14 maddede işverenin haklı nedenle fesih sebepleri

İşveren için haklı nedenle fesih sebepleri

İş Kanununun 25 inci maddesinde yer alan sebepler, işverenin haklı nedenle derhal fesih haklarını göstermektedir. Bu maddede yazılı durumlar meydana geldiğinde, işveren ihbar sürelerini beklemeksizin ve derhal işçisini işten çıkarabilmekte ve işçisine kıdem tazminatı ödemek zorunda da kalmamaktadır.

İşverenin haklı fesih nedenleri

İşverenin hem ihbar tazminatı hem de kıdem tazminatı ödemekten kurtulduğu ve işçinin mağdur olduğu bu durumun sebebi genel olarak işçinin kişisel hatalarıdır. Bu nedenler ise şu şekilde sıralanabilir

Sağlık sebepleri

1- İşçinin kastından veya derli toplu olmayan yaşantısından ya da içkiye düşkünlüğünden kaynaklanacak bir hastalığa tutulması ya da engelli hale gelmesi halinde, bu nedenle doğacak olan devamsızlığın art arda 3 iş günü veya 1 ayda toplam 5 iş gününden fazla sürmesi.

Derhal fesih nedir?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

2- İşçinin tutulmuş olduğu hastalığının tedavi edilemez nitelikte olduğunun ve iş yerinde çalışmasında sakınca olduğunun Sağlık Kurulunca belirlenmesi durumunda.

3- Yukarıdakiler dışında işçinin hastalığı, kaza geçirmesi, doğum yapması ve gebelik gibi hallerinde işveren için iş akdini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen durumların işçinin iş yerindeki çalışma süresine göz önüne alındığında 17. maddedeki ihbar sürelerini altı hafta aşmasından itibaren doğar. Gebelik ve doğum hallerinde bu süre 74. maddedeki sürenin bitmesiyle başlar. Fakat işçinin iş akdinin askıda kalması sebebiyle işe gidemediği süreler için ücreti işlemez.

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller

4- İş akdi yapıldığı sırada sözleşmenin esaslı konularından biri için gerekli özellikler veya şartlar kendinde bulunmadığı halde bu vasıfların kendinde olduğunu ileri sürerek, ya da gerçeğe uymayan bilgiler vererek veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltmış olması.

5- İşçinin, iş veren ya da bunların aile üyelerinden birisinin şerefine ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi ya da benzer davranışlarda bulunması, ya da iş veren hakkında şerefini ve haysiyetini kırıcı asılsız ihbarlarda ve isnatlarda bulunması.

4857 25

6- İşçinin işverenin başka işçisine karşı cinsel tacizde bulunmuş olması.

7- İşçinin işverene ya da ailesi üyelerinden birisine ya da işverenin başka bir işçisine sataşması, iş yerine sarhoş olarak ya da uyuşturucu almış olarak gelmesi veya iş yerinde bu maddeleri kullanmış olması.

8- İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, işverenin meslek sırlarını ortaya atması gibi doğrulukla ve bağlılıkla uymayan davranışlar göstermesi.

9- İşçinin, iş yerinde, 7 günden çok hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen suç işlemiş olması.

10- İşçinin işverenden izin almadan veya haklı bir nedene dayanmaksızın art arda iki iş günü veya 1 ay içinde 2 kere her hangi bir tatil gününden hemen sonraki ilk iş günü ya da 1 ay içinde toplam 3 iş günü işine gelmemesi.

11- İşçinin yapmakla yükümlü olduğu görevlerini, kendisine yapması hatırlatılmasına rağmen yapmamakta ısrar etmesi.

12- İşçinin kendisinin isteği ya da savsaklaması yüzünden iş güvenliğini tehlikeye atması, iş yerinin malı olan ya da malı olmadığı halde eli altında olan makineleri, tesisatları veya başka eşyaları ve maddeleri 30 günlük ücreti tutarıyla ödeyemeyecek derecede kayba ve hasara uğratması.

Zorlayıcı sebepler

13- İşçiyi iş yerinde 1 haftadan uzun süre ile çalışmaktan alıkoyan mücbir bir nedenin ortaya çıkmış olması

İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması

14- İşçinin tutuklanması ya da göz altına alınması durumunda; devamsızlığının 17. maddedeki ihbar süresini aşması.

SONUÇ

Yukarıda sayılı sebepler ortaya çıktığında; işveren, işçisini bu nedenlere dayanarak derhal işten çıkarma hakkına sahiptir. Böyle bir durumda işverenin bildirim sürelerine uyma veya ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü ortadan kalkmaktadır.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı da bulunmaktadır. Yukarıda belirttiğim haklı fesih nedenlerinden “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller” söz konusu olduğunda işverenin kıdem tazminatı ödemesi zorunluluğu da yoktur. Fakat diğer hallerden kaynaklanan bir fesih söz konusuysa, işçiye kıdem tazminatının ödenmesi gerekir.

Yazıya konu nedenler ortaya çıktığında, bunların gerektiğinde tutanaklarla kayıt altına alınmasının ve işçinin özlük dosyasına işlenmesinin; daha sonra haklı nedenle derhal fesih hakkının kullanılabilmesi için önem arz ettiği de unutulmamalıdır.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

14 Yorum

  1. Merhabalar ben 5.5 yıldır özel bir şirkette calisiyorum görev yerimden farkli bi şantiyeye yollamak istediler bende kabul etmeyince 29. Maddeden çıkışımı verdiler bütün haklarimdan mahrum bırakıldim mahkemeye versen kazanirmiyim acaba yardımcı okursaniz sevinirim

    1. Merhaba yaklaşık 7 yıldır özel bir şirkette Kıdemli Satış Personeli olarak çalışmaktayım bu süre boyunca işverenime karşı bilerek/bilmeyerek hiç bir hatam olmadığı gibi herhangi bir konudan ihtarım/tutamağım da olmadı aksine çalışmalarımla hep takdir gördüm ki fakat bir anda 25/II-e bendinden ahlak ve iyi niyete uymayan nedenlerden sözleşmem fesih edildi.Vicdan olarak çok rahat olduğum ve yaptıkları suçlamaları kabul etmediğim için yasal haklarımı kullanmak istiyorum konu ile ilgili bir kaç avukat ile görüştüm kimisi yapmam gerekenin işe iade davası açmak olduğunu söyledi fakat çalışmaya karar verdiğim avukatım ise arabuluculukta anlaşılamaması durumda işçi alacakları için dava açmamın daha yerinde olacağını ayrıca savunmamı almak için (bu bana söylenmedi) beni özel araçla iş yerimden aldırıp bilgim dışında bir avukatlık bürosuna götürüp 4 saat boyunca 5 kişiye tek sorguya çekilmemin yasal olmadığını kişiyi hürriyetinden yoksun kılmak olduğunu bu sebeple manevi tazminat davası + buna bağlı ceza davası açmamın daha doğru olacağını söyledi.(ki bu süreçte psikolojik olarak çok büyük darbe aldım)Konu ile ilgili oldukça kararsızım!sizinde fikrinizi rica ediyorum

      1. Merhaba. Leman hanım, böyle bir konuda ne biz ne de bir başkası, size avukattan daha iyi bilgi veremez. Ama şunu söyleyebilirim; zaten ilk olarak arabulucu başvurusu yapmanız yasal bir zorunluluk. Yani doğrudan işe iade davası açamazsınız. Ama ben olsam; arabulucu başvurusu olumsuz olursa, işe iade seçeneğini de mutlaka değerlendirirdim.

  2. Merhabalar ben çalıştığım yerde 9 olacak.haksız yere 2 defa aynı gün tutanak yedim.1 tutanak izin aldığım halde haberleri yokmuş gibi gösterek beni yalancılıkla suçladılar ve raporum olduğu halde tutanak yazdılar.2 tutanak sık sık tuvalete çıktığımı yerimi devamlı terketdiğimi idda ederek tutanak yazdılar beni istemiyen sevmeyen başımızdaki usta sorumlusu yaptı.bu konuda birsey yapabilirmiyim yargıya herhangi bir yere başvurabilirmiyim. 2 tutunaktan sonra 3 tutanakta tazminatsız işten atabilirmi.bir yardımcı olabilirmisin.ne yapmam gerekiyor.

  3. Merhaba, kurumsal bir firmada çalışıyorum. Henuz bir yılım dolmadı. Evleneceğim diye işten çıkarmak istiyorlar. Etik olmamakla birlikte; böyle bir hakları var mı?

  4. Merhaba ben bir lojistik fimasında 5 yıldır çalışıyorum işyerinde son 4 yada 5 aydır bankaya doğru dürüs aylıklarımızı yatırmiyorlar elden biraz alıyoruz geri kalanı parça parça ödüyolar birde aylardır ayın 28 29 zun ödene yapiyorlar oda parça oarça bende devanlı tartışıyorum maaşları zamanında verindiye hep bahane uretiyorlar birde aldığımız para askeri ücetin üzerinde ama bankaya askeri ücret üzerinden yatıyor geri kalanını elden veriyor birde bodro vermiyor ben bu şekilde ne yapa bilirim işi biraksam tazminatımı ihparımı ala bilirmiyim teşekkürler

  5. Merhaba
    1,5 yildir kurumsal bir sirkette calismaktayim raporlu oldugum halde is ile ilgili aranip durdum ve mudur telefonda bana tehdit iftira ve baski yapti. Telefonum otomatik ses kaydi yaptigi icin konusmalar kayit altinda bu gerekceyle hakli fesih yapabilirmiyim?

  6. Merhaba 5 Nisan tarihinde işyerinde soyunma odasında işarkadaşımla tartıştık ama iş esnasından olmadı ve cuma günü olduğu için öğle izninde gerçekleşti buna rağmen ikimizide Yanyana koyup çalıştırdılar ayrıca biz barışmamıza rağmen o gün çıkışımızı verdiler hiç bir hakkımı alamadım işsizlik maaşıda alamıyorum çok zor durumdayım

  7. Merhaba 4.5 yıl çalıştığım firmada çalışma arkdşıma işini düzgün yapması için uyardığımda kendisi ters cvp verince üzerine yürüyerek 1 Tokat attım . 3.4 dakikalık ağız kavgası oldu Ve ayrıldık . Sonrasında herhangi bir kavga konuşma sataşma olmadı .diğer kişi şefe şikayet etti ve şefte bnm yanıma gelip olayı sordu, bir anlık kızgınlıkla olduğunu söyledim ama onunda tahrik ettiğini söyledim . Olay İK ya gitti ve şahitler dinlenmiş camera kaydı izlenmiş. Beni tek taraflı haksız görerek aynı gün 26. Maddeden işten çıkardıklar. ağır bir karar olduğunu söyledim ve verilen evrakları imzalamadım.evrakları noter le Eve gönderdiler . Bnde diğer gün adliye ye giderek arabulucuya baş vurdum. Sorum şunlar;
    1- 4.5 yıllık çalışmam sırasında ağır iş olduğu için bel fıtığına yakalandım Ve 23 günlük rapor aldığım için YIPRANMA TAZMİNAT I MI İSTEYE BİLİRMİYİM?
    2-4.5 yılda bu olayla birlikte toplam 2 tutamağım var . İş yeri 3. Ve son kez uyarı yapmak zorunda mı ?
    3-29. Madde : iş yerinde hırsızlık, gasp, işe gelmeme, cinsel taciz,gibi maddelerin yanı sıra (kavga etmeyi de barındırıyor,) yani 29. Madde YÜZ KIZARTICI madde olarak görüldüğü için sonraki hayatımda işe girmede sorun çıkarır mı?

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.