İşçiler için mazeret izni ne demek?

Mazeret izni; hepimizin kullandığı, ancak ne olduğu konusunda kafa karışıklığı yaşanan bir kavram. Çünkü bu iznin hangi hallerde verileceği, ücretli mi yoksa ücretsiz mi olacağı çoğu zaman karıştırılıyor. O halde İş Kanunu ve işçiler bakımından mazeret izni nedir?

Mazeret izni kavramı

Mazeret; Türk Dil Kurumuna göre “bahane” ve “özür” anlamlarına gelmektedir. Mazeret izni o halde, bir bahaneden ya da özürden kaynaklanan izin olarak tanımlanabilir.

Mazeret izni türleri

Mazeret izinleri çeşitli tasniflere tabi tutulabilir. Bunlar şöyle sıralanabilir:

  • Ücret ödenip ödenmeyeceği bakımından ücretli veya ücretsiz mazeret izinleri
  • Zorunluluk bakımından verilmesi zorunlu olan ya da olmayan mazeret izinleri
  • Süre bakımından süresi belli olan ya da olmayan mazeret izinleri

Bu yazının konusu bakımdan önemli olan ise İş Kanununda ne tür mazeret izinlerine yer verildiği olacaktır.

İş Kanununda mazeret izinleri

4857 sayılı İş Kanununda mazeret izinleri net bir şekilde Ek Madde 2 ile düzenlenmiştir. Bu maddeye göre işçilere tanınan mazeret izinleri şunlardır:

Mazeret izinleri ücretli mi?

Yukarıda sayılan tüm mazeret izinleri ücretli izindir. Bunun anlamı; işçinin hem izin yapması hem de bu günlere ait ücretlerini de eksiksiz almasıdır.

İşçinin ilk yıl izin hakkı kaç gündür?

Bu yazıya da göz atmak ister misiniz?

Mazeret izni zorunlu mu?

Aynı şekilde yukarıdaki mazeret izinlerinin tamamı zorunludur. Yani işverenin bu konularda bir takdir hakkı yoktur. İşçinin talep etmesi, bu mazeret izinlerinin verilmesi için yeterlidir.

mazeret izni tanımı

Mazeret izni maaştan kesilir mi?

Yukarıda, mazeret izinlerinin ücretli olduğunu yazmıştım. O halde, neden böyle bir soru sorduğumu merak etmiş olabilirsiniz.

Uygulamada mazeret izni kavramı, sadece yukarıda belirtilen haller için kullanılmaz. Hatta genel olarak; işçinin işe gelmemek için mazeretinin olduğu her durum mazeret izniyle ilişkilendirilir.

Oysa mazeret izni kavramı TEKNİK olarak SADECE yukarıdaki halleri kapsar. Bunlar dışındaki hiçbir durum yasal olarak mazeret izni sayılmaz ve evet, işverenin rızası dışındaysa maaştan kesilebilir. Ama işverenin rıza gösterdiği ya da bizzat verdiği mazeret izinlerinin ücreti maaştan kesilmeyebilir.

Özel sektör mazeret izni kaç gün?

Bu soru da bize sıklıkla soruluyor. İşçinin yıllık izni söz konusu olduğunda, kıdemine göre izninin 14, 20 ya da 26 gün olduğunu söyleyebiliyoruz.

Oysa mazeret izni bakımından böyle bir sınırlama yoktur. Özel sektör ya da kamu işçisi, bu yazıda belirtilen doğum/ölüm/evlenme vb. mazeret izinlerini, hakkı olduğu müddetçe kullanabilecektir.

mazeret izni nedir?

Mazeret izni dilekçesi

İşçiler için genel bir mazeret izni dilekçesini daha önce hazırlamıştık: https://iscidunyasi.com/isciler-icin-mazeret-dilekcesi-ornegi/

SONUÇ

Mazeret izni; işçinin işe gelmemek için geçerli bir nedene sahip olması ve bu nedenle işe gelmemesi demektir.

Bu izin kanundan ya da işverenden kaynaklanabilir. İş Kanunundan kaynaklanan mazeret izinlerinin neler olduğunu yukarıda yazdık, bunların ücretli ve zorunlu olduğunu da belirttik.rafından takdir edilerek işçiye verilen ve uygulamada adına “mazeret izni” denilen izinlerde ücret kesilip kesilmem

Ancak saydığımız bu mazeret izinleri dışında; işveren taesi işverenin takdirindedir.

Konuyu iki örnekle netleştirelim. İlki; kanundan bir mazeret izni örneği olurken, ikincisi işverenin takdirindeki mazeret iznine bir örnek olsun. Böylelikle konu daha iyi anlaşılabilir.

İlk örneğimizde işçinin eşi doğum yapmış olsun. Bu işçi, işverenden mazeret izni talep etmiştir. Kanun gereği, eşi doğum yapan işçiye 5 gün ücretli mazeret izni verilmek zorundadır. Dolayısıyla işveren de 5 gün ücretli mazeret izni vermekle yükümlü olacaktır.

İkinci örneğimizde işçinin çocuğu hastalanmış olsun. İşçi, çocuğuyla birkaç gün ilgilenmek için işverenden mazeret izni istesin. Burada işveren ister mazeret izni verir, isterse vermez. İzin verecek olursa da ister bunun ücretini maaştan keser, isterse de kesmez. Tamamı işverenin takdirinde olacaktır. Çünkü kanunda öngörülmüş böyle bir mazeret izni yoktur.


İşçi Dünyası
Zeynel Abidin Özkale
İşçi Dünyası'nın editörü olan olan yazarın, İş ve Sosyal Güvenlik hukuku üzerine yazdığı diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir yorum yaz

E-posta hesabınız, telefon ve şehir bilgileriniz yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.