşveren yıllık izin vermezse ne yapmalı?” başlıklı yazılarımızda bilgi vermiştik.

Ücretsiz izin, işçinin çalışmadığı ve ücrete hak kazanmadığı bir dönem olup İş Kanununun öngördüğü bir izin türüdür. İş Kanununa göre ancak üç halde mümkün olur. Buna göre;

  • İşçi yıllık ücretli iznini başka bir yerde geçirmek isterse, bu konuda istemde bulunmuşsa ve bu durumu gerekçelendirmişse işveren tarafından işçiye gidiş ve dönüş yolunda kullanması için 4 güne kadar ücretsiz izin verilebilir.
  • Kadın işçi talep ederse, doğum sonrası 16 haftalık (çoğul gebelikte 18) doğum izninin ardından 6 aya kadar ücretsiz izin alabilir.
  • Gebe (Hamile) işçi, doktor raporuyla gerekli görülürse, hamilelik boyunca rapor süresince ücretsiz izne ayrılabilir.

Peki işveren tarafından zorla ücretsiz izne gönderilen işçi ne olacaktır? Uygulamada işveren işçiden ücretsiz izne ayrılmasını talep etmekte, işçi de bunu kabul ederek ücretsiz izne ayrılmaktadır. Ama bu durum genelde işverenin tek taraflı iradesiyle olmakta, işçi ise işini kaybetmemek için ücretsiz izne ayrılmaya mecbur kalmaktadır. Genelde ekonomik olarak zor durumda bulunan ya da mevsimlik çalışmaları yoğun olan işyerlerinde görülen bu durumun iki muhtemel sonucu bulunmaktadır:

  • İşçi zorla ücretsiz izne gönderilmesine rağmen, onayı olduğuna dair imza atmışsa, bu durumda işçi kendi rızasıyla ücretsiz izne ayrılmış sayılır ve bu süreler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.
  • İşçi her hangi bir onay vermeden / imza atmadan ücretsiz izne yollanmışsa bu durumda işçi İş Kanununun 24 üncü maddesinin 2/f bendine dayanarak iş sözleşmesini tek taraflı ve haklı nedenle feshedebilir.

SONUÇ

İşçinin zorla ücretsiz izne gönderilmesi mümkün değildir. İş Kanununun öngördüğü üç ücretsiz izin türünde de işçinin rızası aranmaktadır. Bu üç neden dışında, işçinin kendi rızasıyla neden göstermeksizin belirli bir süre ücretsiz izne ayrılmak istemesi ise, İş Kanununda özel olarak yer almamış olsa bile, en doğal hakkıdır.

Burada önemli olan husus zorla izne gönderildiğini iddia eden işçinin, ücretsiz izne rıza gösterdiğine dair her hangi bir evraka imza atmamış olmasıdır. Aksi takdirde, bu ücretsiz izin yasal hale gelecek ve hatta ücretsiz izinde geçen süreler işçinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmayacaktır.

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

23 Yorum

  1. Merhaba
    10 yıldır Özel sektörde çalışıyorum, işyerim kurban bayramını 10 gün olarak 1 ay önce bildirdi. Senelik iznimizi bu tarihte kullanacakmışız , temmuz ayında ben 5 gün izin kullanmıştım bayramda 2.5 gün iznimden kullanmak istemiyorum itiraz ettiğimde şikayet et dediler ne yapabilirim tşkler.

    1. Sinme hanım, işverenin bu konuda takdir hakkı vardır. Ama siz 10 gün izne ayrılsanız bile hem 4,5 günlük bayram tatili, hem 30 Ağustos ve hem de hafta tatili günleriniz bu izinden düşülmeyecektir.

  2. iyi günler ;
    Ben kamuda çalışmaktayım, birikmiş izinlerim var istemediğim bir tarih de beni izne çıkarmak istiyorlar, Bense çıkma istemiyorum, İstediğim tarih de mümkün olmadığını söylüyorlar. Kısacası ben istemediği tarih de izne çıkmak istemiyorum . Ne yapmam gerekli ??????

    1. Ahmet bey, izin tarihini belirleme yetkisi işverenin takdirindedir. Özellikle birikmiş izniniz varsa, bunların kullandırılması amacıyla, kurum tarafından belirlenen tarihlerde izne gönderilmeniz yasaldır.

  3. Merhaba ben özel bir şirkette 2012 tarihinden bu yana 3.5 yıldır sigortalı olarak magaza şefi olarak çalışmaktayım doğum nedeniyle 6 aylık yasal olan ücretsiz izin hakkımı kullandım iş yerime dönmek için bölge Müdürümü aradigimda bana şu anda yeni bir mağaza açılacağını 1 ay daha ücretsiz izin kullanmami söyledi 25 gün olarak ücretsiz iznimi ben uzattım tekrar aradim halen bana boş kadromuz yok dediğim gibi mağaza açılısını bekliceksin demekte ben ücretsiz izin kullanmak istemiyorum bu durumda nasıl bir yol izleyebilir nasıl dava edebilirim bana bir yol göstermenizi rica ediyorum şimdiden teşekkür ederim

    1. Şeyda hanım, böyle bir durumda iki seçeneğiniz vardır. Ya kabul edip ücretsiz izne ayrılacaksanız ya da haklı nedenle fesih yapacaksınız. Ama haklı nedenle fesih yapacaksanız, öncesinde bir ihtarname göndermeyi ve göreve başlatılmayı istemeyi unutmayın. Başlatılmazsanız elbette haklı fesih yapabilir ve tazminatınızı talep edebilirsiniz.

  4. iyi günler biz tekstil fabrikasında çalışmaktayız iş yeri taşınacak diye bizi süresi belli değil hala tatildeyiz 1 ay olacak nerdeyse ücretsiz izne ayırdılar ve imza atmamız için iş yerine çağırdılar bize bişey söylemiyolar hiç imza atmalımıyım hiç bir bilgim yok işyeri kapanırsa falan imza attığım için suçlu durumamı düşerim

    1. Ücretsiz izinle ilgili imza atacaksanız, neden suçlu duruma düşesiniz? Ama ücretsiz izne imza attığınızda, bu süreler için maaş alamayacağınızı, sigortanızın yatırılmayacağını ve bu sürenin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmayacağını bilmeniz gerekir.

  5. 1.5 yıldır ozel bir şirkette çalışıyorum senelik ızın hakkım var ve halen kullandırılmadım ama işveren bunu kullandırmak yerine 15 gün ücretsiz izne çıkardı ben ımzalamadım bunun için konustugumda ise ıstedıgın yere git şikayet et dedi ugrasırsın felan dedi bende ptt den telgraf çektim ihbarname gibi şimdi ne yapmam gerekiyor şimdiden tesekkur ederim

    1. İhtarnamede işten çıktığınızı mı söylediniz? Öyleyse haklarınızın ödenmesi için biraz beklemelisiniz. Ödenmezse dava açmanız gerekecektir.

  6. Merhaba bir şirkette güvenlik olarak çalışıyordum 8 senenin sonunda beni başka bir bölüme aldılar ve sigortam su andaki çalıştığım yere geçmiş oldu fakat şimdi aynı şirketin yeni kurduğu diğer bir şirket personeli olarak gözüküyorum onceden çalıştığım 8 senenin tazminatını almadım yanar mı bu durumda ne yapmalıyım bana burdan çıkışın yapıldı şuraya girişin yapıldı diye birşey de söylenmedi

    1. Yanmaz, ancak ileride dava açıp kıdem tazminatı istediğinizde mahkemede bu iki şirketin arasında organik bağ olduğunu kanıtlamanız gerekir. Fakat iki şirket tamamen farklı ve sahipleri arasında bağ olmayan bir şirketse bile kıdem tazminatında zamanaşımı 10 sene olduğundan, ileride de bu tazminatınızı talep edebilirsiniz.

  7. Merhaba Mustafa Bey.
    Ben Özel Güvenlik personeli olarak çalışıyorum.İşveren bana sormadan kendi belirlediği tarihe göre şu ayda izne çıkacaksın diye diretmekte.Kış günü izin ne işime yararki diye soyluyorum mecbursun diyorlar.Tarihi işveren belirtmek zorundamı ve böyle bir izin yasalmı yani illa onun belirleyecegi tarihte ayda yıllık izinmi kullanıcam

  8. bn iş yerimde 6 yıldır çalıiıyorum işler durgun diye önce yıllık izizn kullandırdılar şimdide üçretsize döndüm ve imza attırdılar ne yapabilirim bni işten çıkarırlarsa tazminatımı alırmıyım

  9. ben kurumsal sirket de kuryeyim hava sartları nedeni ile alo servisi kapatıp bize ücretsiz izin veriyolar bende bu izini kabul etmiyorum gecindirmekde olan bir evim var bu durumda ben kendimi nasıl savuna bilirim nereyee bas vurabilirim 3 yılı gecik bir zamandır çalısıyorum zorla diretirseler fesh etme hakkım olurmu olursada tazmınatımı alabilirmiyim sonuc olarak ben iş yerinde hazır halde bekliyorum doga sartları benim elimde olmayan sebeblerle işimize engel oluyor bu nedenle bize ücretsiz izin vermeye çalısıyolar bu 2 gün 3 gün 1 hafta yada 1 ay sure bilen bir sey olabilir bilgilendirmeniz için simdiden tesekkürler

    1. Yunus bey ücretsiz izne zorla gönderilmeniz yasal değildir. İlla ki buna zorlanıyorsanız haklı sebeple iş sözleşmenizi feshedebilirsiniz. Ancak bu feshi mutlaka noterden ihtarname çekerek yapın ve sebebini de açıklayın. Gerisi artık mahkemenin takdirine kalacaktır.

  10. Iki yıl çalıştım sırf servisi kaçırıp 1saat geç kaldım diye beni ucretsiz izne göndermek istediler imza atmadım is yerini mahkemeye verdim hakimi alabilirmiyim

    1. İşe geç kalındığı için işçinin ücretsiz izne gönderilmesi yasal bir uygulama değildir. Ama neticede kararı verecek olan iş mahkemesidir.

      1. Merhaba,
        11 aydır çalıştığım sirket 1 ay ücretsiz izne çıkartıyor kabul etmeyip noterden ihbarname çekip isten ayrılırsam prim gün sayım tutuyor issizlik maasına basvura bilirmiyim?

        1. Zorla ücretsiz izne çıkarılmanız yasal değildir tabiki. Size yazılı bildirim yapılmasını talep edin, bildirim durumuna göre haklı sebeplerle iş akdinizi fesh edebilirsiniz. İşsizlik sigortasından faydalanma durumunuz içinse mevcut bilgilerinizle sağlıklı olarak BURADAN resmi görüşme yapmanızı öneririm.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.