9 Maddede işçinin haklı nedenle fesih sebepleri

Başlarken

İşçinin haklı nedenle derhal fesih sebepleri İş Kanununun 24 üncü maddesiyle belirlenmiştir. Bu konuya mahsus binlerce Yargıtay kararı ve yüzlerce makale bulunmaktayken bu nedenlerin bir yazıya sığdırılması kolay kolay mümkün değildir.

Ama bu yazıda İş Kanunundaki sebepleri alt alta yazarak sizin için takip etmesi kolay bir hale getirmeyi planlıyoruz. Fıkra ya da bent numaralarından bağımsız olarak aşağıda yazılı nedenlerden biri varsa, iş sözleşmenizi tek taraflı olarak haklı nedenle ve derhal feshedebilirsiniz. Böyle bir feshin sizin açınızdan temel sonucu kıdem tazminatınızı hak etmeniz olacaktır.

Şimdi ayrıntılara boğulmadan, haklı nedenle fesih sebeplerini tek tek sayalım.

1- İşçinin sağlığı ya da yaşamı tehlikede!

İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden kaynaklanan bir sebep ile işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.

2- Muhatap olunan işveren ya da işçi bulaşıcı hasta!

İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir çalışan bulaşıcı ya da işçinin işi ile alakası olmayan bir hastalığa tutulursa.

3- İşveren işe alırken işçiyi yanılttı mı?

İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış özellikler veya şartlar sunmak yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

4- İşveren işçiye veya ailesine hakaret etti ya da işçiye cinsel tacizde bulundu!

İşveren işçinin ya da ailesinden birinin şerefine ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.

5- İşveren işçiyi veya ailesini tehdit etti ya da bunlara karşı hapis gerektiren suç işledi ya da iftira attı!

İşveren işçiye veya ailesinden birine karşı sataşmada bulunur veya göz dağı verirse, ya da işçiyi veya ailesinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesinden birine karşı hapis gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

6- İşyerinde taciz var ama işveren bir şey yapmıyor!

İşçinin başka bir işçi veya üçüncü şahıslar tarafından iş yerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.

7- İşçinin ücreti zamanında ve tam ödenmiyor!

İşveren tarafından işçinin ücreti kanunda veya sözleşmede yazılı şartlara uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse.

8- Önceden belirlenmiş çalışma şartlarına işveren uymuyor!

Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayıdan ve para tutarından daha az iş verilmesi halinde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret giderilmezse, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

9- İşyerinde bir haftadan fazla süredir zorlayıcı bir nedenle iş durmuşsa!

İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan uzun süreyle işin durmasını gerektiren zorlayıcı nedenler ortaya çıkarsa.

Konuyla ilgili olarak daha önce yazdığımız Fesih bildirimi örneğini buradan indirebilirsiniz.

Mustafa Baysal
Mustafa Baysal
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında üç yıldan uzun süre İş Müfettişi olarak görev yapan yazarın, İş Kanunu Sorunları adında bir kitabı bulunmaktadır. İşçi Dünyası'nın kurucusu da olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

25 Yorum

  1. Bir buçuk senedir aynı şirkette çalışıyorum part time olarak hem okuyup hem çalıştım okulum bitti şirket full time çevirdi ben istemediğin halde kıdem tazmınatı alma hakkım doğar mı bu konuda

    1. Selim bey, kısmi süreliden tam süreliye geçmiş olmanız size kıdem tazminatı alma hakkınız vermez. Çünkü iş sözleşmeniz halen devam etmektedir.

  2. Merhaba mustafa bey ben markette 2 yıldır çalışıyorum ve son 6 7 aydır maaşlar sürekli gecikiyor örneğin nisan maaşını haziranda mayis maaşından ise 650 tl gibi avans yatırdılar ve bugün 06.07.2017 hala mayıs maaşının gerisi yatmadi birde haziran var tabi bunları sebep göstererek işten ayrılırsam tazminat alabilir miyim ?

    1. Merhaba. Bu durum en temel fesih gerekçelerinden birisidir. İşveren, mahkemede maaşınızı zamanında ödediğini ispat edemezse, tazminata hak kazanırsınız.

  3. merhaba mustafa bey 2010dan beri bi kurulusta calisiyorum daha iyi sartlarda is buldum tazminat alip ayrilmak istiyorum nasil yapabilirim buzamana kadar kimseye tazminat verilmiyor…

  4. Merhaba Mustafa Bey:
    Ben özel bir şirkette muhasebe departmanında 5 yıldır çalışıyorum. Şuan hamileyim ve işyerimin şartları doğum sonrası uygun olmayacağından işten ayrılmak istiyorum çünkü beni ancak 2 ay idare edebileceklerini doğumdan 1 ay sonra raporum olsa dahi işe gelmem gerektiğini söyledi işverenim bende raporumu sonuna kadar kullanırım size uygun değilse çıkışımı verin dedim. bu durumda istifa etsem tazminat hakkı doğar mı ? yada raporluyken işe gelmeyip çıkışımı verirlerse tazminat ödemek zorundalar mı?

    1. Merhaba. Bu durumda neden işten ayrılasınız ki? Doğum iznine ayrılın ve ardından hatta 6 aya kadar ücretsiz izninizi de kullanmak isteyin. Böylece işveren sizi işten çıkarmak zorunda kalacaktır. Bu ise daha fazla hak elde etmenizi sağlayabilir. İstifa etmenizi önermem. Şu yazımı da okumanızı tavsiye ederim.

      1. Tabiki bende böyle düşündüm fakat işe gelmediğim süre zarfında farklı sebeplerle çıktı gösterirse. Örn; Bize haber vermeden gitti veya mağdur etti vs gibi.. o zaman hak talep edemem diye korkuyorum. Bilirsiniz işveren her zaman işçiden daha fazla bilgiye sahip oluyor bu konuda.

        1. Dev sermayelerin hukuk departmanları ve bilgileri varsa sizlerinde işçi dünyanız var. O konuda müsteri olun Sedef hanım.
          Yazılı konuşup uygun ihtarat yaptığınız zaman artık öyle kolay değil işe gelmedi diyerek çıkış vermek. Raporlarınızı ve izin kullanım isteğinizi noter kanalı ile bir bildirimle işverene ulaştırın, hiçbir sıkıntı olmaz. (Noter aracılığından ısrarım; bize gelmedi/ulaşmadı/görmedik vb. mazeretleri kapatır)

  5. Merhaba Mustafa Bey,

    5 yıldır özel bir eğitim kurumunda belirli süreli sözleşmeyle öğretmenlik yapıyorum. Temmuz itibariyle MEB’E atamam gerçekleşecek. Ayrılırken kıdem ve ihbar tazminatı almaya hakkım var mıdır?

        1. Elbette doğar ama işveren kıdem tazminatınızı ödemezse, dava açmanız gerekir. Bu durumda işveren sizin aslında atamanız olduğu için ayrıldığınızı beyan edecektir. Mahkemenin neyi takdir edeceğini bilmemiz mümkün değil. Ama yine de şansınızı deneyebilirsiniz.

  6. merhaba Mustafa bey ben 12 senedir aynı iş yerinde ssk lı olarak çalışıyorum. kendim söleşmeli işçiyim. eşimin tayini nedeniyle kendi kurumumda transfer isteğinde bulundum ve talebim onaylandı. benim şöyle bir sıkıntım var. eğer transferim gerçekleşirse 12 yıllık kıdem hakkımın yanacağı söylendi. ben bu hakkımı alabilirmiyim. yada almak için ne yapmam lazım

    1. Merhaba. Kendi kurumunuzda çalıştığınız sürece kıdem tazminatı hakkınız yanmaz. Öyle söyleseler de dikkate almayın. İleride ödeme yapmazlarsa dava açarak alırsınız. Önemli olan, işyeriniz değişse de işvereninizin değişmemesidir.

  7. Merhaba Mustafa Bey,

    Mayıs ayı itibariyle 5 yılımı dolduracağım bir şirkette endüstri mühendisi olarak çalışıyorum. İşten ayrılmayı istiyorum ve ayrılırken de tazminatımı almak istiyorum. Aralık 2015 tarihinde bulunduğum bölümde vekaleten takım liderliği pozisyonuna getirildim. Bu tarihten beri mühendis olarak görünen bordromda pozisyonum …takım lideri (V) şeklinde görünüyor. Bana takım liderliği pozisyonu verilirken uygulamanın önce vekaleten olduğu sonrasında asaleten olacağı söylendi. Ama herhangi bir zaman, ölçüt belirtilmedi. Bana bağlı olarak nitelendirdikleri iki personelde ayrıldı. En son kasım ayında çıktı diğer arkadaşım. Sorum şu bana uygulamanın böyle olduğunu söyleyen şirketim benden sonra başka bölümlerde çalışan 15-20 kişiye takım liderliği unvanını verdi ve hiçbiri vekaleten atanmadı. Mail yoluyla atama bildirimleri gönderiliyor. Bu durumu bordro, mail belgeleriyle göstererek tazminatımı almam mümkün müdür? Şimdiden teşekkür ederim.

    1. Neslihan hanım, açıkçası bu gerekçeyle ayrılırsanız kıdem tazminatınız alamayabilirsiniz. Çünkü buna benzer tasarrufların işyerinin takdirinde olduğu değerlendirilebilir. Tabi olası bir mahkeme aşamasında, hakim işyerinin işçilerine eşit olarak davranıp davranmadığına bakacaktır. Ancak yine de işinizin zor olacağını söylemem gerekir.

  8. Mustafa bey merhaba,
    Şimdi ben bir fabrikada güvenlik görevlisi olarak 2 sendir çalışıyorum. Yaklaşık 3 ay öncesine kadar güvenlik binamıza kamera taktılar. Kameranın açısı okadar genişki tekefon ekranlarımız bile görünüyor. Bu durumda güvensizlik oluştuğunu düşünerek iş verenle konuştum ama bi neticeye ulaşamadım. 3 lü vardiya düzeninde 08-16, 16-24 ve 24-08 şeklinde çalışıyoruz. Haftada sadece tek gün iznim var. Ayrıca vardiyalarımızda kar,yağmur,fırtınada dahi olsa devriye atıyoruz fakat motorla. Araç dahi tahsis etmiyorlar. 2 senedir aynı montları giyiyoruz daha mont bile vermediler. Arkadaşım izine çıktı onun yerine çalıştım 12 saatlik mesaim vardı onuda yatırmadılar söylediğimizdede Allah allah eee nasıl olmuş diye cevap aldık. Bu konuda istifa etmrm durumunda herhangi bir tazminat alabilirmiyim yada nasıl alırım?

    1. Turgay bey sizi buradan yönlendirmem doğru olmaz. Bilmediğim birçok konu olabilir. Ama vardiyalarınız, hafta tatili kullanımınız normal görünüyor. Bunun dışında elbette yapılmışsa fazla mesai ücretlerinin ödenmesi gerekir. Sizin bir karar vermeniz gerekir. Şu yazımı okuyabilirsiniz.

  9. merhaba çalıştığım yerde rızam olmadan departman değişikliğine , hakarete,tehdide vs mahruz kaldım ama anlaşmalı ayrılmak istiyorum yazacağım dilekçeyi beğenmiyor iş veren paraya ihtiyacım var ne yapmam gerekiyor zor durumdayım

  10. Merhaba ben aynı ia yerinde 2006dan beri çalışıyorum ve haftada bir gün 24 saat çalıyorum ve hiç mola verilmeden çalışıyorum ayrıca bir yaşında çocuğum olduğu için bu nöbetler bana aşırı zor geliyor çocuğum etkileniyor ve maaslarimiz bazen bir hafta bazen iki hafta geç yatıyor işten ayrılmak istiyorum tazminat alabilmem mı mümkünmü teşekkürler

    1. İşçinin kesintisiz 24 saat çalıştırılması da ücretinin geç ödenmesi de fesih sebebidir. Ancak fesih işlemini mutlaka ihtarname göndererek ve sebeplerini açıkça belirterek yapmanızı tavsiye ederim.

  11. merhaba mustafa bey ;
    ben kurumsal bir şirkette 10/02/2015 yılından beri çalısıyorum . işe girdigim de bana servis imkanının oldugu ve yararlana bılecegım soylendıı fakat duzenlı bir sekılde yararlanamadım son 3 ay dır da hıc bır sekılde servis kullanamıyorum . ayrıca yıllık iznimide sadece 7 gün kullana bildim .kalan iznimi talep ettıgımde hep sonraya atıldıı . ben suanda ısten ayrıldım tazmınat alabilirmiyim . .

    1. Yıllık izninizi kullandırmaları için halen 10.02.2017 tarihine kadar süreleri var. Servis sağlama yükümlülüğü ise, size sözlü olarak söylenmişse bir anlam ifade etmeyebilir. İyi düşünmenizi tavsiye ederim.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir