15 yıl ve 3600 gün ile kıdem tazminatının yasal dayanakları

15 yıl ve 3600 günle kıdem tazminatı neden var?

15 yıl ve 3600 gün ile kıdem tazminatı olarak bilinen hususun yasal dayanağını birçok okurumuzun merak ettiğini görüyorum. Bana gelen sorularda, bu şartların nereden çıktığı ya da neden 8 Eylül 1999 tarihinden önce işe girenlerin bu haktan faydalanabildiği konusunun anlaşılamadığını fark ettim. Bu durumun nedenini açıklayayım.

15 yıl ve 3600 gün ile nasıl kıdem tazminatı alınır?

Bildiğiniz üzere, kendi isteğiyle işten ayrılan ve geçerli bir nedeni olmayan bir işçi kıdem tazminatı hakkını kaybetmektedir. Bu durumun 3 istisnasının olduğunu ise şu yazımda açıklamıştım . İşte bu istisnalardan birisi de 15 yıl ve 3600 gün şartı dır. Aşağıdaki şartları bir arada taşıyan bir işçi, kendi isteğiyle ve ortada hiçbir nedeni yokken bile işten ayrılsa kıdem tazminatı almaya hak kazanacaktır:

• İşçinin, hangi işyerinde olduğu önemli olmaksızın, ilk sigorta giriş tarihi 08/09/1999 tarihinden ÖNCE olmalıdır.
• İşçinin, hangi işyerinde olduğu önemli olmaksızın, toplam sigorta prim günü sayısı en az 3600 olmalıdır.
• İşçi, en son çalıştığı ve ayrılacağı işyerinde en az 1 yıldır çalışıyor olmalıdır.

15 yıl ve 3600 günün dayanağı nedir?

Burası biraz teknik olmakla beraber meraklısı için kısaca açıklamak isterim. Bu yazıya konu olan kıdem tazminatı hak etme nedeni, dayanağını 1475 sayılı İş Kanununun 14üncü maddesinin 5inci fıkrasından almaktadır. Bahsedilen maddede; 506 sayılı Kanunun 60ıncı maddesinin birinci fıkrasının A ve B bentlerinde belirlenen YAŞ dışındaki diğer şartları taşıyan işçilerin ayrılması durumunda kıdem tazminatı alabilecekleri belirtilmektedir.

506 sayılı Kanunun A ve B bentlerinde belirtilen YAŞ dışındaki diğer şartlar ise; en az 5.000 gün ya da 15 yıl artı 3600 gün sigorta şartlarıdır.

Neden 08/09/1999 tarihinden sonra işe girenler faydalanamıyor?

Bunun cevabı da aslında oldukça basit. İşçilere, 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün primle kıdem tazminatı alma hakkı getiren bu düzenlemenin resmi gazetede yayımlandığı ve yürürlüğü girdiği tarih olan 08/09/1999 tarihinde, aynı zamanda 506 sayılı Kanunun ilgili maddesi de değiştirilmiştir. O güne ait  resmi gazete arşivine buradan ulaşabilirsiniz.

Buna göre 08/09/1999 tarihli resmi gazeteyle birlikte; 15 yıl ve 3600 gün şartları, 25 yıl ve 4500 güne çıkarılmıştır.

SONUÇ

15 yıl ve 3600 gün prim için 08/09/1999 tarihinden önce ilk sigortalılık kaydının olması gerekmektedir. 08.09.1999 tarihinde ve sonrasında ilk sigortalılık kaydı olanlar için ise artık 25 yıl ve 4500 gün şartı vardır. Çünkü 08.09.1999 tarihinde yapılan değişiklik ile birlikte; kıdem tazminatına hak kazanmaya dayanak olan 506 sayılı Kanundaki 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim günü şartı, o tarihten itibaren ilk defa sigortalı olan işçiler için 25 yıl ve 4500 gün olarak değiştirilmiştir.

Not: 15 yıl ve 3600 gün şartını taşıyanlar için, işverene verilmesi gereken dilekçe örneğini buradan indirebilirsiniz .