Zorla ücretsiz izne çıkarılma

İşçinin ücretsiz izne gönderilmesi

İzin; belirli süredir çalışan işçinin dinlenmesini, kendini işine tekrar motive edebilmesini sağlar. Bu bağlamda İş Kanunu işçilere ücretli izin hakkı vermiştir. Uygulamada yıllık izin olarak da bilinen ücretli izinle ilgili “Kullanılmayan yıllık izin yanar mı?”, “İşçinin 20 günlük yıllık izin hakkı ne zaman doğar?” ve “İşveren yıllık izin vermezse ne yapmalı?” başlıklı yazılarımızda bilgi vermiştik.

Ücretsiz izin, işçinin çalışmadığı ve ücrete hak kazanmadığı bir dönem olup İş Kanununun öngördüğü bir izin türüdür. İş Kanununa göre ancak üç halde mümkün olur. Buna göre;

  • İşçi yıllık ücretli iznini başka bir yerde geçirmek isterse, bu konuda istemde bulunmuşsa ve bu durumu gerekçelendirmişse işveren tarafından işçiye gidiş ve dönüş yolunda kullanması için 4 güne kadar ücretsiz izin verilebilir.
  • Kadın işçi talep ederse, doğum sonrası 16 haftalık (çoğul gebelikte 18) doğum izninin ardından 6 aya kadar ücretsiz izin alabilir.
  • Gebe (Hamile) işçi, doktor raporuyla gerekli görülürse, hamilelik boyunca rapor süresince ücretsiz izne ayrılabilir.

Peki işveren tarafından zorla ücretsiz izne gönderilen işçi ne olacaktır? Uygulamada işveren işçiden ücretsiz izne ayrılmasını talep etmekte, işçi de bunu kabul ederek ücretsiz izne ayrılmaktadır. Ama bu durum genelde işverenin tek taraflı iradesiyle olmakta, işçi ise işini kaybetmemek için ücretsiz izne ayrılmaya mecbur kalmaktadır. Genelde ekonomik olarak zor durumda bulunan ya da mevsimlik çalışmaları yoğun olan işyerlerinde görülen bu durumun iki muhtemel sonucu bulunmaktadır:

  • İşçi zorla ücretsiz izne gönderilmesine rağmen, onayı olduğuna dair imza atmışsa, bu durumda işçi kendi rızasıyla ücretsiz izne ayrılmış sayılır ve bu süreler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.
  • İşçi her hangi bir onay vermeden / imza atmadan ücretsiz izne yollanmışsa bu durumda işçi İş Kanununun 24 üncü maddesinin 2/f bendine dayanarak iş sözleşmesini tek taraflı ve haklı nedenle feshedebilir.

SONUÇ

İşçinin zorla ücretsiz izne gönderilmesi mümkün değildir. İş Kanununun öngördüğü üç ücretsiz izin türünde de işçinin rızası aranmaktadır. Bu üç neden dışında, işçinin kendi rızasıyla neden göstermeksizin belirli bir süre ücretsiz izne ayrılmak istemesi ise, İş Kanununda özel olarak yer almamış olsa bile, en doğal hakkıdır.

Burada önemli olan husus zorla izne gönderildiğini iddia eden işçinin, ücretsiz izne rıza gösterdiğine dair her hangi bir evraka imza atmamış olmasıdır. Aksi takdirde, bu ücretsiz izin yasal hale gelecek ve hatta ücretsiz izinde geçen süreler işçinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmayacaktır.

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

27 Yorum

  1. slm mustafa bey ben 5 yıldızlı bir otelde 3 yıldır çalışmaktayım işveren beni 3 / 5 ay ücretsiz izne göndermek istiyo bende ücretsize çıkmak istemiyom yanlış bir şey de yapamadan haklarımdan olmak istemiyom iş kanunu gereğinçe ne gibi yol izlemeliyim haklarımı alabilmem için birde bu süre içinde işsizlik maaş hakkım oluyormu saygılar

    1. Merhaba,
      iş sözleşmeniz mevsimlik sözleşme değil dimi?Eğer öyleyse çok iyi okumanız lazım. Böyle bir hak doğabilir işverene.
      Eğere normal belirsiz süreli sözleşme ise, siz yazılı rıza göstermedikten sonra sizi zorla ücretsiz izne gönderemez. İşimin başındayım dersiniz. Ya da mevcut haklarımın ödenmesi suretiyle ayrılabilirim dersiniz…

  2. Meraba
    Ben 3 yıldır özel firmada çalışıyorum ve 3 yıldır yıllık iznimi kullanamadım en son bayramda istedim memlekete gitmek icin verilmedi 1 ay evvelden söylememe rağmen gitmek zorundaydım ve gittim orda hava değisikliğinden rahatsızlaşınca 1 hafta rapor almak zorunda kaldım ve döndüğümde patron zorla ücretsiz izne ayırmak istedi imzalamadım ve imzalamadan kağıdı alıp çıktım avukata vekalet verip noterden ihtarname cekildi ve ücretsiz izin bitimine iki gün kaldı ben tekrar dönmekte istemiyorum zaten ustüme geliyorlarlardı çıkıs yapmam icin şimdi dahada gelincek ne yapmalıyım

    1. Sude hanım ihtarnameyi avukatınız mı çekti? Bu ihtarnameyi niçin gönderdiniz? Fesih işlemi yapmadınız mı?

  3. Merhaba
    10 yıldır Özel sektörde çalışıyorum, işyerim kurban bayramını 10 gün olarak 1 ay önce bildirdi. Senelik iznimizi bu tarihte kullanacakmışız , temmuz ayında ben 5 gün izin kullanmıştım bayramda 2.5 gün iznimden kullanmak istemiyorum itiraz ettiğimde şikayet et dediler ne yapabilirim tşkler.

    1. Sinme hanım, işverenin bu konuda takdir hakkı vardır. Ama siz 10 gün izne ayrılsanız bile hem 4,5 günlük bayram tatili, hem 30 Ağustos ve hem de hafta tatili günleriniz bu izinden düşülmeyecektir.

  4. iyi günler ;
    Ben kamuda çalışmaktayım, birikmiş izinlerim var istemediğim bir tarih de beni izne çıkarmak istiyorlar, Bense çıkma istemiyorum, İstediğim tarih de mümkün olmadığını söylüyorlar. Kısacası ben istemediği tarih de izne çıkmak istemiyorum . Ne yapmam gerekli ??????

    1. Ahmet bey, izin tarihini belirleme yetkisi işverenin takdirindedir. Özellikle birikmiş izniniz varsa, bunların kullandırılması amacıyla, kurum tarafından belirlenen tarihlerde izne gönderilmeniz yasaldır.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.